Dakkapel: vergunningvrij of niet?

Technisch deel: altijd vergunningvrij

Volgens artikel 2.27, tweede lid, onder a, Bbl geldt het vergunningverbod voor de technische bouwactiviteit niet voor een dakkapel. Dat geldt ongeacht de maat en ongeacht of daarbij de draagconstructie verandert. IPLO wijst erop dat dit niet geldt voor een dakopbouw, zoals een nieuwe verdieping op een plat dak, een verhoogde nok of een doorgetrokken gevel.

Vergunningvrij betekent niet dat de constructie er niet toe doet. De dakkapel moet voldoen aan het Bbl, ook aan de eisen voor constructieve veiligheid bij verbouw (artikel 5.9 Bbl). Worden sporen of een gording onderbroken, dan hoort daar een berekening bij. Meer op constructeur en constructieve veiligheid.

Ruimtelijk: de vijf maten voor het achterdakvlak

Voor een dakkapel in het achterdakvlak, of in een zijdakvlak dat niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd, noemt artikel 2.29, onder b, Bbl vijf eisen. Alle vijf moeten kloppen.

Voordakvlak of zijkant aan de straat

Voor een dakkapel in het voordakvlak of in een zijdakvlak dat naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd, geeft het Bbl geen landelijke vrijstelling. Dan bepaalt het omgevingsplan wat mag. In het tijdelijke deel van veel omgevingsplannen staat de bruidsschat. Volgens artikel 22.27, onder c, van de bruidsschat is zo een dakkapel alleen vergunningvrij in een gebied of bij een bouwwerk dat is aangewezen als welstandsvrij, en dan met dezelfde maten als hierboven.

Veel gemeenten hebben voor de voorkant eigen regels of beleid, zoals een dakkapellenbeleid in de welstandsnota. In de praktijk is aan de voorkant vaak een vergunning nodig. Wat voor uw straat geldt, ziet u alleen in het omgevingsplan of bij de gemeente.

Let op het begrip openbaar toegankelijk gebied. Volgens bijlage I bij het Bbl tellen wegen die alleen percelen ontsluiten voor langzaam verkeer, zoals veel achterpaden, niet mee.

Monument en beschermd stads- of dorpsgezicht

Bij werk in, aan of op een monument blijft van artikel 2.29 alleen gewoon onderhoud vergunningvrij (artikel 2.30 Bbl). Een nieuwe dakkapel op een monument vraagt dus een vergunning. Bij een rijksmonument is bovendien een vergunning voor de rijksmonumentenactiviteit nodig.

Ligt de woning in een gebied met de aanduiding rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht, dan blijft de landelijke vrijstelling alleen over voor een achterdakvlak dat niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd. Volgens IPLO is een dakkapel in een zijdakvlak of in een achterdakvlak dat naar openbaar gebied is gekeerd daar vergunningplichtig. Voor dakkapellen bij (en dus naast) een monument is de formulering in het Bbl en op IPLO niet helemaal gelijk; vraag dat na bij de gemeente. Zie ook monument en beschermd stadsgezicht.

Welstand en ernstige ontsiering

Ook een vergunningvrije dakkapel moet passen binnen de regels van het omgevingsplan over ernstige ontsiering. Artikel 2.29 Bbl begint met die voorwaarde. De gemeente kan bij een welstandsexces achteraf ingrijpen. Volgens IPLO gaat het dan om buitensporigheden in het uiterlijk die ook voor een leek duidelijk zijn.

Een bestaande dakkapel vervangen of vergroten

Veel zolders hebben al een oude dakkapel met enkel glas en weinig isolatie. Vervangen kan onder gewoon onderhoud vallen, dat landelijk vergunningvrij is als detaillering, profilering en vormgeving niet wijzigen (artikel 2.29, onder a). Wordt de dakkapel breder, hoger of anders van vorm, dan toetst u hem opnieuw aan de vijf maten of aan het omgevingsplan. IPLO noemt uitdrukkelijk dat de voorwaarden ook gelden bij het veranderen van een dakkapel.

Is de oude dakkapel ooit zonder vergunning geplaatst terwijl die wel nodig was, dan gelden de landelijke vrijstellingen niet voor werk aan of bij dat bouwwerk (artikel 2.22 Bbl). Het bouwdossier bij de gemeente laat zien wat er vergund is. Bij het geheel vernieuwen gelden bovendien de nieuwbouweisen voor isolatie uit de volgende sectie.

Isolatie: een nieuwe dakkapel is nieuwbouw

Bij het geheel oprichten of vernieuwen van een dakkapel gelden de nieuwbouweisen voor isolatie (artikel 5.20, derde lid, Bbl). Voor een woning staan de waarden in tabel 4.148B van het Bbl:

• Wangen en voorkant (verticale delen): gemiddelde warmteweerstand ten minste 4,7 m²K/W, elk onderdeel ten minste 2,6 m²K/W.
• Het platte dak van de dakkapel: gemiddeld ten minste 6,3 m²K/W, elk onderdeel ten minste 2,6 m²K/W.
• Ramen en kozijnen: elk ten hoogste 2,2 W/m²K (artikel 4.153).
• Vraag de leverancier om deze waarden op papier. Ze zijn bepaald volgens NTA 8800.

Burenrecht en de afbouw erachter

Een dakkapel met ramen dicht bij de erfgrens kan onder het burenrecht vallen. Artikel 5:50 BW verbiedt zonder toestemming vensters binnen 2 m van de erfgrens die uitzicht geven op het erf van de buren. Dit staat los van de vergunning.

De Vliering Specialist plaatst zelf geen dakkapellen. Na plaatsing door een dakkapelbedrijf timmeren we de dakkapel binnen af en bouwen we de zolder erachter af. Hoe dat in zijn werk gaat, leest u in zolder afbouwen na een dakkapel. Twijfelt u nog tussen beide, lees dan dakkapel of dakraam.

Zo checkt u het zelf

Met een rolmaat, het Omgevingsloket en deze stappen weet u voor uw eigen dak waar u staat.

• Meet het dakvlak op: de hoogte van dakvoet tot nok langs het dak, de breedte tussen de zijkanten, en waar de dakkapel moet komen.
• Zet de vijf maten uit artikel 2.29 naast uw plan. Klopt één maat niet, dan is het niet landelijk vergunningvrij.
• Kijk via Regels op de kaart of uw woning een monument is, in een beschermd gezicht ligt of in een welstandsvrij gebied.
• Doe de Vergunningcheck voor een dakkapel en bewaar de uitkomst als pdf.
• Vraag bij een vergunningplicht de vergunning aan via Aanvragen. De gemeente beslist in de regel binnen acht weken, met één verlenging van ten hoogste zes weken (artikel 16.64 Omgevingswet).
• Laat de dakkapel pas bestellen en plaatsen als de uitkomst of de vergunning er is.

Veelgestelde vragen

Mohamed, De Vliering SpecialistWij bouwen, isoleren en werken vlieringen en zolders af in 8 provincies, met een vaste prijs vooraf en 10 jaar garantie. Vragen over dit onderwerp? Bel 06 34 459 247.