In het kort
- Milieu Centraal adviseert een bestaande laag dunner dan 8 cm te verbeteren.
- Een droge, intacte laag kan blijven liggen; een extra laag komt er dan tegenaan.
- Natte, vervuilde of door muizen bewoonde isolatie gaat eruit.
- Zwarte strepen op de wol wijzen vaak op luchtlekken: lucht die door de isolatie stroomt.
- Bij woningen van vóór 1994 kan op zolder asbesthoudend materiaal zitten; alleen een lab geeft zekerheid.
Wat we op oude zolders aantreffen
In woningen uit de jaren 70 en 80 ligt meestal al iets. Milieu Centraal noemt voor die periode 3 tot 5 cm isolatie, voor de jaren 90 meestal 8 tot 10 cm. Op zolder is dat vaak een gele of grijze deken met een papieren of aluminium kant, tussen de sporen geniet of los tussen de balken van de vlieringvloer gelegd.
Na dertig of veertig jaar is zo'n laag zelden nog zoals hij erin ging. Dekens zijn uitgezakt en hangen los van het beschot. Bij het luik en het looppad is de wol platgetrapt. Langs de dakvoet zijn stukken verschoven door wind of door iemand die er een kabel achter langs trok. En op veel zolders hebben muizen er een nest in gemaakt.
Eerst de zolder leeg
Oude isolatie beoordelen kan alleen als u erbij kunt. Op veel zolders liggen de dozen precies op de wol, of staat er een kast tegen het schuine dak. Haal alles weg van de plekken die u wilt bekijken, ook als u alleen een indruk wilt krijgen. Wat u bij het leegruimen tegenkomt, zoals een oud nest of een natte doos, zegt vaak al veel over de staat van de laag eronder. Tips voor het leegruimen staan in zolder ontruimen voor een vliering.
Zo beoordeelt u de oude laag
Neem een zaklamp en handschoenen mee en kijk op een paar plekken: midden in het dakvlak, bij de dakvoet, bij de nok en rond het luik. Til de laag voorzichtig op als dat kan, zonder hem kapot te trekken.
| Wat u ziet | Wat het betekent | Wat te doen |
|---|---|---|
| Droog, veerkrachtig, sluit aan op het hout | Laag werkt nog | Laten liggen en aanvullen |
| Ingezakt, kieren langs de sporen | Laag werkt maar half | Opnieuw plaatsen of vervangen |
| Zwarte of grijze strepen op de wol | Lucht stroomt erdoor en laat stof achter | Luchtlek zoeken, laag vaak vervangen |
| Vochtkringen, harde korst, schimmelgeur | Lekkage of condens gehad | Eerst oorzaak oplossen, laag eruit |
| Keutels, gangen, urinelucht | Muizen of ratten | Eruit, openingen dichtzetten |
| Platgedrukt onder dozen of vloerplaten | Isoleert veel minder | Vervangen, loopvlak ophogen |
Tip van de specialist: Zwarte strepen op isolatiewol zijn geen schimmel maar meestal filterstof. Ze laten precies zien waar de tocht zit.
Laten liggen en aanvullen
Is de laag droog en heel, dan heeft eruit halen weinig zin. U gooit isolatiewaarde weg en betaalt voor het afvoeren. Milieu Centraal beschrijft op Zelf dak isoleren de route: laat de oude laag zitten en breng er een extra laag tegenaan.
Let dan op de dampremming. De bestaande laag heeft volgens Milieu Centraal meestal al een dampremmende kant, bijvoorbeeld de papieren of aluminium bekleding. Een gewone folie aan de nieuwe binnenkant maakt dan twee dampremmende lagen met isolatie en hout ertussen. Milieu Centraal adviseert in die situatie af te werken met klimaatfolie. Hoe dat zit, leest u in dampremmende folie: welke kant.
Voor de ISDE telt de oude laag niet mee: het nieuwe materiaal moet zelf minimaal Rd 3,5 halen, volgens RVO.
We hebben De Vlierinspecialist benaderd en heel snel een bezichtiging afspraak ingepland om klus te beoordelen. Na beoordeling, afspraken gemaakt mbt prijs en duur van de klus. Hier waren we heel snel uit. Dit was overigens een heel schappelijke prijs in vergelijking met andere bedrijven. 3 weken voor de klus uitgetrokken, De Vlierinspecialist werkt super netjes en komen hun afspraken altijd na. Tijdens de klus hielden de medewerkers het ook netjes en was er continu contact. Na de klus, het eindresultaat doorlopen en dat zag er prima uit. Verder heb ik niets te klagen en raad ik iedereen dit bedrijf aan.
Wanneer de oude laag eruit moet
Soms is laten liggen geen optie. Natte isolatie droogt in een dichte constructie slecht op en houdt het hout eromheen vochtig. Muizennesten trekken nieuwe muizen. En als er weinig ruimte is, kan een dunne nieuwe plaat met een hoge Rd meer opleveren dan een oude deken plus een extra laag. Milieu Centraal noemt dat ook: haal bij weinig ruimte de oude laag en afwerking weg en vervang die door dunne platen zoals PIR of resol.
- De laag is nat geweest of ruikt muf.
- Er zitten muizen of er hebben muizen gezeten.
- De laag is zo ingezakt dat hij niet meer tegen het beschot zit.
- De oude folie zit aan de koude kant.
- U wilt de zolder verbouwen en heeft elke centimeter nodig.
- Er moet aan het beschot of de constructie gewerkt worden.
Verdenking van asbest: niet aanraken
Glaswol en steenwol zijn zelf geen asbest. Maar op oudere zolders kan het materiaal eromheen dat wel doen. Volgens IPLO over asbest binnen in huis kan in woningen gebouwd vóór 1994 onder meer aftimmering van plaatmateriaal op zolder, coatings en stuclagen, isolatie in tussenmuren en dakbeschot asbesthoudend zijn. Ook platen onder een oude cv-ketel en ventilatiekanalen van asbestcement worden genoemd.
Vermoedt u asbest, dan geeft IPLO deze stappen: maak het materiaal niet verder kapot, stofzuig of veeg niet, sluit de ruimte af en neem contact op met de asbestspecialist van uw gemeente. Alleen een laboratoriumanalyse kan vaststellen of iets asbest bevat. Een erkend inventarisatiebedrijf neemt monsters.
Voor het verwijderen van asbest gelden strenge regels, ook voor particulieren. Lees daarvoor asbest bij verbouwen en asbest herkennen op zolder. Een vakman werkt pas verder als duidelijk is dat er geen asbest is, of als het door een gecertificeerd bedrijf is verwijderd.
Veilig verwijderen als er geen asbest is
Oude wol is niet gevaarlijk zoals asbest, maar wel vies en kriebelig. Na jaren op zolder zit er stof, vogelpoep of muizenuitwerpselen in. Werk daarom niet in een t-shirt en zonder masker. Voor het werken op zolder in het algemeen zie veilig werken op zolder.
- Draag een stofmasker, veiligheidsbril, handschoenen en kleding met lange mouwen.
- Rol of vouw de wol voorzichtig op en stop hem direct in stevige zakken.
- Leg een looppad van planken als er geen vloer is, en stap alleen op de balken.
- Zet het luik open maar houd de deuren naar de slaapkamers dicht tegen stof.
- Zuig na afloop met een stofzuiger met fijnstoffilter, niet met een bezem.
Afvoeren: waar laat u het
Minerale wol en schuimplaten zijn bouw- en sloopafval. Een paar zakken kunt u vaak kwijt bij de milieustraat van uw gemeente, maar gemeenten hebben eigen regels over hoeveel en in welke verpakking. Kijk op de website van uw gemeente voordat u gaat. Bij een grotere hoeveelheid is een afvalzak of container van een afvalbedrijf praktischer.
Laat het afvoeren in de offerte opnemen als een bedrijf het werk doet. Een post afvoeren kost iets, maar scheelt u ritten en gedoe. Bij De Vliering Specialist krijgt u vooraf een vaste prijs. Vraag bij elke offerte na of het afvoeren daarin zit, dan is er achteraf geen verrassing.
Na het verwijderen: muizen buiten houden
Zaten er muizen in de oude laag, dan komen ze terug als de toegang open blijft. Muizen komen meestal binnen via de dakvoet, langs leidingdoorvoeren of via kieren bij de muurplaat. Die zet u dicht voordat de nieuwe isolatie erin gaat, bijvoorbeeld met gaas of een vogelschroot onder de pannen aan de buitenkant.
Pas op met dichtzetten waar vleermuizen kunnen zitten. Milieu Centraal adviseert bij kieren van 7 mm of meer in het beschot of bij de aansluiting op de gevel eerst te controleren op sporen van vleermuizen en vogels. Ziet u zulke sporen, laat dan eerst een ecoloog kijken voordat u iets dichtmaakt.
Veelgestelde vragen
Mag ik nieuwe isolatie over oude heen leggen?
Als de oude laag droog en schoon is, wel. Let op de dampremming: de oude laag heeft vaak al een dampremmende kant, en een tweede gewone folie kan vocht opsluiten. Milieu Centraal adviseert dan klimaatfolie.
Bevat oude glaswol asbest?
Glaswol en steenwol zelf niet. Materialen eromheen in woningen van vóór 1994 kunnen het wel bevatten, zoals plaatmateriaal, coatings of dakbeschot. Alleen een laboratorium kan het vaststellen.
Wat doe ik met isolatie waar muizen in hebben gezeten?
Verwijderen, met handschoenen en een stofmasker, en direct in dichte zakken doen. Zet daarna de openingen dicht waarlangs de muizen binnenkwamen, maar controleer eerst op vleermuizen.
Waar kan ik oude isolatie inleveren?
Een kleine hoeveelheid vaak bij de milieustraat van uw gemeente. De regels verschillen per gemeente, dus kijk eerst op de gemeentewebsite.
Telt mijn oude isolatie mee voor subsidie?
Nee. Voor de ISDE moet het nieuwe isolatiemateriaal zelf minimaal Rd 3,5 halen. De oude laag helpt wel voor de totale isolatie van het dak.
Bronnen
- Milieu Centraal: Zelf dak isoleren
- Milieu Centraal: Dakisolatie
- IPLO: Asbest binnen in huis
- Rijksoverheid: De belangrijkste asbestregels
- RVO: ISDE isolatiemaatregelen woningeigenaren
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
