In het kort
- Bij een verblijfsruimte op zolder is een vaste trap nodig; een vlizotrap volstaat alleen voor een bergzolder.
- Nieuwbouwmaten voor een woning: breedte 0,8 m, optrede hooguit 18,8 cm, aantrede minstens 22 cm, vrije hoogte 2,3 m.
- Een rechte trap vraagt de meeste lengte, een kwartslag- of halfslagtrap meer breedte.
- Voor het trapgat moet vaak een balk worden onderbroken: dat raakt de draagconstructie.
- Een vaste trap maakt de zolder ook voor opslag veel handiger.
Wanneer een vaste trap nodig is
IPLO is daar duidelijk over. Bij een vliering of bergzolder is een vlizotrap toegestaan. Wordt de zolder een verblijfsruimte, dan is een vaste trap nodig die voldoet aan de afmetingseisen van het Bbl. Zie de IPLO-pagina over trappen in het Bbl. De onderliggende regel staat in artikel 4.25 van het Besluit bouwwerken leefomgeving: een hoogteverschil van meer dan 0,21 m tussen vloeren van verblijfsgebieden en verblijfsruimten wordt overbrugd door een vaste trap of hellingbaan.
Maar ook zonder slaapkamer kiezen veel mensen voor een vaste trap. Wie de zolder vaak gebruikt, merkt hoe onhandig het is om met een doos in de handen een vlizotrap op te klimmen. Bij N. Heideman was dat precies de reden. Ze schreven dat ze een deur wilden "tussen het bergingsdeel en een extra slaapruimte voor onze zoon, zodat je niet via een vlizotrap naar boven hoeft met je spullen."
De maten van het Bbl op een rij
Het Bbl kent twee niveaus. Hoofdstuk 4 bevat de nieuwbouwmaten (tabel 4.26), hoofdstuk 3 de ondergrens voor bestaande gebouwen (tabel 3.20). Bij verbouwen geldt het rechtens verkregen niveau, met het niveau voor bestaande bouw als ondergrens. Welk niveau voor een nieuwe trap in uw woning geldt, is een vraag voor de gemeente. Wij bouwen waar het kan op de nieuwbouwmaten, omdat die trap het prettigst en veiligst loopt.
| Eis | Nieuwbouw woning (tabel 4.26) | Bestaande bouw (tabel 3.20) |
|---|---|---|
| Minimale breedte | 0,8 m | 0,7 m |
| Minimale vrije hoogte boven de trap | 2,3 m | 1,9 m |
| Minimale aantrede op de klimlijn | 0,22 m | 0,13 m |
| Maximale optrede | 0,188 m | 0,22 m |
| Vloer bij de bovenste trede | 0,8 × 0,8 m (art. 4.27) | 0,7 × 0,7 m (art. 3.21) |
| Leuning | Bij meer dan 1 m hoogteverschil en helling steiler dan 2:3, bovenkant 0,8 tot 1 m (art. 4.28) | Bij meer dan 1,5 m hoogteverschil, bovenkant 0,6 tot 1 m (art. 3.22) |
Tip van de specialist: Ligt een zijkant van de trap meer dan 1 m boven de vloer eronder, dan vraagt het Bbl voor nieuwbouw daar ook een vaste afscheiding van minstens 0,85 m (art. 4.20 en 4.21).
Rekenvoorbeeld: hoeveel overloop kost een rechte trap?
Neem een verdiepingshoogte van 2,60 m van vloer tot vloer. Met een optrede van hooguit 18,8 cm heeft u 14 optreden nodig, elk van ongeveer 18,6 cm. Dat zijn 13 treden om op te staan. Bij een aantrede van 22 cm wordt de trap horizontaal 13 × 22 = 286 cm lang. Daarbij komen de vrije vloer onderaan om te kunnen opstappen en het bordes van 80 bij 80 cm bovenaan.
Op papier is dat een strook van circa 0,8 tot 0,9 m breed en ruim 3 m lang. Daar komt het trapgat in het plafond bij, dat lang genoeg moet zijn om onderweg 2,3 m vrije hoogte boven de treden te houden. In de praktijk is dat bij een rijtjeshuis vaak het punt waar het knelt: de overloop is te kort, of het trapgat valt precies onder het schuine dak waar te weinig hoogte is.
Steektrap, kwartslag of halfslag
Een trap met draaiende treden in de bocht is korter, maar let op de klimlijn. Het Bbl meet de aantrede op de klimlijn en vraagt voor nieuwbouw dat de tredevlakken op die lijn minimaal 23 cm breed zijn. Te smalle punten in de bocht lopen onprettig en voldoen dan niet. Past ook een kwartslag niet, dan komt een steilere trap in beeld. Die behandelen we in ruimtebesparende trap naar zolder.
| Vorm | Ruimte op de overloop | Wanneer kiezen |
|---|---|---|
| Rechte steektrap | Lang en smal, ongeveer 0,8 × 3 m plus op- en afstap | Lange overloop of ruimte langs een wand; eenvoudigste en vaak voordeligste vorm |
| Kwartslagtrap (bocht van 90°) | Korter, maar een hoek van ongeveer 0,8 × 0,8 m extra | Als de overloop te kort is of de trap om een hoek moet |
| Halfslagtrap (bocht van 180°) | Compact in lengte, ongeveer twee trapbreedtes breed | Als boven en beneden aan dezelfde kant uitkomen |
| Trap met bordes in de bocht | Iets meer vloer, maar rustig lopen | Als u veel draagt of oudere bewoners heeft |
Heel blij met de service en kwaliteit die de mannen geleverd hebben. Ze hielpen met de afmetingen en ze waren op korte termijn beschikbaar voor het vervangen van mijn vlizotrap. Het heeft een halve dag geduurt en ik ben tevreden! Een aanrader!
Het trapgat: daar zit het meeste werk
Een vlizotrap past meestal tussen twee balken. Een trapgat voor een vaste trap is veel groter en wordt al snel 2,5 tot 3 m lang. Dan moet bijna altijd een balk worden onderbroken en opgevangen met een raveel. Dat is een wijziging van de draagconstructie, en dan is voor het technische deel meestal een omgevingsvergunning nodig. Hoe dat in zijn werk gaat, leest u in trapgat maken of vergroten.
De richting van de balken bepaalt veel. Loopt de trap evenwijdig aan de balken, dan hoeft er vaak maar één balk te worden onderbroken. Loopt de trap haaks op de balken, dan worden het er meer. Bij jaren 30-woningen met houten balklagen is dat goed te doen; bij een betonvloer ligt het heel anders en is een constructeur nodig.
Waar de trap landt op zolder
- Onder de nok: daar heeft u de meeste hoogte, en de vrije hoogte boven de bovenste treden is het makkelijkst te halen.
- Niet tegen een knieschot: daar is bovenaan te weinig hoogte om rechtop te komen.
- Denk aan de deur: komt de trap direct in een kamer uit, of op een klein portaal met deuren naar kamer en bergruimte?
- Houd rekening met een dakraam boven de trap: dat geeft licht, maar mag niet in de weg zitten bij het openen.
- Laat ruimte voor een hekwerk rond het trapgat op zolder, zodat niemand aan de open kant naar beneden kan vallen.
Uit de praktijk
Bij N. Heideman ging het om een vliering met vaste trap en een extra slaapkamer. Hun eigen woorden: "Wij hadden best wat complexe wensen met betrekking tot de vliering met vaste trap." Over de aanpak schreven ze: "Het werk is in drie fases uitgevoerd en elke stap verliep zeer professioneel." Een ander voorbeeld is Tessa Van Setten: "Heel fijn dat wij nu met een vaste trap onze vide kunnen bereiken."
Beide laten zien dat een vaste trap meer is dan treden. Het gaat om de plek op de overloop, het trapgat, de afwerking van het plafond en de aansluiting boven. Bij Klusbedrijf Netjes nemen we het stucwerk en schilderwerk rond het nieuwe trapgat in dezelfde klus mee.
Zo pakt u het aan
Met deze zes stappen heeft u alles op een rij voor een gesprek of offerte. Bij de gratis inspectie meten we het samen met u op. De prijs ligt vooraf vast, en op trap en afwerking zit 10 jaar garantie op materiaal en arbeid. Meer over trappen en luiken leest u op vlieringluik en trap, en de regels in het kort op regels voor trap en luik.
- Meet de overloop: lengte, breedte, deuren en waar de trap vanaf beneden begint.
- Meet de verdiepingshoogte van vloer tot vloer en de hoogte onder de nok op zolder.
- Bekijk de balkrichting, bijvoorbeeld vanaf de vliering of via het bestaande luik.
- Kies een vorm: recht, kwartslag of halfslag.
- Check in het Omgevingsloket of voor het trapgat een vergunning nodig is, en vraag bij twijfel de gemeente.
- Laat een vaste prijs maken voor trap, trapgat, hekwerk en afwerking samen.
Veelgestelde vragen
Is een vaste trap naar zolder verplicht?
Alleen als de zolder een verblijfsruimte is, zoals een slaap- of werkkamer. Voor een bergzolder of vliering is een vlizotrap toegestaan. Dat staat zo in de uitleg van IPLO over trappen in het Bbl.
Hoe breed moet een vaste trap naar zolder zijn?
Voor nieuwbouw van een woning vraagt het Bbl minimaal 0,8 m, gemeten zonder de leuning. De ondergrens voor bestaande bouw is 0,7 m. Welk niveau bij uw verbouwing geldt, kunt u bij de gemeente navragen.
Heb ik een vergunning nodig voor een vaste trap?
De trap zelf meestal niet, het trapgat soms wel. Moet er een balk worden onderbroken, dan wijzigt de draagconstructie en is voor het technische deel meestal een omgevingsvergunning nodig. Doe de Vergunningcheck in het Omgevingsloket.
Kan een vaste trap boven de bestaande trap?
Vaak wel, en dat scheelt ruimte op de overloop. Dan moet er wel voldoende vrije hoogte blijven boven de onderste trap en moet de balklaag het toelaten. Dat meten we bij de inspectie.
Hoeveel kan een vaste trap dragen?
De trappen die wij plaatsen dragen tot 150 kg. Een vaste trap loopt bovendien rustiger dan een vlizotrap, omdat hij vast aan vloer en wand zit en niet veert.
Bronnen
- Trappen in het Bbl (IPLO)
- Besluit bouwwerken leefomgeving, art. 3.20 tot 3.22, 4.20, 4.21 en 4.25 tot 4.28 (wetten.overheid.nl)
- Verbouwen van een bouwwerk: dit houdt het in (IPLO)
- Vergunning of melding bij de technische bouwactiviteit (IPLO)
- Vergunningcheck (Omgevingsloket)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
