Dakkapel of dakraam: wat past bij uw zolder?

Het verschil in één oogopslag

Een dakraam is een raam dat in het schuine dakvlak wordt gezet, tussen twee sporen of na een kleine aanpassing van het houtwerk. Het dak houdt zijn vorm. Een dakkapel is een kleine uitbouw op het dak met een eigen plat dak, zijwangen en een kozijn aan de voorkant. Daardoor komt er onder de dakkapel een stuk zolder met rechte wand en volle hoogte bij.

Die twee leveren dus iets anders. Licht kunt u met beide halen. Ruimte alleen met een dakkapel. Op een zolder met een lage nok of een steile, smalle kap is dat het verschil tussen een bergzolder met een raam en een kamer waar u rechtop langs het bed loopt.

Ruimtewinst: wat een dakkapel echt oplevert

Op een zolder met schuine kanten is lang niet alle vloer om op te staan. Bij het meten van de gebruiksoppervlakte telt vloer met minder dan 1,5 m hoogte erboven niet mee, zo staat in de uitleg van IPLO over gebruiksoppervlakte in het Bbl. Een dakkapel tilt een strook van het dak op tot ruim boven die grens. De vloer onder de dakkapel wordt daarmee loopruimte in plaats van kruipruimte.

Hoeveel u wint, hangt af van de breedte van de dakkapel en de hellingshoek van het dak. Bij een flauw dak schuift de lijn van 1,5 m ver naar het midden en wint u met een dakkapel relatief veel. Bij een steil dak zit die lijn al dicht bij de dakvoet en is de winst kleiner. In stahoogte op zolder leest u hoe u dat zelf uitmeet.

Een dakraam verandert niets aan die lijnen. Het maakt de ruimte lichter en voelt daardoor groter, maar de bruikbare vloer blijft gelijk.

Licht en ventilatie: waar een dakraam sterk is

Een dakraam in het schuine vlak vangt veel licht, omdat het naar de lucht kijkt. Een dakraam van gelijke afmeting geeft daardoor vaak meer licht dan een staand raam in een dakkapel. Voor een werkkamer, een badkamer onder het schuin of een overloop is dat vaak precies genoeg.

Er zijn twee gangbare uitvoeringen. Een tuimelvenster draait om een as in het midden en is makkelijk te bedienen en schoon te maken. Een uitzetvenster scharniert bovenaan en geeft vrij uitzicht onder het geopende raam door. Kies de hoogte zo dat de bedieningsgreep goed bereikbaar is en de onderkant niet in uw zichtlijn zit als u staat.

De keerzijde van veel glas in het dak is warmte in de zomer. Een dakraam op het zuiden zonder zonwering aan de buitenkant wordt op een warme dag snel een warmtebron. Meer daarover in zolder te warm in de zomer.

Welke regels gelden er?

Voor het technische deel van het bouwen, zoals constructie en brandveiligheid, zijn een dakkapel en een dakraam vergunningvrij. Voor het ruimtelijke deel, dus uiterlijk en plaats, noemt het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) voorwaarden. IPLO zet ze op een rij voor dakkapellen en voor dakramen. In het kort:

• Dakkapel in het achterdakvlak of een zijdakvlak dat niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd: plat dak, niet hoger dan 1,75 m vanaf de voet, onderkant meer dan 0,5 m en minder dan 1 m boven de dakvoet, bovenkant meer dan 0,5 m onder de nok, zijkanten meer dan 0,5 m van de zijkanten van het dakvlak.
• Dakkapel aan de voorkant of in een zijdakvlak naar de straat: dan beslist het omgevingsplan van uw gemeente.
• Dakraam in het achterdakvlak, een niet naar openbaar gebied gekeerd zijdakvlak of een plat dak: maximaal 0,6 m buiten het dakvlak en meer dan 0,5 m van de randen.
• Monument of rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht: de vergunningvrije ruimte is kleiner en vaak is een vergunning nodig.
• Burenrecht: binnen 2 m van de erfgrens gelden beperkingen voor ramen met uitzicht op het erf van de buren, zie artikel 5:50 BW.

Uitleg per situatie op de regelpagina's

De regels hierboven zijn een samenvatting. Wilt u precies weten hoe de maten worden gemeten en wat er bij een hoekwoning of een dakvlak aan de straat geldt, lees dan dakkapel: vergunningvrij of niet? en dakraam plaatsen en vergunning. Wij geven geen oordeel over uw situatie. Dat doet de Vergunningcheck of de gemeente.

Let ook op de isolatie. Bij het geheel oprichten van een dakkapel gelden volgens artikel 5.20 lid 3 van het Bbl de isolatie-eisen voor nieuwbouw. Die zijn strenger dan wat bij gewoon verbouwen geldt. Een goede dakkapelbouwer houdt daar rekening mee, maar het is verstandig het in de offerte terug te zien.

Bouwtijd en wie wat doet

Een dakraam plaatsen is overzichtelijk werk. Het dak gaat open tussen de sporen, het raam gaat erin, de gootstukken worden aangesloten en binnen worden de dagkanten afgetimmerd. Is er een spoor in de weg, dan wordt die opgevangen met een raveling. Dat is timmerwerk dat bij een zolderverbouwing vaak in dezelfde week meegaat.

Een dakkapel is een groter project. De dakkapel zelf wordt meestal in de werkplaats gemaakt en in één dag op het dak gezet. Daarna begint binnen het werk: de dakkapel aftimmeren, de aansluiting met het bestaande dak isoleren en dichtmaken, wanden en plafond plaatsen en afwerken. De Vliering Specialist plaatst zelf geen dakkapellen. Wij timmeren de dakkapel binnen af en bouwen de zolder erachter af, en dakramen plaatsen we wel zelf.

Daniel Roukema schreef daarover in zijn review: "Na plaatsing van een dakkapel heeft Mo de volledige zolder renovatie op zich genomen." Bij hem werd de zolder daarna verdeeld in twee kamers, met stucwerk, een nieuwe vloer, dakramen en elektra.

Zo kiest u: vijf vragen

• Hoe hoog is de zolder onder de nok? Onder ongeveer 2,4 m blijft er met alleen dakramen weinig ruimte over waar u rechtop staat.
• Wat wordt het? Een slaapkamer of badkamer met een douche vraagt vaak om stahoogte op meer plekken; een werkplek of logeerplek kan met dakramen.
• Welk dakvlak? Aan de achterkant zijn er meer mogelijkheden zonder vergunning dan aan de straatkant.
• Hoeveel zon? Op het zuiden of westen hoort er zonwering aan de buitenkant bij, bij een raam en bij een dakkapel.
• Wat is de planning? Een dakkapel betekent een extra partij en meer afstemming; een dakraam kan in de verbouwing meelopen.

Combineren: dakkapel aan de ene kant, dakramen aan de andere

Op veel zolders is de beste keuze geen of-of. Een dakkapel aan de achterkant geeft de ruimte voor een bed, een kast of een douche. Een of twee dakramen aan de voorkant brengen licht in het deel dat smal blijft, bijvoorbeeld boven de trap of in een tweede kamer. Zo krijgen beide kamers daglicht zonder dat de voorkant van het huis verandert.

Plan in dat geval de indeling vóór u ramen bestelt. Een scheidingswand moet niet midden onder een dakraam uitkomen, en de deur van een kamer moet open kunnen zonder tegen een schuine wand te stoten. Ideeën voor de indeling staan in zolder indelen met schuine wanden. Bij een gratis inspectie meten we de kap en de nokhoogte op, zodat u met echte maten kunt kiezen.

Veelgestelde vragen

Mohamed, De Vliering SpecialistWij bouwen, isoleren en werken vlieringen en zolders af in 8 provincies, met een vaste prijs vooraf en 10 jaar garantie. Vragen over dit onderwerp? Bel 06 34 459 247.