Lekkage op zolder: eerst het dak, dan de afbouw

Lekkage of condens? Zo ziet u het verschil

Op zolder zien we beide, en ze worden vaak verward. Een vochtplek die alleen na een flinke bui verschijnt, is meestal lekkage. Druppels aan de punten van de spijkers onder de pannen, een natte binnenkant van de folie of een beslagen dakraam op een koude ochtend wijzen eerder op condens.

Het verschil bepaalt wie u belt. Bij lekkage is dat een dakdekker. Bij condens zit het probleem in de isolatie, de dampremmende laag of de ventilatie, en dan heeft een dakdekker weinig te doen.

Waar een dak meestal lekt

Een pannendak lekt zelden midden in een vlak met gave pannen. Het water komt bijna altijd binnen bij een overgang. Volg het spoor op de balken en het beschot omhoog, want water loopt langs het hout naar beneden en de natte plek ligt vaak lager dan het lek zelf.

Twee situaties die we vooral bij oudere woningen tegenkomen. Bij veel huizen van voor de jaren 70 ligt er onder de pannen geen folie of beschot dat water afvoert. Bij harde wind kan regen of stuifsneeuw dan tussen de pannen door naar binnen waaien, zonder dat er een pan kapot is. En een natte plek onderaan het dak, bij de muurplaat, komt niet altijd van het dak zelf: een overstromende of verzakte dakgoot kan water tegen de gevel en de muurplaat laten lopen.

• Schoorsteen: loodslabben die zijn losgekomen of gescheurd, of voegen in het metselwerk die zijn uitgesleten.
• Dakraam: de gootstukken en de aansluiting op de pannen.
• Doorvoeren van ventilatie, rioolontluchting of cv-afvoer: de manchet rond de pijp.
• Kilgoot, de goot waar twee dakvlakken samenkomen: verstopt met blad of lek in het zink.
• Nok en hoekkepers: losgeraakte vorsten of gescheurde specie.
• Gebroken of verschoven pannen, vaak na een storm of na werk aan zonnepanelen of de antenne.
• De aansluiting van een dakkapel op het dak.

Waarom eerst het dak en dan pas isoleren

Het is verleidelijk om een vochtplek weg te werken achter nieuwe isolatie en gipsplaat. Dat is precies wat u niet moet doen. Natte isolatie isoleert slecht, en vocht dat achter een dampremmende folie en een afwerking komt te zitten, kan nergens meer heen.

Milieu Centraal is daar duidelijk over op de pagina over dakisolatie: check altijd eerst uw dak. Dezelfde pagina wijst erop dat vochtige lucht zorgt voor schimmels en houtrot, en dat hout tussen twee dampremmende lagen te vochtig kan worden. Een dak dat lekt en dan wordt dichtgezet, komt in die situatie terecht.

In de praktijk betekent dat: als er bij een inspectie een lekkage blijkt, wordt eerst het dak gerepareerd. Pas als het droog is, isoleren we en werken we de zolder af.

De volgorde na een lekkage

• Bron zoeken: volg het spoor omhoog en noteer bij welk weer het lekt.
• Dakdekker laten repareren: pannen, lood, kitwerk, kilgoot of doorvoer.
• Natte isolatie en aangetast plaatmateriaal verwijderen; zie oude isolatie verwijderen.
• Het hout laten drogen. Dat kan bij een flinke lekkage weken duren. Een goedkope vochtmeter geeft houvast.
• Balken en beschot controleren op rot, schimmel en houtworm; zie houtworm of boktor in de balken.
• Dan pas isoleren, met de dampremmende laag aan de warme kant.
• Afwerken met plaat, stucwerk of schilderwerk.

Na de reparatie: drogen en controleren

Een dak dat weken of maanden heeft gelekt, heeft natte balken, nat beschot en soms natte muren bij de muurplaat. Dat hout moet terug naar een normaal vochtgehalte voordat er isolatie tegenaan komt. Zet de zolder open, ventileer en verwarm zo mogelijk wat bij. Ga niet stoken met een bouwdroger zonder ventilatie, want dan blijft het vocht in huis.

Controleer daarna op schade. Zwart verkleurd hout met een zachte toplaag kan rot zijn. Prik er met een priem in. Schimmelvlekken op het beschot zijn na drogen vaak oppervlakkig, maar laat ze niet achter een afwerking verdwijnen. Meer daarover leest u in vocht en schimmel op zolder.

Is het condens? Dan zit de oplossing binnen

Condens ontstaat als warme, vochtige lucht uit het huis tegen een koud oppervlak komt. Op zolder is dat de onderkant van de pannen, de folie of het beschot. Bij een slecht of verkeerd geïsoleerd dak zien we het vaak in de winter, en zeker als er op zolder was wordt gedroogd of gedoucht.

De oplossing zit in drie dingen: een dampremmende laag aan de warme kant, luchtdicht aangesloten, en voldoende ventilatie. Wilt u weten aan welke kant de folie hoort, lees dan dampremmende folie: welke kant. Over ventileren na isoleren staat meer in ventileren na isoleren.

Regels bij dakreparatie

Voor de meeste reparaties is geen vergunning nodig. Het IPLO noemt het vervangen van dakpannen als voorbeeld van gewoon onderhoud. Gewoon onderhoud is erop gericht te behouden wat er is, zonder detaillering, profilering en vormgeving te veranderen. Het is normaal vergunningvrij, zolang de draagconstructie niet wijzigt.

Bij een monument ligt dat anders. Volgens het IPLO kan bij een verandering van kleur of materiaal toch een vergunning nodig zijn. Woont u in een monument, overleg dan met de gemeente voordat de dakdekker begint.

Komt de dakdekker bij het openmaken van het dak vleermuizen of nestelende vogels tegen, dan moet hij stoppen. Milieu Centraal adviseert in dat geval op de pagina zelf dak isoleren om contact op te nemen met een ecoloog.

Daarna isoleren: de winst

Is het dak droog en heel, dan is isoleren de logische volgende stap. Tot 30% van de warmte in een woning ontsnapt via het dak. Een goed geïsoleerd dak bespaart gemiddeld €300 tot €600 per jaar. Dakisolatie kost ons gemiddeld 3 tot 5 dagen.

Bij de gratis inspectie kijken we eerst naar sporen van lekkage en condens. Is het dak in orde, dan krijgt u een vaste prijs vooraf voor het isoleren en afwerken, met 10 jaar garantie op materiaal en arbeid. Meer daarover op de pagina dakisolatie.

Veelgestelde vragen

Mohamed, De Vliering SpecialistWij bouwen, isoleren en werken vlieringen en zolders af in 8 provincies, met een vaste prijs vooraf en 10 jaar garantie. Vragen over dit onderwerp? Bel 06 34 459 247.