Den Haag en Wassenaar in het kort
- Monumentenzorg Den Haag noemt elf rijksbeschermde en negen gemeentelijk beschermde stadsgezichten; de gemeente zegt dat een verbouwing in een rijksbeschermd stadsgezicht altijd een vergunning nodig heeft.
- In een boven- of portiekwoning is de zolder vaak gedeeld of hoort hij bij een andere woning: kijk eerst in de splitsingsakte.
- Veel Haagse woningen hebben een plat dak; daar is een dakopbouw de enige weg naar extra ruimte, en die is volgens de gemeente altijd vergunningplichtig.
- Wassenaar heeft een rijksbeschermd dorpsgezicht en daarnaast welstandsvrije gebieden, met uitzonderingen voor waardevolle panden.
Haagse woningtypes en wat er op zolder zit
Rond 1900 groeide Den Haag hard. Uit die tijd stammen de herenhuizen in het Statenkwartier, Duinoord en het Zeeheldenkwartier en de lange straten met boven- en benedenwoningen in het Regentessekwartier, Valkenboskwartier en Laakkwartier. Tussen de wereldoorlogen kwamen de villa's en tuinwijken erbij, zoals Benoordenhout en de Vogelwijk. Na de oorlog volgden Bezuidenhout, dat na het bombardement van 3 maart 1945 grotendeels opnieuw is opgebouwd, en wijken als Mariahoeve. Ypenburg en Leidschenveen zijn de jongste uitbreidingen.
Op zolder betekent dat: bij herenhuizen een houten kap met gordingen en vaak een bestaande zolderkamer, bij bovenwoningen een kap of een plat dak met een smalle vliering eronder, en bij naoorlogse flats meestal geen zolder. Het bouwjaar per adres ziet u in de BAG Viewer van het Kadaster.
| Woningtype | Waar u het ziet | Wat er op zolder kan |
|---|---|---|
| Herenhuis rond 1900 | Statenkwartier, Duinoord, Archipelbuurt, Zeeheldenkwartier | Zolderkamer afbouwen, vlieringvloer in de nok, isoleren met oog op het gezicht |
| Boven- en benedenwoning | Regentessekwartier, Valkenboskwartier, Laakkwartier | Vliering onder de kap als de zolder bij uw woning hoort, vlizotrap in het trappenhuis |
| Villa en tuinwijkwoning 1910 tot 1940 | Benoordenhout, Vogelwijk | Ruime kap, zolder als slaapkamer of werkkamer, vaak monumentale details |
| Naoorlogse flat of portiekflat | Bezuidenhout, Mariahoeve | Meestal geen eigen zolder, wel bergruimte en kasten |
| Vinex-woning | Ypenburg, Leidschenveen | Prefab kap, zolder als kamer, niets doorzagen zonder constructeur |
Bovenwoning en portiek: eerst eigendom, dan bouwen
Woont u op de bovenste etage van een Haags portiekpand, dan is de ruimte onder de kap niet automatisch van u. Soms hoort de zolder bij de bovenste woning, soms is hij gemeenschappelijk, soms is hij verdeeld in bergingen. Dat staat in de splitsingsakte en het splitsingsreglement van de VvE. Ook de kap en de balken zijn meestal gemeenschappelijk: voor een vlieringvloer, een nieuw luik of isolatie tegen het dak heeft u dan toestemming van de VvE nodig. Lees vooraf de regels voor verbouwen in een appartement met VvE.
Technisch zien we in deze panden houten balklagen met een overspanning van muur tot muur, een kap met gordingen op de woningscheidende muren en vaak oude sintels of puin tussen de balken als geluidsdemping. Dat gewicht telt mee als we het draagvermogen beoordelen. Een standaard opslagvloer draagt 100 tot 150 kg per vierkante meter; meer kan met een versterkte uitvoering.
Tip van de specialist: Vraag bij de VvE niet alleen toestemming, maar laat ook vastleggen wie later het onderhoud van luik en isolatie betaalt.
Beschermde stadsgezichten in Den Haag
Volgens Monumentenzorg Den Haag zijn onder meer de Archipelbuurt en Willemspark, Benoordenhout, het Centrum, Duinoord, Marlot en Reigersbergen, het Statenkwartier, het Van Stolkpark en de Scheveningse Bosjes, Westbroekpark en Belgisch Park, Zorgvliet en het Zuiderpark rijksbeschermd. Gemeentelijk beschermd zijn onder andere de Vogelwijk, het Zeeheldenkwartier, het Regentessekwartier, het Valkenboskwartier, het Laakkwartier, Scheveningen-Dorp en de Stationsbuurt. De begrenzing per gezicht vindt u ook bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
De gemeente schrijft op haar vergunningenpagina dat een verbouwing in een rijksbeschermd stadsgezicht altijd een vergunning nodig heeft en dat ook zonnepanelen daar vaak vergunningplichtig zijn. Binnenwerk dat niet zichtbaar is, zoals een vlieringvloer op bestaande balken, valt daar meestal niet onder. Een dakraam aan de straatkant, een dakkapel of buitenisolatie op het dak wel. De welstandscriteria staan in de Nota omgevingskwaliteit, die sinds 7 januari 2026 geldt.
Plat dak: dakopbouw in plaats van zolder
Veel Haagse portiekpanden en bovenwoningen hebben geen kap maar een plat dak. Een vliering is daar niet mogelijk, er is simpelweg geen ruimte. De gemeente beschrijft op haar pagina over de dakopbouw dat zo'n extra laag altijd een omgevingsvergunning nodig heeft, moet passen in het omgevingsplan en de welstandsnota, en de eerste tien jaar niet als aparte woning mag worden afgesplitst.
Een dakopbouw bouwen we niet zelf. Heeft u er al een laten plaatsen, dan kunnen we de binnenkant afbouwen: wanden, plafond, vloer, isolatie en een vaste trap. Hoe dat aan de regels voor een verblijfsruimte moet voldoen, leest u bij wanneer een zolder telt als verblijfsruimte.
Wassenaar: villa's, rieten kappen en de dorpskern
Wassenaar is een eigen gemeente met een ander karakter. De dorpskern rond de Dorpskerk is een rijksbeschermd dorpsgezicht. Daaromheen liggen villaparken zoals De Kieviet, dat vanaf 1911 als tuindorp is aangelegd, met landhuizen onder hoge pannen- of rieten kappen. Onder zulke kappen is veel ruimte, maar de constructie is vaak een sporenkap zonder zware gordingen en riet vraagt een geventileerde opbouw.
Wassenaar heeft sinds 2017 een welstandsvrij gebied. Daar worden vergunningplichtige plannen niet meer op welstand getoetst, behalve bij cultuurhistorisch waardevolle panden. Voor monumenten heeft de gemeente een eigen lijst en een overzicht van vergunningsvrije werkzaamheden aan monumenten.
Isoleren en geluid onder een Haagse kap
In vooroorlogse panden zit er meestal geen isolatie in het dak. Tot 30 procent van de warmte ontsnapt via het dak, en dakisolatie bespaart gemiddeld 300 tot 600 euro per jaar. In een beschermd stadsgezicht isoleren we aan de binnenkant tussen de sporen of gordingen, zodat de buitenkant ongewijzigd blijft. Bij een kap die gedeeld is met de VvE moet het hele dak meestal in één keer worden aangepakt.
In boven- en benedenwoningen klinkt een nieuwe vlieringvloer door in de woning eronder als de platen direct op de balken liggen. Een ontkoppelde opbouw met stroken tussen balk en plaat helpt daartegen. Meer daarover in geluid tussen zolder en verdieping. Voor dakisolatie bestaat de ISDE-subsidie van RVO.
Zo pakken we het aan in Den Haag en Wassenaar
Bij de gratis inspectie kijken we naar de kap, de balken, het trapgat en, bij een appartement, naar wat de splitsingsakte over de zolder zegt. U krijgt daarna een vaste prijs. Een vliering is meestal in een tot twee dagen klaar, een vlieringluik met trap gemiddeld in een dag, dakisolatie in drie tot vijf dagen. Twijfelt u over vergunningen, doe dan eerst de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of bel de gemeente.
Wijken en woningen in Den Haag en Wassenaar
| Wijk of kern | Wat dat betekent voor uw zolder |
|---|---|
| Archipelbuurt en Willemspark | Grotendeels 19e-eeuwse herenhuizen, rijksbeschermd stadsgezicht: hoge verdiepingen, houten kappen, vergunning bij elke wijziging aan de buitenkant. |
| Statenkwartier | Herenhuizen en etagewoningen van rond 1900 tot de jaren 20, rijksbeschermd: zolderkamers en vlieringen onder steile kappen. |
| Duinoord | Eind 19e en begin 20e eeuw gebouwd, rijksbeschermd: boven- en benedenwoningen met gedeelde of verdeelde zolders. |
| Zeeheldenkwartier | Laat 19e-eeuwse wijk, gemeentelijk beschermd stadsgezicht: smalle panden met houten balklagen en vaak een VvE. |
| Regentessekwartier en Valkenboskwartier | Begin 20e eeuw, gemeentelijk beschermd: lange straten met bovenwoningen, kap of plat dak. |
| Benoordenhout | Vooral gebouwd tussen de wereldoorlogen, rijksbeschermd: villa's en eengezinswoningen met ruime kappen. |
| Vogelwijk | Tuinwijk uit de jaren 20 en 30, gemeentelijk beschermd: woningen met grote kappen, dakkapellen streng beoordeeld. |
| Ypenburg | Vinex-wijk vanaf eind jaren 90: prefab daken, goed geïsoleerd, zolder vaak al bewoonbaar. |
| Wassenaar, De Kieviet | Villapark vanaf 1911 aangelegd als tuindorp: hoge pannen- en rieten kappen met veel ruimte onder het dak. |
Wat klanten in Den Haag en Wassenaar zeggen
Heel blij met het ingebouwde entresol op de zolder. Mooi en vakkundig gemaakt, netjes afgewerkt. Fijn dat het ook zo snel kon tegen een goede prijs. Vlotte communicatie met Mo. Ben zeer tevreden. De volgende klus hier in huis is weer voor klusbedrijf Netjes!
Ik ben zeer tevreden voor "Klusbedrijf Netjes"! Begin van de week hebben we telefonisch contact gehad, de dag erna de opname, dezelfde week nog uitgevoerd. De basis voor de vliering is door de heren netjes neergezet. Prettig bedrijf om het werk uit handen te geven, werkplek netjes achter gelaten en kundige…
Via Klusbedrijf Netjes op Werkspot (4,9 uit 189), waar De Vliering Specialist onderdeel van is.
Officiële links voor Den Haag en Wassenaar
- Gemeente Den Haag: omgevingsvergunning aanvragen
- Gemeente Den Haag: omgevingsplan, regels over uw omgeving
- Gemeente Den Haag: welstand
- Gemeente Den Haag: Nota omgevingskwaliteit
- Gemeente Den Haag: dakopbouw
- Monumentenzorg Den Haag: beschermde stadsgezichten
- Gemeente Wassenaar: welstandsvrij bouwen
- Gemeente Wassenaar: monumentenlijst
- Gemeente Wassenaar: vergunningsvrije werkzaamheden aan monumenten
- Gemeente Wassenaar: Handboek welstand en beeldkwaliteit, band I
- Omgevingsloket: Vergunningcheck voor uw adres
Veelgestelde vragen
Mag ik als bewoner van een bovenwoning een vliering maken onder de kap?
Alleen als de zolder bij uw appartementsrecht hoort of de VvE toestemming geeft. De kap en balken zijn meestal gemeenschappelijk, dus ook als de ruimte van u is, heeft u vaak een besluit van de VvE nodig. Kijk eerst in de splitsingsakte.
Heb ik in het Statenkwartier een vergunning nodig voor zolderisolatie?
Isolatie aan de binnenkant die de draagconstructie en de buitenkant niet verandert, is vaak vergunningvrij. Verandert er iets aan het dak of de gevel, dan geldt in een rijksbeschermd stadsgezicht volgens de gemeente altijd een vergunningplicht. Doe de Vergunningcheck voor uw adres.
Mijn woning heeft een plat dak. Kan er toch een vliering komen?
Nee, zonder kap is er geen ruimte voor een vliering. Een dakopbouw kan wel, maar die heeft in Den Haag altijd een omgevingsvergunning nodig. Na plaatsing door een aannemer kunnen wij de binnenkant afbouwen.
Geldt de Haagse welstandsnota ook in Wassenaar?
Nee. Wassenaar heeft een eigen Handboek welstand en beeldkwaliteit en een welstandsvrij gebied. Voor de dorpskern geldt daarnaast de bescherming als rijksbeschermd dorpsgezicht.
Hoe weet ik of mijn huis in Den Haag een monument is?
Zoek uw adres op bij Monumentenzorg Den Haag of in het monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Daar ziet u of het een rijks- of gemeentelijk monument is en hoe ver de bescherming gaat.
Bronnen
- Monumentenzorg Den Haag: beschermde stadsgezichten
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: beschermd stadsgezicht Statenkwartier
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: beschermd dorpsgezicht Wassenaar
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: monumentenregister
- Omgevingsloket: Vergunningcheck
- Kadaster: BAG Viewer
- RVO: ISDE-subsidie
Regels verschillen per gemeente en per adres. Controleer uw eigen situatie altijd met de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of bij uw gemeente.



