In het kort
- Teken eerst de lijnen op de vloer waar de hoogte 1 m, 1,5 m en 2,1 m is.
- De looproute hoort onder de nok, tussen trap, deur en raam.
- Een bed zet u met het voeteneinde naar het schuine dak, zodat u rechtop kunt zitten.
- Het lage deel achter en bij het knieschot is ideaal voor kasten en laden.
- Daglicht komt het best binnen via een dakraam in de schuine wand boven de zit- of slaapzone.
Begin met een hoogtekaart
Pak een rolmaat, een waterpas en een stuk krijt of schilderstape. Meet vanaf het knieschot om de 25 of 50 cm de hoogte tot het schuine dak, en zet op de vloer een lijn waar de hoogte 1 m, 1,5 m en 2,1 m is. Doe dat aan beide dakzijden. U ziet dan in één oogopslag hoeveel ruimte u echt heeft.
Bij een dakhelling van 45 graden stijgt het dak per 10 cm die u van het knieschot af loopt ook 10 cm. Met een knieschot van 1 m hoog ligt de lijn van 2,1 m dan 1,1 m uit het knieschot. Bij een steiler dak liggen de lijnen dichter bij de wand, bij een flauwer dak verder weg. Veel jaren 30-woningen hebben een steile kap, waardoor er relatief veel bruikbare vloer is. Bij flauwere kappen van latere woningen is het lage deel breder.
| Hoogtezone | Wat u er goed kunt doen | Wat er niet werkt |
|---|---|---|
| Onder 1 m | Kasten, laden, opslag achter het knieschot | Zitten of liggen met ruimte boven u |
| 1 tot 1,5 m | Bed (voeteneinde), bank, lage kast, bureaublad | Staan en lopen |
| 1,5 tot 2,1 m | Zitten aan een bureau, opstaan uit bed, kledingkast met lage deuren | Lopen zonder te bukken |
| Boven 2,1 m | Lopen, staan, aankleden, deur en trap | Niets: dit is uw kostbaarste zone |
Tip van de specialist: Leg de plattegrond met tape op de vloer en zet er een stoel en een matras neer; dan voelt u meteen of het klopt.
Wat de regels zeggen over hoogte
Voor een slaap- of werkkamer op zolder geeft het Bbl een hoogte-eis. Wie verbouwt, krijgt te maken met artikel 5.17 van het Besluit bouwwerken leefomgeving: de vloer van een verblijfsruimte heeft dan minstens 2,1 m hoogte boven zich nodig. Voor nieuwbouw is dat hoger, en artikel 4.164 noemt daar ook een minimale vloeroppervlakte van 5 m² en een breedte van 1,8 m voor een verblijfsgebied of verblijfsruimte.
Het lage deel onder het schuin kunt u gewoon gebruiken, maar het bepaalt niet of de kamer als verblijfsruimte voldoet. Hoe dat precies wordt bepaald en wat het rechtens verkregen niveau bij verbouw betekent, leest u op wanneer telt uw zolder als verblijfsruimte. Wilt u eerst weten of uw zolder hoog genoeg is, lees dan stahoogte op zolder.
De looproute onder de nok
De strook onder de nok is de enige plek waar iedereen rechtop kan lopen. Daar moeten de trap, de deur en de route naar het raam op aansluiten. Een veelgemaakte fout is een kast of bureau midden onder de nok, omdat dat de ruimste plek lijkt. Dan moet u om het meubel heen door de lage zone.
Houd een looppad van minstens 70 tot 80 cm breed vrij, liefst rechtdoor van trap naar raam. Komt de trap aan de zijkant uit, plan dan boven de trap genoeg hoogte om rechtop te komen. Laat de deur van een zolderkamer altijd onder de nok of in een rechte kopgevel uitkomen, nooit in het schuine deel.
Ook de plek van het knieschot is een keuze. Zet u het lager, bijvoorbeeld op 60 cm, dan wint u vloer, maar die extra strook is alleen bruikbaar voor laden en lage kasten. Zet u het hoger, rond 1 tot 1,2 m, dan verliest u vloer, maar krijgt u een rechte wand waar een bed, bank of bureau strak tegenaan past. In een slaapkamer adviseren we meestal het hogere knieschot, met een kastwand erachter.
Mo en zijn mannen hebben ons top geholpen. Na de plaatsing van nieuwe dakkapellen wilde we een nieuwe vliering en moest er een muur gezet worden om van de zolder twee kamers te maken. Mo denkt heel goed mee en geeft ook tips om het mooi te maken. Resultaat is prachtig!
Het bed onder het schuine dak
Het bed is het grootste meubel en tegelijk het meubel dat het best onder het schuin past. Liggend heeft u weinig hoogte nodig. Zet het bed haaks op het knieschot, met het voeteneinde naar het lage deel. Bij het hoofdeinde moet u rechtop kunnen zitten: met een matras op ongeveer 50 cm hoogte heeft u daar zo'n 1,4 tot 1,5 m nodig.
Langs het knieschot liggen, met de lange kant tegen het schuine dak, werkt alleen voor een eenpersoonsbed in een kinder- of logeerkamer. Wie aan de wandkant slaapt, stoot bij het rechtop komen zijn hoofd. Bij een tweepersoonsbed moeten beide kanten een vrije instap hebben, dus zet het in het midden van een dakvlak, niet in een hoek.
- Hoofdeinde: minstens 1,4 m hoogte boven de vloer.
- Instap: aan minstens één kant 60 cm vrije vloer met volle stahoogte.
- Nachtkastje of plank in het knieschot naast het bed.
- Leeslamp aan de schuine wand, met de schakelaar binnen bereik vanuit bed.
Kasten in en bij het knieschot
Het lage deel is waar zolderruimte meestal verloren gaat. Achter het knieschot zit vaak een driehoek van 50 tot 80 cm diep die alleen via een luikje bereikbaar is. Maak daar laden, schuifdeuren of een doorlopende kastwand van, en u wint opbergruimte zonder dat de kamer kleiner aanvoelt.
Let op de isolatie. Komt de kast achter het knieschot in de koude zone, dan moet de isolatie om de kast heen lopen of moet de kast binnen de geïsoleerde schil vallen. Anders wordt de kast koud en vochtig. Hoe u dat oplost, staat in knieschotkasten. Een hoge kledingkast hoort onder de nok of tegen de kopgevel, niet onder het schuin.
Licht onder het schuine dak
Een dakraam in de schuine wand geeft meer licht dan een even groot raam in een rechte wand, omdat het naar de lucht kijkt. Plaats het boven de zone waar u zit of slaapt, en zet de onderkant zo dat u staand of zittend naar buiten kunt kijken. Een raam dat alleen hoog in het dak zit, geeft licht maar geen uitzicht.
Voor kunstlicht werkt een combinatie het best: een paar spots of een lichtlijn langs de nok voor algemeen licht, wandlampen op de schuine wand bij bed of bureau, en een lamp bij de trap met een schakelaar beneden en boven. Plan de leidingen voordat de wanden dichtgaan. Milieu Centraal raadt bij een zolderkamer met dakraam ook zonwering aan de buitenkant aan, zie zolderkamer en dakkapel.
Drie indelingen die vaak werken
Hieronder drie indelingen die op veel zolders goed uitpakken. Wordt de zolder lang genoeg voor twee kamers, lees dan zolder splitsen in twee kamers. Bij de gratis inspectie meten we de hoogtezones met u op en tekenen we de indeling. U krijgt een vaste prijs vooraf, en een zolderverbouwing duurt bij ons gemiddeld 4 tot 8 weken. Meer over het werk staat op zolder verbouwen.
| Zolder | Indeling | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Smal, één dakraam | Bed haaks op het ene knieschot, bureau haaks op het andere, looppad onder de nok | Raam boven het bureau of naast het bed, niet boven het looppad |
| Breed met dakkapel | Bureau of zithoek in de dakkapel, bed in de schuine zone ertegenover | Aftimmering van de dakkapel goed isoleren |
| Lang, trap in het midden | Aan elke kant van de trap een zone, eventueel twee kamers | Elke kamer een eigen raam en een eigen ingang onder de nok |
Veelgestelde vragen
Hoe zet ik een bed onder een schuin dak?
Haaks op het knieschot, met het voeteneinde naar het lage deel. Bij het hoofdeinde moet u rechtop kunnen zitten, dus daar is zo'n 1,4 tot 1,5 m hoogte nodig. Een vrije instap aan minstens één kant maakt het af.
Telt de ruimte onder het schuine dak mee als kamer?
U kunt die ruimte gebruiken, maar de hoogte-eis voor een verblijfsruimte is bij verbouwen 2,1 m. Hoe het oppervlak precies wordt bepaald, leest u op onze regelpagina over verblijfsruimte. Vraag bij twijfel de gemeente.
Wat doe ik met de ruimte achter het knieschot?
Gebruik die voor laden, kasten of opslag via een luik. Let wel op de isolatie: de kast moet binnen de warme schil vallen, anders wordt hij koud en vochtig.
Waar komt het dakraam het best?
Boven de zone waar u zit of slaapt, met de onderkant op een hoogte waarop u naar buiten kijkt. Niet boven het looppad, daar heeft u er het minst aan. Zonwering aan de buitenkant voorkomt hitte in de zomer.
Bronnen
- Besluit bouwwerken leefomgeving, art. 4.164 en 5.17 (wetten.overheid.nl)
- Zolderkamer en dakkapel (Milieu Centraal)
- Verbouwen van een bouwwerk: dit houdt het in (IPLO)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
