In het kort
- Vaste volgorde: inspectie, ontwerp, sloop, vloer, leidingen en elektra, wanden, waterdichting, tegels, sanitair.
- Elke stap heeft een controlemoment voordat de volgende stap het werk afdekt.
- Het Bbl vraagt waterafstotende wanden tot 2,1 m hoog bij de douche en een afzuiging van minimaal 14 dm³/s.
- Droogtijden van stucwerk, egalisatie en waterdichting bepalen mede de planning.
Stap 1: inspectie en meten
Alles begint op zolder met een meetlint en een zaklamp. Bij de inspectie zoeken we eerst de standleiding: de verticale afvoer die door het huis naar beneden loopt. Die zit vaak boven de bestaande badkamer of het toilet op de verdieping, en de ontluchting steekt meestal door het dak. De afstand van de standleiding tot de plek van het toilet bepaalt of de afvoer met vrij verval kan.
Daarna kijken we naar de balklaag, de stahoogte onder de nok en het dak. Zijn de balken zwaar genoeg voor tegels en sanitair? Waar is het hoog genoeg om onder de douche te staan? Is het dakbeschot droog? En waar komt het luik of de trap uit? Na deze ronde weet u of een badkamer op die plek logisch is, of dat we hem beter een paar meter kunnen opschuiven.
- Plek en diameter van de standleiding.
- Richting, maat en afstand van de balken.
- Vrije hoogte op de plek van douche, toilet en wastafel.
- Staat van dakbeschot, folie en eventuele oude isolatie.
- Plek van de cv-ketel of warmtepomp en de meterkast.
Stap 2: ontwerp, indeling en regels
Met de maten op papier leggen we de indeling vast: douche onder het hoogste deel, toilet bij de standleiding, wastafel daartussen. In badkamer op zolder leest u welke indelingen onder een schuin dak werken. In deze stap kiest u ook het sanitair, omdat de inbouwdiepte van een toilet of de maat van een douchegoot bepaalt hoe de wanden en de vloer worden opgebouwd.
Komt er een dakraam of dakkapel bij, of moet er aan de draagconstructie iets veranderen, dan speelt de vraag of een vergunning nodig is. Doe daarvoor de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of vraag het na bij de gemeente, voordat er iets besteld wordt.
Tip van de specialist: Bestel sanitair met lange levertijd in deze stap; een douchegoot die pas na het tegelwerk binnenkomt, legt het hele werk stil.
Stap 3: ontruimen en slopen
De zolder moet leeg. Daarna halen we weg wat niet blijft: oude vloerplaten, losse isolatie, aftimmering. Bij woningen van voor 1994 letten we daarbij op asbest. Volgens IPLO bestaat in gebouwen van voor 1994 het vermoeden dat er asbest is toegepast, en voor sloopwerk is dan een asbestinventarisatierapport nodig. Op zolder gaat het bijvoorbeeld om oude platen rond een rookkanaal of ventilatiekanaal.
Slopen gaat snel, maar het is ook het moment waarop de verrassingen komen. Een doorgezaagde balk, een oude lekkage, houtworm. Die moeten eerst opgelost zijn voordat er een nieuwe vloer op komt.
Stap 4: vloer en constructie
Een badkamer is zwaar en een houten vloer werkt. Daarom maken we de vloer eerst stijf. Afhankelijk van de balklaag komen er extra balken bij, of worden bestaande balken versterkt. Daarop komt een dikke, verlijmde en geschroefde plaat. Hoe minder de vloer doorbuigt, hoe minder kans op gescheurde voegen.
In deze stap wordt ook de hoogte van de afgewerkte vloer bepaald. De afvoerbuizen moeten onder afschot naar de standleiding lopen. Liggen ze tussen de balken, dan blijft de vloer laag. Moeten ze erop, dan komt de vloer omhoog en verliest u stahoogte. Bij een inloopdouche wordt hier al rekening gehouden met de verdieping voor het afschot naar de put of goot.
| Situatie | Gevolg voor de vloer |
|---|---|
| Afvoer kan tussen de balken | Vloer blijft vrijwel op de oude hoogte |
| Afvoer moet haaks over de balken | Vloer of verhoogde zone in de badkamer |
| Standleiding ver weg | Vrij verval wordt lastig, mogelijk een pomp |
| Lichte of doorbuigende balken | Eerst versterken, dan pas de vloerplaat |
Super tevreden met de service & werkzaamheden van Mohammed & collega’s. Via een tip zijn we bij de Vlieringspecialist uitgekomen, om onze volledige zolder aan te pakken. Er is een ruime vliering geplaatst, 2 slaapkamers gerealiseerd én een mooie badkamer geplaatst. Daarnaast is onze hele woning van stucwerk voorzien. Alle medewerkers die hier hebben gewerkt waren vakmensen. Er wordt meegedacht, geadviseerd, en bovenal hard gewerkt! Mohammed, nogmaals dank voor al het werk!!
Stap 5: leidingwerk, ventilatie en elektra
Nu gaat de loodgieter aan de slag: afvoer van toilet, douche en wastafel, koud en warm water, en de aansluiting op de standleiding. Volgens het infoblad Bbl en woning van IPLO moeten de koud- en warmwaterleiding zo zijn aangelegd dat er geen legionella kan ontstaan. Lange, dode leidingstukken vermijden we daarom. Wordt de afstand tot de standleiding te groot, dan is een pomp of vermaler een optie; in vuilwaterpomp of vrij verval staan de voor- en nadelen.
Tegelijk komt de afzuiging. Het Bbl vraagt voor een badruimte een afvoercapaciteit van minimaal 14 dm³/s, ook als toilet en badkamer één ruimte zijn, en de lucht moet direct naar buiten. De elektricien legt de leidingen voor verlichting, spiegel, eventuele vloerverwarming en de ventilator. Bij de douche of het bad horen geen stopcontacten.
Voordat er een wand dichtgaat, testen we de leidingen op druk en lekkage en maken we foto's van alles wat straks achter de plaat verdwijnt.
Tip van de specialist: Vraag om foto's van het leidingwerk voordat de wanden dicht gaan; dat scheelt zoeken als u later een plank wilt ophangen.
Stap 6: isolatie, wanden en plafond
Daarna wordt het dak geïsoleerd en komt er een dampremmende laag aan de warme kant, met alle naden afgetapet. In een badkamer is dat geen detail: warme, vochtige lucht die achter de isolatie komt, condenseert tegen het koude dak.
Wanden en schuine dakvlakken krijgen regelwerk en plaatmateriaal dat tegen vocht kan. Rond de douche en het bad gebruiken we een ondergrond die geschikt is voor tegels of een andere waterafstotende afwerking. Inbouwreservoirs, nissen en spiegelkasten worden nu ingebouwd, want later kan dat niet meer zonder te slopen.
Stap 7: waterdichting en tegelwerk
Dit is de stap waar het lekken wordt voorkomen. Op de vloer en in de douchezone komt een waterdicht systeem, met afdichtband in de hoeken en manchetten om leidingdoorvoeren en de afvoer. Een badkamer op zolder ligt boven woonruimte; een lekkage ziet u pas aan een vlek in het plafond eronder.
Het Bbl stelt eisen aan de wateropname van wanden en vloer. Bij het bad of de douche moet de wand waterafstotend zijn over een lengte van 3 m en een hoogte van 2,1 m. Voor de rest van de wand geldt dat tot 1,2 m hoog, en voor de hele vloer. Met tegels of een ander waterafstotend materiaal voldoet u daaraan. Meer over de opbouw leest u in badkamer op zolder waterdicht maken.
De waterdichting moet drogen voordat de tegelzetter begint, en de tegellijm en voegen hebben ook hun tijd nodig. Op een houten vloer werken we met een ontkoppelingsmat en flexibele lijm, zodat kleine bewegingen niet doorscheuren naar de tegels.
Stap 8: sanitair, kitwerk en oplevering
Als laatste komt het sanitair: toilet, wastafelmeubel, kranen, douchekop en glaswand. Daarna het kitwerk, de verlichting en de ventilator. Bij de oplevering lopen we alles samen langs. Stroomt het water goed weg naar de put? Lekt er niets onder de wastafel? Draait de afzuiging na? Sluit de deur met een kier eronder voor de luchttoevoer?
De eerste weken controleert u zelf of de kitvoegen goed blijven zitten en of er geen condens op het dakraam blijft staan. Kit is onderhoud: reken erop dat u die over een aantal jaar vervangt.
- Afvoer: water loopt binnen enkele seconden weg, geen plassen op de vloer.
- Ventilatie: ventilator draait, deur heeft een spleet voor toevoer.
- Kit: gesloten naden in alle hoeken en rond het sanitair.
- Elektra: alles werkt, geen wandcontactdoos bij de douche.
- Papieren: tekening van leidingen, foto's en garantievoorwaarden.
Zo verliep het bij Sue Mar
Bij Sue Mar kwam alles op één zolder samen. Op een zolder met een nieuwe dakkapel hebben wij de dakkapel afgetimmerd, een vliering gebouwd, alles gestuct en een badkamer op zolder gemaakt. Op de foto's van dit project ziet u een inloopdouche, een toilet onder het schuine dak en een dubbel badmeubel. Omdat timmerwerk, stucwerk en badkamer bij ons onder één dak vallen via Klusbedrijf Netjes, liep het in één planning met één aanspreekpunt.
Sue schreef in haar Google-review: „Mohammed hield ons geduurende het project op de hoogte van de planning, zo wisten we precies wie wanneer kwam.” En over het resultaat: „De badkamer is nog mooier geworden dan we voor ogen hadden.”
Wilt u weten waar de kosten van zo'n badkamer in zitten, lees dan wat bepaalt de prijs van een badkamer op zolder. Een gratis inspectie plant u via de pagina zolder verbouwen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het bouwen van een badkamer op zolder?
Een badkamer is meestal onderdeel van een zolderverbouwing, en die duurt bij ons gemiddeld 4 tot 8 weken. De droogtijden van stucwerk, waterdichting en tegelwerk tellen mee. Na de inspectie krijgt u een planning per stap.
Wat gebeurt er als de standleiding ver weg is?
Dan wordt vrij verval lastig, omdat de afvoer over een lange afstand onder afschot moet. De vloer komt dan hoger of er komt een pomp of vermaler. Dat bespreken we bij de inspectie.
Kan de badkamer later dan de rest van de zolder?
Dat kan, maar dan moeten de leidingen en de vloer al voorbereid zijn. Anders moet u een nieuwe vloer of wand weer openbreken. Leg de afvoer en de versterking dus bij voorkeur in één keer aan.
Welke regels gelden voor ventilatie in een zolderbadkamer?
Het Bbl vraagt voor een badruimte minimaal 14 dm³/s afzuiging, ook als het toilet in dezelfde ruimte zit. De lucht moet direct naar buiten worden afgevoerd. Een raam alleen is in de praktijk niet genoeg.
Moet ik zelf iets voorbereiden?
Ruim de zolder leeg en bedenk vooraf welk sanitair u wilt. Kies dat bij voorkeur voordat de vloer en de wanden worden opgebouwd, omdat maten van douchegoot en inbouwtoilet de opbouw bepalen.
Bronnen
- Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en woning, infoblad (IPLO)
- Ventilatie: regels bij bestaande bouw (IPLO)
- Asbestinventarisatieplicht: regels in het Bbl (IPLO)
- Vergunningcheck (Omgevingsloket)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
