In het kort
- Rookmelderplicht voor bestaande woningen geldt sinds 1 juli 2022.
- Verplicht op elke verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken.
- Zolder of vliering alleen voor opslag of was drogen: niet verplicht, wel aan te raden.
- Hang de melder aan het plafond, minimaal 50 cm van muur of hoek; bij een schuin dak 90 cm onder het hoogste punt.
- Test elke maand en vervang de melder na 10 jaar.
Wat zegt de wet
Voor nieuwbouw gold de rookmelderplicht al langer. Sinds 1 juli 2022 geldt hij ook voor bestaande woningen, zowel koop als huur. De regel staat in de landelijke bouwregels, sinds 1 januari 2024 het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Volgens Rijksoverheid moet op iedere verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken een rookmelder hangen. Het gaat dus niet om elke ruimte, maar om elke bouwlaag waar u woont, slaapt of kookt.
| Verdieping | Rookmelder verplicht? |
|---|---|
| Begane grond met woonkamer of keuken | Ja |
| Eerste verdieping met slaapkamers | Ja |
| Zolder met slaapkamer | Ja |
| Zolder met werk- of hobbykamer | Niet letterlijk genoemd door Rijksoverheid; hang er een melder |
| Zolder alleen als berging of droogzolder | Nee |
| Vliering voor opslag | Nee |
| Kelder alleen als berging | Nee |
Tip van de specialist: Twijfelt u of uw zolder een verblijfsruimte is, hang dan gewoon een melder op. Dat kost weinig en u zit altijd goed.
Zolder of vliering zonder verblijfsruimte
De uitzondering geldt voor een zolder of kelder die alleen wordt gebruikt als berging of om de was te drogen. Een vliering met een vlizotrap en een opslagvloer valt daar in de praktijk onder.
Toch is een melder op zo'n zolder vaak verstandig. Op zolder staan regelmatig apparaten die brand kunnen veroorzaken: een wasdroger, een cv-ketel, een omvormer van zonnepanelen of opgeladen accu's. De brandweer adviseert ook een melder bij de wasmachine of droger en waar batterijen en laders worden gebruikt. Een brand op een zolder waar niemand komt, wordt anders pas laat opgemerkt.
- Staat er een wasdroger of wasmachine op zolder: hang er een melder
- Staat de cv-ketel of omvormer op zolder: hang er een melder
- Laadt u accu's of e-bikebatterijen op zolder: hang er een melder
- Komt u er alleen af en toe voor dozen: niet verplicht, wel aan te raden
Wanneer uw zolder wel onder de plicht valt
Zodra u op zolder gaat slapen, verandert de situatie. Dan is het een verdieping met een slaapkamer en is een rookmelder verplicht. Gebruikt u de zolder als werk- of hobbykamer, hang er dan ook een melder. Rijksoverheid noemt die kamers niet letterlijk, maar u zit er dan altijd goed mee.
Bij een verbouwing tot zolderkamer verandert er meer. Volgens IPLO is dan ook een vaste trap verplicht in plaats van een vlizotrap. Neem de rookmelder daarom mee in de planning van de verbouwing, net als elektra en ventilatie.
Waar hangt u de rookmelder op
Rook stijgt op en verspreidt zich onder het plafond. Een melder hoort daarom aan het plafond. Rijksoverheid en de brandweer geven deze richtlijnen:
- Aan het plafond, bij voorkeur in de hal of op de overloop, want dat is de vluchtroute.
- Minimaal 50 cm van een muur of hoek. In de hoek blijft een laag stilstaande lucht hangen.
- Minimaal 30 cm van een lamp.
- Niet vlak bij een ventilatierooster, mechanische afzuiging of boven de verwarming.
- Niet in de stoom van een kookplaat, vaatwasser of douche.
- Bij een schuin dak: op de schuine wand, 90 cm onder het hoogste punt. In de nok zelf blijft hete lucht hangen en bereikt de rook de melder later.
| Plek op zolder | Advies |
|---|---|
| Overloop bij de trap | Eerste keus: hier ligt de vluchtroute |
| Midden onder vlak plafond | Goed, minimaal 50 cm van de muur |
| Schuin dak | Op de schuine wand, 90 cm onder de nok |
| Bij de wasdroger | Aan te raden; niet direct in de warme luchtstroom |
| Badkamer op zolder | Geen rookmelder in de badkamer zelf; brandweer adviseert dan de overloop of een hittemelder |
Gekoppelde rookmelders
Bij gekoppelde rookmelders gaan alle melders tegelijk af als één melder rook ziet. Brandt het op zolder terwijl u beneden zit, dan hoort u dat direct. De brandweer raadt gekoppelde melders aan.
Draadloos gekoppelde melders zijn eenvoudig te plaatsen zonder nieuwe bedrading. Bij een verbouwing kan ook een bedrade, op het lichtnet aangesloten variant worden aangelegd. Zorg dat alle melders van hetzelfde systeem zijn.
- Kies melders met het keurmerk volgens EN 14604.
- Kies een model met een batterij en levensduur van 10 jaar.
- Voor doven en slechthorenden zijn systemen met flitslicht of trilkussen te koop.
- Combineer niet zomaar een rook- en CO-melder: de brandweer adviseert een CO-melder alleen in ruimtes met een verbrandingstoestel, op ademhoogte.
Tip van de specialist: Koppel de melder op zolder aan die op de overloop van de slaapverdieping. Dan wordt u 's nachts gewekt als het boven brandt.
Onderhoud: testen, schoonmaken, vervangen
Een rookmelder die niet werkt, beschermt niet. De brandweer adviseert deze routine:
- Elke maand testen door de testknop ingedrukt te houden. Bij een hoog plafond lukt dat met een bezemsteel.
- Elke maand stofzuigen of afstoffen. Stof kan vals alarm geven.
- Batterijen op een vaste datum vervangen, niet pas als ze leeg zijn.
- Schrijf de aankoopdatum op de melder.
- Vervang de hele melder na 10 jaar, ook als hij op het lichtnet zit.
- Schilder de melder niet en plak hem niet af tijdens klussen.
Tip van de specialist: Plakt u de melder af tijdens schuren of stucwerk, haal de afdekking dan dezelfde dag weg.
Stappenplan: rookmelders op zolder en overloop regelen
Met deze stappen weet u zeker dat uw woning aan de regel voldoet en dat een brand op zolder op tijd wordt opgemerkt. Het werk zelf is in een uur gedaan bij melders met een vaste batterij.
- Stap 1: loop elke verdieping af en noteer waar u woont, slaapt of kookt. Daar is een melder verplicht.
- Stap 2: bepaal per verdieping de vluchtroute, meestal hal of overloop. Daar hangt de eerste melder.
- Stap 3: kijk op zolder welke apparaten er staan: droger, cv-ketel, omvormer of laders. Hang daar een extra melder.
- Stap 4: kies melders met keurmerk volgens EN 14604 en een batterij van 10 jaar, bij voorkeur draadloos gekoppeld.
- Stap 5: markeer de plek: 50 cm van muur of hoek, 30 cm van een lamp, of 90 cm onder de nok bij een schuin dak.
- Stap 6: monteer de melders, koppel ze volgens de handleiding en test of ze allemaal tegelijk afgaan.
- Stap 7: zet een maandelijkse herinnering voor testen en afstoffen en noteer de vervangdatum.
Tip van de specialist: Test na het koppelen vanaf zolder terwijl iemand in de slaapkamer luistert. Zo weet u zeker dat u het alarm 's nachts hoort.
Wie is verantwoordelijk
De eigenaar van de woning moet de rookmelders plaatsen. Bij een huurwoning is dat de verhuurder. Het onderhoud ligt bij een huurwoning vaak bij de huurder, afhankelijk van het huurcontract. In een appartementencomplex plaatst de eigenaar of bewoner de melders in de eigen woning, niet in het gemeenschappelijke trappenhuis.
De gemeente houdt toezicht op de regel, niet de brandweer. Gaat u de zolder verbouwen, neem de rookmelder dan mee in de oplevering. Bij een zolderverbouwing door De Vliering Specialist hoort dat bij de checklist.
Veelgestelde vragen
Is een rookmelder op zolder verplicht?
Verplicht als er op zolder een slaapkamer is. Bij een werk- of hobbykamer is een melder sterk aan te raden. Een zolder die alleen als berging of droogzolder dient, valt niet onder de plicht.
Moet er een rookmelder op een vliering?
Nee, een vliering voor opslag is niet verplicht. Staat er een wasdroger, cv-ketel of omvormer, dan is een melder wel verstandig.
Sinds wanneer zijn rookmelders verplicht in bestaande woningen?
Sinds 1 juli 2022. Voor nieuwbouw gold de plicht al eerder.
Waar hang ik een rookmelder op onder een schuin dak?
Op de schuine wand, ongeveer 90 cm onder het hoogste punt. Niet in de nok zelf, want daar blijft hete lucht hangen.
Hoe vaak moet ik een rookmelder testen?
De brandweer adviseert elke maand te testen met de testknop. Vervang de hele melder na 10 jaar.
Wie controleert of ik rookmelders heb?
De gemeente houdt toezicht op de rookmelderplicht, niet de brandweer.
Bronnen
- Rijksoverheid: Hoeveel rookmelders moet ik in mijn huis hebben?
- Brandweer: Rookmelders
- Brandwonden Stichting: Rapportage rookmelderbezit (via rijksoverheid.nl)
- IPLO: Trappen (Bbl)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket of bij RVO.
