Zolder verbouwen in een rijtjeshuis

Hoe de kap van een rijtjeshuis in elkaar zit

De meeste rijtjeshuizen hebben een zadeldak met de nok evenwijdig aan de straat. Het dakvlak loopt af naar de voorgevel en naar de achtergevel, en de zijkanten van de zolder zijn de muren naar de buren. In oudere rijtjeshuizen liggen er houten gordingen van muur tot muur, met daarop de sporen en het dakbeschot. In nieuwere woningen zit vaak een sporenkap van prefab dakelementen zonder gordingen.

Het IPLO-infoblad Bbl en woning noemt dat ook: bij oudere woningen gaat het vaak om een gordingendak, bij nieuwere om een sporenkap. Elk type vraagt een eigen aanpak als er iets in de kap moet veranderen. Aan de voor- en achterkant rust het dak op de gevel; daar is de zolder het laagst en komt het knieschot.

Voor de indeling is dit belangrijk. De gordingen lopen dwars door de ruimte, vaak op een hoogte waar u ze bij het lopen tegenkomt. U werkt ze in de afwerking weg of laat ze bewust in het zicht. Doorzagen of verplaatsen is een wijziging van de draagconstructie.

Een typische rijtjeszolder in maten

De breedte van de zolder is de breedte van het huis tussen de buurmuren. De diepte is de afstand tussen voor- en achtergevel. De stahoogte zit in een strook onder de nok die evenwijdig aan de straat loopt. Meet die strook uit voordat u aan een indeling begint. Het artikel stahoogte op zolder legt uit hoe u dat doet.

De trap op de overloop

In een rijtjeshuis is de overloop op de eerste verdieping klein. Vaak staat er alleen een vlizotrap in het plafond. Voor een kamer om te slapen hoort er een vaste trap te komen. Volgens IPLO over trappen mag een vlizotrap alleen naar een ruimte die niet voor verblijf bedoeld is.

Een vaste trap neemt ruimte op de overloop, en die ruimte gaat vaak ten koste van een slaapkamer of kast eronder. In veel rijtjeshuizen komt de nieuwe trap in het verlengde van de bestaande trap, of boven de trap naar beneden. Een steektrap is het eenvoudigst. Reken bij een gewone verdiepingshoogte op een looplengte van ongeveer 2,5 tot 3 m en een breedte van ruim 70 cm, plus ruimte om boven en onder op een vlakke vloer uit te komen. Is de ruimte krap, dan helpt een kwartslag of een ruimtebesparende trap. Lees ook vaste trap naar zolder.

Dat een vaste trap het gebruik van een ruimte verandert, merkte ook Tessa Van Setten. Zij schreef: 'Heel fijn dat wij nu met een vaste trap onze vide kunnen bereiken.'

Geluid via de woningscheidende muur

Een rijtjeszolder grenst aan twee kanten aan de buren. Geluid gaat via de muur, maar ook via de gordingen die erin liggen en via het dakbeschot dat soms doorloopt over de muur heen. Bij oudere rijtjeshuizen zien we regelmatig dat de muur boven in de kap niet helemaal dicht gemetseld is tot aan de pannen. Dan hoort u de buren via die spleet.

Bij een verbouwing mag de kwaliteit van de woning niet minder worden dan hij was. IPLO noemt de geluidsisolatie tussen twee gebruiksfuncties uitdrukkelijk als voorbeeld van dat rechtens verkregen niveau. Diepe sleuven voor leidingen en doorgaande doorvoeren in de buurmuur zijn daarom geen goed idee.

• Leg leidingen en kabels in een voorzetwand voor de buurmuur, niet in sleuven in de muur.
• Vul een voorzetwand met minerale wol en laat hem los staan van de muur.
• Dicht openingen boven in de kap tussen muur en dakbeschot, zowel tegen geluid als tegen tocht.
• Zet de bedkant van de kamer tegen de buitengevel of het schuine dak en niet tegen de buurmuur als de buren daar hun televisie hebben.

Brandscheiding en regels

De muur tussen twee woningen scheidt ook bij brand. Volgens IPLO is verbouwen voor het technische deel alleen vergunningvrij als onder meer de draagconstructie en de indeling in brandcompartimenten niet veranderen (IPLO over vergunning of melding). Een gat door de buurmuur valt daar al snel buiten. Wat er voor uw woning geldt, checkt u in het Omgevingsloket.

Wilt u aan de achterkant een dakkapel of dakramen, dan gelden de landelijke regels voor het achterdakvlak. Aan de voorkant, naar de straat, bepaalt meestal het omgevingsplan van uw gemeente wat mag. Rijtjeshuizen staan vaak in een straat met een vast beeld, en daar is de gemeente aan de voorkant strenger. Zie de regelpagina over de dakkapel.

Twee kamers op een rijtjeszolder

Is de zolder diep genoeg, dan kunt u hem opdelen in twee kamers met een wand dwars op de nok. Elke kamer krijgt dan een stuk stahoogte onder de nok en een eigen dakvlak voor een raam. Een veelgebruikte opzet is een kamer aan de straatkant en een aan de tuinkant, met de trap en een kleine overloop in het midden. Let op het licht: krijgt maar één kamer een dakkapel, dan heeft de andere kamer een dakraam nodig dat groot genoeg is. En zet de deuren zo dat ze niet tegen elkaar of tegen het schuine dak openslaan.

Zo deden we het bij Daniel Roukema, na de plaatsing van een dakkapel. Hij omschreef het zelf als 'De zolder opdelen in 2 ruimtes door scheidingswand met een waanzinnig mooie deurkozijn, stucen, sauzen, nieuwe vloer, nieuwe dakramen en electra werk.' Meer over twee kamers leest u in zolder splitsen in twee kamers.

Werken in een rij: wat de buren merken

Bij een zolderverbouwing in een rijtjeshuis komt al het materiaal via de voordeur en de trappen naar boven. Gipsplaten, vloerplaten en isolatie gaan in stukken naar boven, dus de trap en de overloop worden afgedekt. Boren en zagen in de kap is bij de buren te horen, omdat het geluid via de muren en de gordingen doorloopt.

We werken van maandag tot en met zaterdag tussen 08:00 en 18:00. Laat de buren vooraf weten wanneer het lawaaiige werk gepland staat, zoals het zagen van het trapgat en het schroeven van de vloer. Een zolderverbouwing duurt bij ons gemiddeld 4 tot 8 weken, maar de echt luidruchtige dagen zitten vooral aan het begin.

Veelgestelde vragen

Mohamed, De Vliering SpecialistWij bouwen, isoleren en werken vlieringen en zolders af in 8 provincies, met een vaste prijs vooraf en 10 jaar garantie. Vragen over dit onderwerp? Bel 06 34 459 247.