Wanneer is een constructeur nodig bij een vliering of zolder?

Wat het Bbl vraagt van de constructie

De basis staat in artikel 4.11 Bbl: een bouwwerk is bestand tegen de krachten die tijdens het beoogde gebruik worden uitgeoefend, en bij een calamiteit wordt voortschrijdende instorting voorkomen. De rekenregels verwijzen naar de Eurocodes, zoals NEN-EN 1990 voor de belastingcombinaties (artikel 4.12) en NEN-EN 1995 voor hout.

Voor bestaande bouw geldt een lager niveau, bepaald volgens NEN 8700 (artikel 3.8 tot en met 3.10). Bij verbouw past artikel 5.9 Bbl de nieuwbouwartikelen toe, maar met het niveau voor verbouw uit NEN 8700. Dat ligt tussen bestaande bouw en nieuwbouw in. Wat dat in getallen betekent, rekent een constructeur uit.

Wanneer wijzigt de draagconstructie?

De draagconstructie is alles wat het gewicht van het huis naar de fundering brengt: balken, raveelwerk, gordingen, spanten, sporen, muurplaten, dragende wanden en liggers. Volgens artikel 2.27, eerste lid, onder b, Bbl is verbouwen technisch alleen vergunningvrij als onder meer de draagconstructie niet wijzigt. IPLO noemt het weghalen van een dragende muur als voorbeeld van een vergunningplichtige verbouwing.

Een melding met kwaliteitsborger is voor verbouw niet mogelijk, omdat verbouwen buiten gevolgklasse 1 valt (artikel 2.17, vierde lid). Wijzigt u de draagconstructie, dan vraagt u dus een gewone omgevingsvergunning voor de bouwactiviteit aan.

Veelvoorkomend zolderwerk en de constructie

De tabel laat zien waar een constructeur meestal wel of niet aan te pas komt. Uw eigen situatie kan anders zijn.

Opslag, verblijf of badkamer: de belasting verschilt

Veel zoldervloeren in oudere woningen zijn gemaakt als bergzolder, met lichte balken en een grote overspanning. Ze waren niet altijd bedoeld voor gebruik als volwaardige woonvloer. Wordt de zolder een slaapkamer of werkkamer, dan verandert het beoogde gebruik uit artikel 4.11, en daarmee de belasting waarop de constructie moet zijn berekend.

Puntlasten vragen extra aandacht. Water weegt 1 kg per liter. Een gevuld bad van 180 liter weegt met het bad zelf en iemand erin al snel ruim 300 kg, op een vloeroppervlak van rond 1,3 m². Tegelwerk op een houten vloer vraagt bovendien een stijve ondergrond, anders scheuren de voegen. Een volle boekenkast of archiefkast geeft ook een flinke last op een klein vlak. Meer daarover in ligbad op zolder en vliering voor zware spullen.

Wat een constructeur doet

Een constructeur rekent na of de constructie het nieuwe gebruik kan dragen, en tekent wat er nodig is als dat niet zo is. Meestal gaat het zo:

• De bestaande constructie opnemen: balkmaten, h.o.h.-afstanden, overspanningen, houtsoort en staat van het hout.
• De belastingen vaststellen voor het nieuwe gebruik: opslag, verblijf, badkamer of zware kasten.
• Rekenen volgens NEN 8700 en de Eurocodes, en een oplossing tekenen, zoals een raveel, een stalen ligger of extra balken.
• Een rapport met tekening en berekening maken dat u bij de vergunningaanvraag kunt indienen.
• Waar nodig aangeven hoe de verbinding moet worden uitgevoerd, zoals balkdragers, bouten of oplegging op de muur.

Wat bij een vergunningaanvraag hoort

Volgens IPLO staan de aanvraagvereisten voor constructieve veiligheid in artikel 7.7 van de Omgevingsregeling. Het gaat om de belastingen en belastingcombinaties voor sterkte en stabiliteit, de uiterste grenstoestand van de constructie en een toelichting op het ontwerp. Bij verbouw zijn ook gegevens nodig over de opbouw van de bestaande constructie.

Sommige details mogen later worden aangeleverd, uiterlijk drie weken voor de start van dat onderdeel. Volgens IPLO geldt dat alleen voor details, niet voor de hoofdlijnen, het constructieprincipe en de berekeningen. De gemeente beslist in de regel binnen acht weken, met één verlenging van ten hoogste zes weken (artikel 16.64 Omgevingswet).

Rijtjeshuis: de bouwmuur is van twee kanten

In een rijtjeshuis of twee-onder-een-kap liggen de zolderbalken en gordingen vaak op of in de bouwmuur met de buren. Een nieuwe ligger, een zwaardere oplegging of hakwerk in die muur raakt dan ook het huis naast u. Het Bbl erkent die samenhang: bij een woning die niet in een woongebouw ligt, mag bij het bepalen van de constructieve veiligheid rekening worden gehouden met de stabiliteitsvoorziening van het aangrenzende huis (artikel 3.10, tweede lid).

Praktisch betekent dit: laat de constructeur de oplegging op de bouwmuur meenemen in zijn berekening, en overleg met de buren voordat er in de muur wordt gehakt of geboord voor een ligger. Leg afspraken schriftelijk vast. Meer over de typische kappen in rijtjeshuizen leest u in vliering in een rijtjeshuis.

Signalen dat de bestaande constructie aandacht vraagt

Ook zonder verbouwing kan een zoldervloer of kap al tegen zijn grens aanzitten. Let vooral op:

• Een vloer die zichtbaar doorbuigt of veert als u eroverheen loopt.
• Scheuren in het plafond eronder, vooral in het midden van de overspanning.
• Balken of gordingen die eerder zijn ingezaagd voor leidingen of een luik, zonder raveel.
• Boorgaatjes, boormeel of zachte plekken in het hout, wat kan wijzen op houtworm of boktor.
• Vochtplekken bij de muurplaat of aan de onderkant van het dakbeschot.

Hoe De Vliering Specialist hiermee werkt

Onze standaard opslagvloer draagt 100 tot 150 kg/m², en een versterkte uitvoering is mogelijk. Of dat op uw zolder kan, hangt af van de balklaag eronder. Bij de gratis inspectie kijken we naar balkmaat, afstand, overspanning en staat van het hout. Moet er aan de constructie worden gewerkt, dan zeggen we dat vooraf, zodat u weet of een berekening en een vergunning in beeld komen. Het oordeel of uw verbouwing vergunningplichtig is, geeft de gemeente.

Zo checkt u het zelf

U hoeft zelf niet te rekenen, maar u kunt wel vaststellen of een constructeur en een vergunning in beeld komen.

• Kijk op zolder welke constructie er is: balklaag, gordingen met sporen, of vakwerkspanten. Maak foto's van de oplegging op de muur.
• Bepaal of uw plan iets doorzaagt, weghaalt of extra belast. Is het antwoord ja of weet u het niet, ga dan uit van een constructeur.
• Doe de Vergunningcheck voor het wijzigen van de draagconstructie en bewaar de uitkomst.
• Laat bij een vergunningplicht een constructeur rekenen en dien de aanvraag in via Aanvragen.
• Begin pas met het werk aan de constructie als de vergunning er is.
• Lees de artikelen 2.27, 4.11 en 5.9 na op wetten.overheid.nl en bekijk ook de overzichtspagina over Omgevingswet en Bbl.

Veelgestelde vragen

Mohamed, De Vliering SpecialistWij bouwen, isoleren en werken vlieringen en zolders af in 8 provincies, met een vaste prijs vooraf en 10 jaar garantie. Vragen over dit onderwerp? Bel 06 34 459 247.