Geluid tussen zolder en verdieping beperken

Twee soorten geluid

Contactgeluid ontstaat als iets de vloer zelf raakt en in trilling brengt. Denk aan lopen op hakken, een bal die stuitert of een wasmachine die centrifugeert. De trilling gaat via de planken naar de balken en via de balken naar het plafond eronder, dat als een trommelvel het geluid de kamer in stuurt.

Luchtgeluid ontstaat in de lucht: praten, muziek, een televisie. Dat geluid zoekt de weg van de minste weerstand. Elke kier, een open trapgat, een leidingdoorvoer of een dunne deur laat het door. Een vloer die contactgeluid goed tegenhoudt, kan dus nog steeds stemmen doorlaten als de trap open is.

Weet eerst wat u hoort. Hoort u vooral gestommel en voetstappen, dan begint u bij de vloer. Hoort u vooral stemmen, kijk dan eerst naar de trap en de deur.

Wat er bij een gewone houten zoldervloer gebeurt

In veel woningen bestaat de zoldervloer uit houten balken met daarop planken of een plaat, en daaronder het plafond van de slaapkamer. Tussen de balken zit lucht. Zo'n constructie is licht en stijf, en dat is precies wat contactgeluid goed doorgeeft. Hoe stijver en lichter de vloer, hoe meer hij meetrilt.

Losse planken maken het erger. Een plank die net niet op de balk aansluit, tikt bij elke stap. Begin bij een geluidsklacht daarom met het vastzetten van losse delen. Schroeven in plaats van nagels helpt, omdat schroeven niet loskomen als het hout krimpt.

In woningen met een betonvloer naar zolder is het beeld anders. Beton is zwaar en houdt luchtgeluid beter tegen, maar contactgeluid loopt er nog steeds door als de afwerkvloer er hard op ligt.

De zwevende vloer: los van de balken

De meest werkzame maatregel tegen contactgeluid is de nieuwe vloer niet vast te zetten aan de balken, maar te laten zweven op een veerkrachtige laag. De trilling van een stap wordt dan grotendeels in die laag opgevangen voordat hij de balken bereikt.

Zo is een zwevende vloer op een houten balklaag opgebouwd, van onder naar boven:

• Bestaande balklaag, met losse planken vastgezet of vervangen door een plaat.
• Een veerkrachtige laag over het hele oppervlak, bijvoorbeeld een harde minerale wol plaat of een rubber- of vezelmat die voor contactgeluid is gemaakt.
• Een of twee lagen plaatmateriaal die onderling zijn verlijmd of geschroefd, maar niet door de veerkrachtige laag heen in de balken.
• Een randstrook van zacht materiaal langs alle wanden, zodat de vloer nergens tegen een muur of kozijn klemt.
• De afwerkvloer, met de plinten aan de wand en niet op de vloer gezet.

Isolatie tussen de balken en het plafond eronder

Is de vloer toch open, of wordt het plafond beneden vernieuwd, dan kunt u de ruimte tussen de balken vullen met zachte minerale wol. Dat dempt de galm in de holle ruimte. Het helpt vooral tegen luchtgeluid en een beetje tegen contactgeluid. Vul de ruimte niet zo vol dat de wol het plafond eronder raakt en strak aandrukt.

Een plafond dat verend wordt opgehangen, met speciale veerregels of beugels, haalt nog meer weg. Dat is wel werk in de kamer onder de zolder, met stof en een nieuw plafond als gevolg. Meestal is dat alleen logisch als dat plafond toch al aan vervanging toe is.

Massa helpt ook. Een tweede plaat op de zwevende vloer, of een tweede laag gipsplaat op een verend plafond, maakt de constructie zwaarder en minder gevoelig voor trillen. Houd wel rekening met het draagvermogen van de balklaag. Bij twijfel leest u eerst draagvermogen van een vliering.

Ondervloer en afwerkvloer

Ook zonder zwevende constructie maakt de keuze van de ondervloer verschil. Een ondervloer onder laminaat, pvc of een zwevend gelegde houten vloer is er in soorten die vooral loopgeluid in de kamer zelf dempen, en soorten die vooral contactgeluid naar beneden beperken. Kijk op de verpakking naar de opgegeven waarde voor contactgeluid en niet alleen naar de dikte.

Een harde vloer die rechtstreeks op de planken is verlijmd, geeft meer geluid door dan een vloer die zwevend op een goede ondervloer ligt. Een visgraatvloer wordt vaak verlijmd. Wilt u dat op zolder, dan is een zwevende tussenlaag onder de plaat waarop de visgraat wordt gelijmd een manier om het geluid toch te beperken. Meer over vloeren op een houten balklaag leest u in vloer op zolder kiezen.

Trapgat, deur en doorvoeren

Op veel zolders staat de trap open naar de overloop. Al het geluid van de zolder komt dan via het trapgat beneden. Een deur bovenaan of onderaan de trap is vaak de goedkoopste geluidsmaatregel die er is. Kies een dichte deur, geen holle binnendeur, met kierdichting rondom en een valdorpel of dorpel aan de onderkant.

Een vlizotrap met een geïsoleerd luik werkt op dezelfde manier: dicht is stil. Bij een luik met een rubberen afdichting rondom hoort u merkbaar minder dan bij een los, tochtig luik.

Kijk ook naar de kleine gaten. Een leidingdoorvoer van de cv, een afvoer of een kabelgoot door de vloer laat geluid door als de opening niet is dichtgemaakt. Vul die openingen met minerale wol en kit ze af met een elastische kit.

Wat zegt het Bbl over geluid binnen de woning?

Het Bbl stelt voor nieuwbouw eisen aan de geluidsoverdracht tussen verblijfsruimten van dezelfde woning. In artikel 4.115 staat een luchtgeluidniveauverschil van niet kleiner dan 32 dB en een gewogen contactgeluidniveau van niet groter dan 79 dB. Die eisen gelden niet als de ruimten in open verbinding staan of rechtstreeks via een deuropening met elkaar verbonden zijn. U vindt de tekst in de geconsolideerde versie van het Bbl.

Bij verbouwen geldt het rechtens verkregen niveau: het geluidsniveau mag niet slechter worden dan het was (artikel 5.5 Bbl, uitleg bij IPLO). In de praktijk is geluid tussen zolder en verdieping dus vooral een kwestie van comfort en van goede afspraken vooraf. Geluid naar de buren via de woningscheidende muur is een ander onderwerp; daarover leest u meer in zolder verbouwen in een rijtjeshuis.

Waar u begint: een volgorde

Geluid is lastig achteraf op te lossen. Neem het daarom mee in het ontwerp van de zolderverbouwing, zeker als er een slaapkamer boven een slaapkamer komt. Bij een inspectie kijken wij naar de balklaag en de hoogte die een zwevende vloer zou kosten.

• Bepaal wat u hoort: voetstappen of stemmen.
• Zet losse planken en kraakplekken vast.
• Maak doorvoeren en kieren in de vloer dicht.
• Zet een dichte deur met kierdichting bij het trapgat.
• Kies bij een nieuwe vloer een zwevende opbouw of een ondervloer met een goede contactgeluidwaarde.
• Pas als de vloer toch open gaat of het plafond beneden wordt vervangen: wol tussen de balken en eventueel een verend plafond.

Veelgestelde vragen

Mohamed, De Vliering SpecialistWij bouwen, isoleren en werken vlieringen en zolders af in 8 provincies, met een vaste prijs vooraf en 10 jaar garantie. Vragen over dit onderwerp? Bel 06 34 459 247.