Ruimtebesparende trap naar zolder: molenaarstrap, sambatrap en steile trap

Waarom steiler ruimte scheelt

De ruimte die een trap op de overloop inneemt, wordt bepaald door de aantrede, de diepte van elke stap. Hoe kleiner de aantrede bij dezelfde hoogte, hoe korter de trap. Een gewone woontrap volgens de nieuwbouwmaten van het Bbl heeft een aantrede van minstens 22 cm en een optrede van hooguit 18,8 cm. Dat geeft een helling van ongeveer 40 graden.

Een molenaarstrap heeft veel kleinere treden en loopt onder een helling van 60 graden of steiler. Bij een verdiepingshoogte van 2,60 m is zo'n trap op de vloer vaak nog maar 1,2 tot 1,6 m lang, tegen bijna 3 m voor een gewone rechte trap. Het trapgat in het plafond wordt ook korter. Dat maakt het verschil in een smalle overloop of een kleine slaapkamer waar de trap moet beginnen.

De molenaarstrap

Een molenaarstrap is een steile, rechte trap met smalle treden tussen twee trapbomen, vaak zonder stootborden. Hij komt uit molens en pakhuizen, waar elke vierkante meter telde. Op zolder werkt hij goed als vaste toegang naar een bergzolder of vliering die u vaker gebruikt dan een vlizotrap prettig maakt.

Het voordeel boven een vlizotrap: hij staat altijd klaar, hij veert niet en u kunt er stevig op staan. Het nadeel: hij staat ook altijd in de ruimte. In een slaapkamer of overloop waar het luik steeds open zou moeten, is dat soms juist de bedoeling, maar u moet het willen.

Let op de breedte. Een smalle molenaarstrap van 50 of 60 cm is lastig met een doos in de handen. Daarvoor kiest u beter een breder model, of u zet een katrol of hijsbalk bij de vliering voor zware spullen.

De sambatrap of wisseltrap

Bij een sambatrap zijn de treden om en om naar links en rechts uitgezaagd. Elke voet heeft zijn eigen halve trede, waardoor de trap nog steiler en korter kan dan een molenaarstrap. U loopt hem altijd met dezelfde voet op dezelfde kant. Wie dat ritme kent, loopt er vlot op. Logés, kinderen en mensen die er 's nachts slaperig af komen, struikelen er makkelijker op.

Wij raden een sambatrap alleen aan als de ruimte echt niets anders toelaat en de zolder niet als slaapkamer wordt gebruikt. Voor een hobbyplek of een vliering waar u zelf regelmatig komt, kan hij goed werken.

Bij een slaap- of werkkamer: kijk eerst naar het Bbl

Volgens IPLO is een vlizotrap toegestaan bij een vliering of bergzolder, maar is bij een verblijfsruimte een vaste trap nodig die voldoet aan de afmetingseisen van het Bbl. Zie trappen in het Bbl bij IPLO. Een molenaarstrap is wel een vaste trap, maar dan moeten de maten ook kloppen.

Voor nieuwbouw van een woning vraagt het Besluit bouwwerken leefomgeving in tabel 4.26 een aantrede van minstens 22 cm en een optrede van hooguit 18,8 cm. Daar haalt een molenaarstrap het niet mee. De ondergrens voor bestaande bouw in tabel 3.20 is ruimer: een aantrede van minstens 13 cm en een optrede van hooguit 22 cm, wat neerkomt op een helling van bijna 60 graden. Bij een verbouwing mag de kwaliteit niet onder het rechtens verkregen niveau zakken, en nooit onder dat bestaande-bouwniveau. Welke maat dan voor uw nieuwe trap telt, beoordeelt de gemeente. Doe daar geen aannames over.

Wilt u een trap die niet aan de voorgeschreven maten voldoet, dan kan dat alleen met een gelijkwaardige maatregel. Daarmee moet u aantonen dat u ten minste hetzelfde veiligheidsniveau haalt. IPLO legt dit uit bij gelijkwaardigheid in het Bbl. In de praktijk is dat bij een sambatrap naar een slaapkamer lastig. Lees de volledige uitleg op regels voor trap en luik.

Veilig lopen op een steile trap

Voor nieuwbouw vraagt het Bbl bij een trap die meer dan 1 m hoogte overbrugt en steiler is dan 2:3 een leuning met de bovenkant tussen 0,8 en 1 m boven de treden (artikel 4.28). Bij een steile zoldertrap adviseren wij altijd een leuning aan beide kanten.

• Leuning aan beide kanten. Bij een steile trap houdt u zich met twee handen vast, zeker naar beneden.
• Naar beneden altijd achteruit, met uw gezicht naar de trap, zoals op een ladder.
• Antislip op de treden, vooral bij gelakt hout en als u op sokken loopt.
• Licht dat u aan kunt doen voordat u de trap op gaat, met een schakelaar beneden en boven.
• Een stevige handgreep boven op de vliering of zolder, zodat u zich bij de laatste stap kunt optrekken.
• Een hekwerk langs de open kant van het trapgat op zolder.

Wanneer wel en wanneer niet

Wat er bij het plaatsen komt kijken

Ook een steile trap vraagt een trapgat, alleen korter. Past dat tussen twee balken, dan is het een overzichtelijke klus. Moet er een balk worden onderbroken, dan verandert de draagconstructie en speelt de vraag of een omgevingsvergunning nodig is. Hoe we dat aanpakken staat in trapgat maken of vergroten.

Boven op zolder komt de trap uit in een sparing met een hekwerk eromheen. Onder het schuine dak kijken we waar u bovenaan rechtop kunt staan. Een steile trap tegen het knieschot laten uitkomen werkt niet: dan stoot u bij elke stap uw hoofd.

Twijfelt u tussen een steile trap en een gewone trap met een bocht, lees dan ook vaste trap naar zolder. Daar staan de maten en vormen van gewone trappen op een rij.

Waar de prijs van afhangt

We noemen hier bewust geen bedrag. Na de gratis inspectie krijgt u een vaste prijs vooraf, met 10 jaar garantie op materiaal en arbeid. Wat we verder aan luiken en trappen maken, staat op de pagina vlieringluik en trap. De prijs hangt vooral af van deze punten:

• Houtsoort en afwerking: vuren gelakt of een hardere houtsoort.
• Trapgat: bestaand gebruiken, verlengen of nieuw maken met raveelwerk.
• Leuningen, hekwerk en antislip.
• Afwerking van plafond en wanden rond het trapgat.
• Verlichting en schakelaars bij de trap.

Veelgestelde vragen

Mohamed, De Vliering SpecialistWij bouwen, isoleren en werken vlieringen en zolders af in 8 provincies, met een vaste prijs vooraf en 10 jaar garantie. Vragen over dit onderwerp? Bel 06 34 459 247.