Asbest op zolder herkennen: waar moet u op letten?

Bouwjaar: de eerste vraag

Volgens de Rijksoverheid kan asbest in allerlei materialen zitten die voor 1994 zijn gemaakt. Milieu Centraal zegt het omgekeerd: is uw huis in of na 1994 gebouwd, dan is er geen asbest gebruikt. Het bouwjaar van uw woning vindt u in de BAG-viewer van het Kadaster of op uw WOZ-beschikking.

Let op: het bouwjaar van het huis zegt niet alles over de zolder. In een woning uit 1985 kan een vliering of beschot uit dezelfde tijd zitten, maar een woning uit 1930 kan ook een zolder hebben die in de jaren 70 is afgetimmerd met plaatmateriaal uit die periode. Juist die tussentijdse verbouwingen zien we op zolder veel terug.

Waar het op zolder kan zitten

Milieu Centraal geeft op de pagina over asbest in huis en asbest verwijderen een overzicht van plekken waar asbest kan zitten. Voor de zolder zijn dit de belangrijkste:

Het zolderluik verdient extra aandacht. Wie een oude vlizotrap laat vervangen, haalt het luik en vaak een stuk van de omlijsting weg. Bij woningen uit de jaren 60 en 70 zit in of aan zo'n luik soms een harde, grijze plaat. Laat die eerst onderzoeken voordat het luik eruit gaat, want bij het uitzagen van de omlijsting komt stof vrij. Hetzelfde geldt voor een oud beschot dat u wilt weghalen voor een nieuw knieschot, en voor de plaat achter een cv-ketel die moet verhuizen voor een zolderkamer.

Hechtgebonden of niet: waarom dat verschil telt

Bij hechtgebonden asbest zitten de vezels vast in een ander materiaal, meestal cement. Zolang u het niet bewerkt of beschadigt, komen er weinig vezels vrij. Vezelcementplaten en asbestcement pijpen zijn daar voorbeelden van.

Bij niet-hechtgebonden asbest zitten de vezels los, zoals in asbestkarton of in isolatie om leidingen. Dat materiaal is zacht, brokkelt af als u erop drukt en geeft makkelijk vezels af. Dat is het riskantste type, en juist dat soort materiaal kan op zolder voorkomen als karton op het plafond of rond een oude ketel.

Milieu Centraal noemt ook verborgen plekken: achter een voorzetwand of een verlaagd plafond. Bij het slopen van een oude afwerking op zolder komt u dat dus soms pas tegen als het werk al loopt.

Wat u niet moet doen

Asbest is vooral gevaarlijk als de vezels vrijkomen en u ze inademt. Daarom zegt Milieu Centraal dat bewerken van asbest verboden is, behalve bij sanering door een professional. Boren of zagen in hechtgebonden asbest kan vezels in de lucht brengen.

• Niet boren, zagen, schuren of breken in verdachte platen.
• Geen schroeven of spijkers door verdacht materiaal om er een vloer of kast aan te bevestigen.
• Niet aan oud vloerzeil trekken: zeil uit de periode 1963 tot 1983 kan volgens Milieu Centraal een onderlaag van asbestpapier hebben.
• Niet stofzuigen of vegen als er brokjes van verdacht materiaal liggen.
• Niet zelf in de container gooien: asbest is apart afval.
• Geen isolatie, vloer of kast tegen verdacht materiaal aanbrengen voordat duidelijk is wat het is.

Wel doen: inventarisatie voor de verbouwing

Gaat u een zolder in een woning van voor 1994 verbouwen, dan is een asbestinventarisatie de juiste eerste stap. Milieu Centraal schrijft dat die bij renoveren, verbouwen of slopen van een huis van voor 1994 verplicht is, en dat u er een erkend bedrijf voor inschakelt. Zo'n bedrijf vindt u in het register van Ascert.

Er zijn twee soorten onderzoek. Een visuele inspectie kijkt alleen naar zichtbare plekken en kost volgens Milieu Centraal € 400 tot € 500. Een volledige, destructieve inspectie onderzoekt ook verborgen plekken en is nodig bij bouwen of slopen; die is vaak een paar honderd euro duurder. Een rapport is nooit een garantie dat alles is gevonden.

Moet er asbest weg, dan is een sloopmelding nodig. Volgens het IPLO doet u die melding minimaal 4 weken voor de start (artikel 7.10 Bbl). Voor asbest dat een particulier zelf verwijdert, geldt een termijn van 1 week. Of u iets zelf mag verwijderen, hangt af van het soort materiaal en de hoeveelheid; dat staat op onze pagina asbest bij verbouwen.

Wat er gebeurt als het tijdens de klus wordt gevonden

Het komt voor dat er pas tijdens het werk verdacht materiaal tevoorschijn komt, bijvoorbeeld achter een oud beschot. Dan stopt het werk op die plek. Het IPLO schrijft dat er bij asbest dat niet in het rapport stond eerst een asbestinventarisatie moet plaatsvinden en dat het bevoegd gezag direct en schriftelijk wordt geïnformeerd. Pas daarna mag het worden verwijderd.

Voor de planning betekent dat een paar dagen tot weken vertraging. Laat bij oudere woningen daarom liever vooraf kijken. Wijs bij de gratis inspectie verdachte platen en materialen aan; dan nemen we dat mee in het advies en zeggen we het eerlijk als er eerst een inventarisatie moet komen. Wat er verder bij zo'n inspectie gebeurt, leest u in gratis inspectie: wat gebeurt er.

Asbestdak of asbestleien

Op zolder ziet u ook de onderkant van het dak. Zijn de pannen of leien zelf van asbest, dan is dat een ander verhaal dan een plaat binnen. De Rijksoverheid noemt een paar gevallen waarin een gecertificeerd bedrijf verplicht is: als het dak al beschadigd is, als het asbestdak groter is dan 35 m², als er asbesthoudende dakleien liggen en als het om een bedrijfspand gaat.

Een zolderverbouwing onder een asbestdak begint dus bij het dak. Isoleren of afwerken heeft geen zin zolang daar niet over is besloten.

Een oude zolder aanpakken: de volgorde

• Bouwjaar van woning en eerdere verbouwingen nagaan.
• Zolder leeghalen zonder verdacht materiaal te beschadigen.
• Verdachte plekken fotograferen en noteren.
• Asbestinventarisatie laten doen door een erkend bedrijf.
• Bij asbest: sloopmelding en sanering door een gecertificeerd bedrijf, met een vrijgavemeting.
• Pas daarna oude isolatie en afwerking verwijderen; zie oude isolatie verwijderen.
• Dan isoleren, vloer leggen en afbouwen. Bij een ouder huis helpt zolder verbouwen in een oud huis.

Veelgestelde vragen

Mohamed, De Vliering SpecialistWij bouwen, isoleren en werken vlieringen en zolders af in 8 provincies, met een vaste prijs vooraf en 10 jaar garantie. Vragen over dit onderwerp? Bel 06 34 459 247.