Regels voor trap en luik naar zolder

Wanneer is een vaste trap verplicht?

Volgens artikel 4.25 Bbl wordt een hoogteverschil van meer dan 0,21 m overbrugd door een vaste trap of een vaste hellingbaan. Dat geldt onder meer tussen vloeren waarover een vluchtroute voert en tussen vloeren van verblijfsgebieden, verblijfsruimten, toiletruimten en badruimten. Een bergzolder of opslagvliering staat niet in dat rijtje. Daar mag een vlizotrap, schuiftrap of ladder.

Voor bestaande bouw is de eis smaller. Artikel 3.19 vraagt een vaste trap bij meer dan 0,22 m hoogteverschil tussen vloeren waarover een vluchtroute voert. Een vluchtroute begint bij de uitgang van een verblijfsruimte. Komt er een slaapkamer op zolder, dan voert de vluchtroute vanaf die kamer over de trap naar beneden. Daarmee ligt een vaste trap ook op het niveau van bestaande bouw voor de hand.

Welk niveau geldt bij verbouw?

Bij verbouw gelden de nieuwbouwregels met het rechtens verkregen niveau als maatstaf (artikel 5.4 en 5.5 Bbl). Was er nog geen vaste trap, dan is er voor de trap geen eerder niveau. IPLO legt uit dat voor een onderdeel dat er nog niet was, de eisen voor bestaande bouw het minimum zijn. De nieuwbouwmaten zijn de bovengrens.

In de praktijk betekent dat: de trap moet ten minste voldoen aan de maten voor bestaande bouw, en wie ruimte heeft, kiest voor de nieuwbouwmaten. Een trap die steiler is dan de bestaande-bouwmaten, voldoet niet. Hoe de gemeente uw situatie ziet, kunt u vooraf navragen.

De maten van de trap

De klimlijn is de denkbeeldige lijn waarover u loopt. De optrede is de hoogte per trede, de aantrede de horizontale stap. Bij een verdiepingshoogte van 2,6 m tot de zoldervloer komt u bij een optrede van 18,8 cm op ten minste 14 optreden. Bij 22 cm zijn dat er 12. Elke extra trede kost aantrede, en dus ruimte op de overloop.

Bovenaan de trap ligt bij nieuwbouw een vloer van ten minste 0,8 bij 0,8 m over de breedte van de trap (artikel 4.27). Wie de trap direct tegen een schuin dak laat uitkomen, haalt de vrije hoogte van 2,3 m vaak niet. Meer over ontwerp en ruimte leest u in vaste trap naar zolder en ruimtebesparende trap.

Leuning

Een trap die meer dan 1 m hoogteverschil overbrugt en steiler is dan 2:3 op de klimlijn, heeft bij nieuwbouw aan ten minste één kant een leuning. De bovenkant ligt tussen 0,8 en 1 m boven de voorkant van de treden (artikel 4.28). Het tweede lid van dat artikel, met leuningen aan beide kanten, geldt volgens tabel 4.24 niet voor een woning.

Voor bestaande bouw ligt de grens bij meer dan 1,5 m hoogteverschil, met een leuning tussen 0,6 en 1 m hoog (artikel 3.22). Een trap naar zolder overbrugt vrijwel altijd meer dan 1,5 m, dus een leuning hoort er in beide gevallen bij.

Hekwerk bij het trapgat en een open vloerrand

Rond een trapgat of langs een vide op zolder ontstaat een vloerrand. Voor nieuwbouw gelden deze regels:

• Ligt de rand meer dan 1 m hoger dan de vloer eronder, dan is een niet-beweegbare afscheiding nodig (artikel 4.20). Bij de aansluiting op de trap zelf is dat niet nodig.
• De afscheiding langs een vloer is ten minste 1 m hoog, langs de zijkant van een trap ten minste 0,85 m (artikel 4.21).
• Openingen: voor een woning mag geen bol groter dan 0,2 m erdoor. Tot 0,7 m hoogte is dat 0,1 m, tenzij de vloer niet bestemd is voor kinderen jonger dan 12 jaar (artikel 4.22).
• Tussen 0,2 en 0,7 m hoogte zitten geen opstapmogelijkheden, zoals liggende regels, met dezelfde uitzondering (artikel 4.23).
• Voor bestaande bouw ligt de grens bij 1,5 m hoogteverschil en een afscheiding van ten minste 0,9 m (artikel 3.15 en 3.16).

Vlizotrap en vlieringluik

Voor een vlizotrap naar een bergzolder of opslagvliering bevat het Bbl geen maattabel, omdat zo een trap niet onder artikel 4.25 valt. De keuze gaat dan over veiligheid en gemak: draagvermogen, steilheid, de leuning en een luik dat goed sluit. Een vlizotrap kiezen leest u in vlizotrap kiezen.

Ook voor de maat van een vlieringluik geeft het Bbl geen eis. Wel telt de constructie. Past het luik tussen de bestaande balken, dan blijft de draagconstructie meestal ongewijzigd. Moet er een balk worden doorgezaagd, dan wijzigt de draagconstructie en is volgens artikel 2.27 Bbl meestal een omgevingsvergunning nodig. Zie constructeur en constructieve veiligheid en trapgat maken of vergroten.

Een opslagvliering met een open rand boven de overloop is een plek waar mensen lopen en tillen. Ook als de wet daar geen hekwerk eist, is een leuning of rand langs die zijde verstandig.

De trap als vluchtroute: rookmelders

Wordt de trap de vluchtroute vanaf een zolderkamer, dan telt ook de rookmeldereis. Voor bestaande woningen staat in artikel 3.117, eerste lid, Bbl dat op iedere bouwlaag met een verblijfsruimte, of met een besloten ruimte waardoor een vluchtroute voert tussen een verblijfsruimte en de uitgang van de woning, een rookmelder hangt die voldoet aan EN 14604. Voor een zolderkamer betekent dat in de regel: een melder op zolder en een melder op de overloop waar de trap uitkomt.

Bij nieuwbouw en bij het geheel nieuw aanbrengen van de installatie gelden de strengere eisen uit artikel 4.211, met rookmelders volgens NEN 2555. Waar de melder precies moet hangen, staat in de plaatsingsinstructie van de fabrikant. Meer praktische tips staan in rookmelder op zolder.

Zo checkt u het zelf

Met deze stappen weet u welke trap op uw zolder past en welke regels erbij horen.

• Bepaal eerst de bestemming: blijft de zolder berging, of komt er een verblijfsruimte? Zie wanneer uw zolder een verblijfsruimte is.
• Meet de vloer-tot-vloerhoogte en de ruimte op de overloop en zolder waar de trap aankomt, inclusief de vrije hoogte onder het dak.
• Reken het aantal treden uit met de maximale optrede (18,8 of 22 cm) en kijk of de aantrede past.
• Controleer of het trapgat een balk onderbreekt. Doe in dat geval de Vergunningcheck voor het wijzigen van de draagconstructie en bewaar de uitkomst.
• Lees de artikelen 3.19 tot en met 3.22 en 4.25 tot en met 4.28 na op wetten.overheid.nl.
• Twijfelt u welk niveau de gemeente voor uw trap hanteert, vraag het voordat u een trap laat maken.

Veelgestelde vragen

Mohamed, De Vliering SpecialistWij bouwen, isoleren en werken vlieringen en zolders af in 8 provincies, met een vaste prijs vooraf en 10 jaar garantie. Vragen over dit onderwerp? Bel 06 34 459 247.