In het kort
- Binnenkant isoleren is goedkoper en sneller; buitenkant geeft een doorlopende laag zonder koudebruggen.
- Milieu Centraal adviseert een Rd-waarde van minimaal 3,8; ISDE vraagt minimaal 3,5.
- De dampremmende folie hoort altijd aan de warme kant van de isolatie.
- Dakisolatie bespaart gemiddeld €300 tot €600 per jaar.
- ISDE-subsidie geldt alleen als een bedrijf het werk uitvoert en u binnen 24 maanden aanvraagt.
Zoldervloer of dak isoleren: wat past bij u
Eerst de basiskeuze. Gebruikt u de zolder niet en blijft hij onverwarmd, dan kunt u de zoldervloer isoleren. De warme schil van het huis stopt dan bij het plafond van de bovenste verdieping. Wilt u de zolder gebruiken als werkplek, slaapkamer of warme bergruimte, dan isoleert u het dak.
Dakisolatie maakt de hele zolder deel van het warme huis. Dat is de logische keuze bij een verbouwing tot zolderkamer. Isoleert u later toch het dak, dan heeft vloerisolatie weinig zin meer.
| Situatie | Beste keuze |
|---|---|
| Zolder alleen voor opslag, onverwarmd | Zoldervloer of vlieringvloer isoleren |
| Zolder wordt slaapkamer of werkplek | Dak isoleren |
| Dakpannen moeten toch vervangen worden | Dak aan de buitenkant isoleren |
| Plat dak | Isoleren aan de buitenkant, binnenisolatie wordt afgeraden vanwege vocht |
Binnenkant of buitenkant isoleren
Bij isolatie aan de binnenkant plaatst u het materiaal tussen en eventueel onder de spanten of gordingen. Daarna volgen dampremmende folie, regelwerk en een afwerking met gipsplaat of panelen. Het dak zelf blijft onaangeroerd.
Bij isolatie aan de buitenkant gaan de pannen eraf. Er komen isolerende dakelementen of platen op het dakbeschot en daarna nieuwe of teruggelegde pannen. De isolatie loopt dan zonder onderbreking door de spanten heen. Het dak wordt wel hoger, waardoor goot en aansluitingen op het dak van de buren opnieuw gemaakt moeten worden.
| Binnenkant | Buitenkant | |
|---|---|---|
| Kosten | Lager | Hoger, vaak samen met nieuwe pannen |
| Ruimteverlies op zolder | Enkele centimeters tot meer, afhankelijk van materiaal | Geen |
| Koudebruggen | Spanten onderbreken de laag | Doorlopende laag |
| Weersafhankelijk | Nee | Ja, dak ligt tijdelijk open |
| Uitvoering | Van binnenuit, huis blijft bewoonbaar | Steiger nodig, gespecialiseerd werk |
Tip van de specialist: Ruimte is krap onder de nok? Kies een dunne plaat met een hoge isolatiewaarde, zoals PIR, aan de binnenkant.
Materialen vergeleken
Alle gangbare materialen halen een goede isolatiewaarde als de dikte klopt. Het verschil zit in dikte, vochtgedrag, geluid, brandgedrag en zomercomfort. Milieu Centraal noemt de benodigde dikte voor een Rd-waarde van 3,8.
| Materiaal | Dikte voor Rd 3,8 (ca.) | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|---|
| Glaswol / steenwol | 14 cm | Brandveilig, dempt geluid goed, vult onregelmatige vakken | Dikker dan platen, vraagt zorgvuldige dampremmende laag |
| PUR / PIR-platen | 9 cm | Dun bij hoge isolatiewaarde, licht, drukvast | Minder geluiddempend, naden moeten goed worden afgekit |
| Cellulose (ingeblazen) | 15 cm | Vult elke holte, gerecycled, buffert vocht | Vraagt dichte vakken, alleen door specialist |
| Houtvezel / plantvezel | 15 cm | Houdt de zolder in de zomer koeler, vochtregulerend, biobased | Dikker en zwaarder dan PIR |
Tip van de specialist: Biobased materialen zoals houtvezel kunnen volgens RVO in aanmerking komen voor een extra ISDE-bonus als ze op de meldcodelijst staan.
Rc-waarde en Rd-waarde uitgelegd
De R staat voor warmteweerstand, uitgedrukt in m²K/W. Hoe hoger het getal, hoe minder warmte erdoorheen gaat.
De Rd-waarde hoort bij één materiaal in een bepaalde dikte. Die staat op de verpakking of in de productgegevens. De Rc-waarde gaat over de hele constructie: pannen, beschot, isolatie, spanten, luchtlagen en afwerking samen. Spanten isoleren slechter dan het materiaal ertussen, daarom ligt de Rc van een dak bij binnenisolatie meestal lager dan de Rd van het materiaal.
Bij een verbouwing geldt volgens RVO bij het vernieuwen of vervangen van isolatielagen van een dak het rechtens verkregen niveau, met als ondergrens een Rc van 2,1 m²K/W. Dat is een wettelijk minimum, geen advies. Milieu Centraal raadt een Rd-waarde van minimaal 3,8 aan. Een hogere waarde maakt het huis ook geschikter voor verwarmen met een warmtepomp.
| Waarde | Waar staat het voor |
|---|---|
| Rc 2,1 | Wettelijke ondergrens dak bij vervangen isolatielagen (Bbl, volgens RVO) |
| Rd 3,5 | Minimum per isolatiemateriaal voor ISDE-subsidie |
| Rd 3,8 | Advies Milieu Centraal voor goede dakisolatie |
Dampremmende folie en ventilatie
Warme binnenlucht bevat vocht. Komt die lucht in de isolatie en raakt hij een koud vlak, dan condenseert het vocht. Dat geeft natte isolatie, schimmel en op termijn houtrot.
De oplossing is een dampremmende folie aan de warme kant, dus aan de binnenzijde van de isolatie. Alle naden worden overlappend afgeplakt en ook doorvoeren, kabels en aansluitingen op muren worden dicht gemaakt. Aan de buitenkant hoort juist een dampopen laag, zodat vocht dat toch binnenkomt kan ontsnappen.
- Folie altijd aan de warme kant, naden overlappend en afgetapet
- Geen twee dampremmende lagen om hout heen; volgens Milieu Centraal kan het hout daartussen gaan rotten
- Doorvoeren van leidingen en elektra afdichten met manchetten of tape
- Na het isoleren blijven ventileren: roosters, klepraam of mechanische ventilatie
- Gaat u op zolder slapen, plan dan een vaste ventilatievoorziening
Tip van de specialist: Ziet u na de eerste winter vocht of zwarte plekken op de folie of het beschot, laat dan direct de dampremming controleren.
Wat dakisolatie oplevert
Tot 30% van de warmte ontsnapt via het dak. Na isolatie bespaart u gemiddeld €300 tot €600 per jaar, afhankelijk van de grootte van het dak, het oude isolatieniveau en uw stookgedrag.
Daarnaast blijft de zolder in de zomer koeler en in de winter bruikbaar. Bij De Vliering Specialist duurt dakisolatie gemiddeld 3 tot 5 dagen. U krijgt vooraf een vaste prijs na een gratis inspectie.
ISDE-subsidie voor dakisolatie
Met de ISDE kunnen woningeigenaren subsidie krijgen voor dak- en zoldervloerisolatie. De voorwaarden en bedragen veranderen per jaar. Controleer daarom altijd de actuele regels op rvo.nl voordat u een opdracht geeft. De punten hieronder zijn ontleend aan de RVO-pagina over isolatiemaatregelen.
- Het nieuwe isolatiemateriaal heeft een Rd-waarde van minimaal 3,5.
- U isoleert minimaal 20 m², opgeteld met eventuele zolder- of vlieringvloerisolatie in dezelfde aanvraag.
- Een bedrijf voert het werk uit. Zelf isoleren telt niet mee.
- De woning is gebouwd vóór 1 januari 2019.
- U vraagt de subsidie aan nadat het werk klaar is, binnen 24 maanden.
- Het bedrag per m² verdubbelt bij een combinatie met een tweede isolatiemaatregel of bijvoorbeeld een warmtepomp.
- Liggen dak- en zoldervloerisolatie direct boven elkaar, dan krijgt u voor één van de twee subsidie.
- Bewaar de factuur met m², dikte, isolatiewaarde en materiaal, het betaalbewijs, de meldcode en een foto van het werk.
Tip van de specialist: Voor zoldervloerisolatie moet de zolder volgens RVO onverwarmd zijn. Staat er een radiator, dan vervalt die subsidie.
Valkuilen bij dakisolatie
- Folie aan de verkeerde kant of met open naden
- Isolatie die de ventilatie onder de pannen afsluit
- Een te dunne laag om ruimte te sparen, waardoor de Rd onder 3,5 zakt en de subsidie vervalt
- Kieren bij de aansluiting met muren, nok en dakvoet
- Vleermuizen of nestelende vogels over het hoofd zien; Milieu Centraal adviseert dan te stoppen en een ecoloog in te schakelen
- Geen foto's maken tijdens het werk, terwijl RVO die vraagt
Veelgestelde vragen
Is dak isoleren aan de binnenkant goed genoeg?
Ja, mits de dikte klopt en de dampremmende laag goed wordt aangebracht. U verliest wel wat ruimte en de spanten onderbreken de isolatie. Buitenisolatie is beter als de pannen toch vervangen moeten worden.
Welke Rc-waarde moet mijn dak hebben?
Bij het vervangen van isolatielagen geldt volgens RVO een wettelijke ondergrens van Rc 2,1. Milieu Centraal adviseert een isolatiemateriaal met minimaal Rd 3,8. Voor ISDE moet het materiaal minimaal Rd 3,5 halen.
Wat is het verschil tussen Rc en Rd?
Rd is de isolatiewaarde van één materiaal. Rc is de waarde van de hele constructie, inclusief spanten en afwerking. Rc ligt bij binnenisolatie meestal lager dan de Rd van het materiaal.
Krijg ik subsidie als ik zelf isoleer?
Nee. Volgens RVO komt alleen isolatie die door een bedrijf is aangebracht in aanmerking voor ISDE. Controleer de actuele voorwaarden op rvo.nl.
Hoeveel bespaar ik met dakisolatie?
Gemiddeld €300 tot €600 per jaar. Het precieze bedrag hangt af van de dakoppervlakte, de oude situatie en hoe u stookt.
Hoe lang duurt dakisolatie?
Gemiddeld 3 tot 5 dagen. Bij buitenisolatie hangt de planning ook af van het weer.
Bronnen
- RVO: ISDE isolatiemaatregelen woningeigenaren
- RVO: Energieprestatie-eisen verbouw en renovatie
- Milieu Centraal: Dakisolatie
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket of bij RVO.
