In het kort
- De bruikbare diepte hangt af van de dakhelling en de hoogte van het knieschot.
- Zit de isolatie in het knieschot, dan is de ruimte erachter koud en wordt alles wat u daar bewaart vochtig.
- Laden op rails werken beter dan losse dozen achter een luikje.
- Houd leidingen, kabels en ventilatieopeningen achter het knieschot bereikbaar.
Wat is een knieschot en wat zit erachter?
Het knieschot is het lage wandje op zolder dat de vloer scheidt van het laagste stuk onder het schuine dak. Meestal staat het op 50 tot 100 cm hoogte. Daarachter loopt het dak schuin door tot de muurplaat, het houten of betonnen randje waar de kap op de gevel rust.
In een jaren 30-woning is het knieschot vaak een houten beschot met rabatdelen of een dunne plaat op regels. In woningen uit de jaren 60 en 70 zien we vaak spaanplaat of hardboard, soms met een paar losse luikjes. Bij nieuwbouw met een prefab sporenkap staat er vaak een gipsplaatwand op een metal stud of houten regelwerk.
Achter het knieschot vinden we in de praktijk van alles: oude isolatiedekens die zijn afgezakt, cv-leidingen, de afvoer van een dakraam, elektrakabels en soms nog spullen van de vorige eigenaar. Kijk dus eerst wat er zit voordat u gaat tekenen.
Hoe diep wordt de kast? Reken met de dakhelling
De diepte achter het knieschot is simpel uit te rekenen. Bij een dakhelling van 45 graden is de afstand van het knieschot tot de dakvoet gelijk aan de hoogte van het knieschot. Een flauwer dak geeft meer diepte, een steiler dak minder.
Een kast wordt nooit tot in de punt bruikbaar. Achter in de hoek komt u met uw hand niet meer goed bij en daar zit ook vaak de muurplaat of een balk in de weg. Reken voor laden op ongeveer twee derde van de totale diepte.
| Hoogte knieschot | Dakhelling 35° | Dakhelling 45° | Dakhelling 55° |
|---|---|---|---|
| 60 cm | ca. 85 cm diep | ca. 60 cm diep | ca. 40 cm diep |
| 80 cm | ca. 115 cm diep | ca. 80 cm diep | ca. 55 cm diep |
| 100 cm | ca. 140 cm diep | ca. 100 cm diep | ca. 70 cm diep |
Tip van de specialist: Meet de diepte niet vanaf het knieschot maar vanaf de binnenkant van het dakbeschot, want isolatie en folie kosten samen al snel 15 tot 20 cm.
Isolatie aan de goede kant
Dit is het punt waar knieschotkasten het vaakst misgaan. Er zijn twee manieren om een zolder te isoleren, en ze geven elk een heel andere ruimte achter het knieschot.
Is het dak tot aan de muurplaat geïsoleerd, dan ligt de ruimte achter het knieschot binnen de warme schil. Daar kunt u kleding, papier en beddengoed kwijt. Zit de isolatie alleen in het knieschot en in de vloer van de driehoek, dan is die ruimte buitenlucht met een dak erboven. In de winter wordt het daar koud en slaat vocht neer op alles wat er ligt.
Milieu Centraal adviseert om bij isoleren een dampremmende laag aan de warme kant aan te brengen. Bij een knieschotkast betekent dat: de folie loopt aan de binnenzijde van de isolatie door tot onder in de hoek, zonder gaten bij de balken. Een kast die u in een koude driehoek bouwt en met een los luikje afsluit, wordt een plek waar het muf gaat ruiken.
| Situatie | Ruimte achter knieschot | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Dak geïsoleerd tot de muurplaat | Warm en droog | Kleding, beddengoed, papieren, speelgoed |
| Isolatie in knieschot en vloer driehoek | Koud, kans op condens | Alleen kerstspullen en tuinkussens in dichte bakken, of beter: eerst het dak isoleren |
| Geen isolatie | Koud en tochtig | Niet als kast gebruiken |
Tip van de specialist: Leg uw hand in januari achter een open luikje: voelt het daar duidelijk kouder dan op zolder, dan zit de isolatie aan de verkeerde kant voor een kast.
Luikjes, schuifdeuren of laden
De toegang bepaalt of u de kast echt gaat gebruiken. Een klein luikje van 50 bij 50 cm met een hoop dozen erachter klinkt handig, maar na een jaar weet niemand meer wat er achterin staat.
- Luikjes: goedkoop en eenvoudig. Prima voor spullen die u een of twee keer per jaar pakt. Maak ze minstens 60 cm breed en zet een magneetsnapper of push-to-open beslag op, geen uitstekende knoppen waar u met uw schoen achter blijft haken.
- Schuifdeuren: handig als u de hele lengte wilt openen. Ze vragen een strakke onder- en bovenrail en een knieschot dat recht staat. Bij een oud, golvend dak wordt dat eerst rechtgezet met nieuw regelwerk.
- Uittrekbare laden: de beste keuze voor dagelijks gebruik. Op volledig uittrekbare geleiders of op een bak met zwenkwielen trekt u de inhoud helemaal naar voren. Houd de lade op ongeveer twee derde van de diepte, dan blijft er achterin ruimte voor leidingen.
- Combinatie: laden op de plek waar u vaak komt, luikjes aan de uiteinden voor de spullen die blijven liggen.
Heel blij met de service en kwaliteit die de mannen geleverd hebben. Ze hielpen met de afmetingen en ze waren op korte termijn beschikbaar voor het vervangen van mijn vlizotrap. Het heeft een halve dag geduurt en ik ben tevreden! Een aanrader!
Leidingen, ventilatie en elektra achter het knieschot
Achter het knieschot lopen vaak dingen die u later nog nodig heeft. Een cv-leiding met een ontluchter, een aftakdoos van de elektra of de aansluiting van een dakraam moet na het bouwen van de kast nog bereikbaar zijn. Laat op zo'n plek een luik zitten, ook als de rest van de wand dicht wordt.
Let ook op ventilatie. Bij sommige daken loopt er onder de pannen of langs de dakvoet lucht om het dakhout droog te houden. Die openingen mag u niet dichtstoppen met isolatie of een kast. Bent u niet zeker hoe uw dak is opgebouwd, laat het dan eerst bekijken.
Wilt u verlichting in de kast, kies dan een ledstrip of een kleine opbouwlamp met een eigen schakelaar of deurcontact. Een losse lamp aan een snoer achter een luikje is geen goed idee: daar ligt karton en textiel tegenaan.
Zo pakken we een knieschotkast aan
Een knieschotkast is meestal onderdeel van een groter opbergplan op zolder. Het werk gaat in vaste stappen.
- Leeghalen en bekijken: oude isolatie, vocht, houtworm en leidingen in kaart brengen.
- Isolatie bepalen: doortrekken tot de muurplaat, of de driehoek bewust koud laten en daar niets kwetsbaars bewaren.
- Regelwerk stellen: een recht knieschot op de juiste hoogte, met openingen op maat voor luiken of laden.
- Dampremmende folie en eventueel extra isolatie aanbrengen, met nette aansluitingen bij balken en hoeken.
- Kast afbouwen: plaatmateriaal, fronten, geleiders, beslag.
- Afwerken: kitten, schilderen en de luikjes stellen zodat ze dicht blijven en niet tochten.
Tip van de specialist: Laat de kast ontwerpen samen met de rest van de zolder, zodat een latere vloer, plint of radiator de laden niet blokkeert.
Wat bepaalt de prijs en hoe lang duurt het?
De prijs van een knieschotkast hangt vooral af van de lengte van de wand, het aantal laden en of de isolatie eerst moet worden aangepakt. Laden op volledig uittrekbare geleiders zijn duurder dan vaste vakken met een luik. Een oud dak dat eerst moet worden geïsoleerd, kost meer werk dan een nieuwbouwzolder waar de isolatie al goed zit.
Voor een complete opbergruimte op zolder rekenen wij gemiddeld met €3.000 tot €12.000 en een doorlooptijd van 1 tot 2 weken, afhankelijk van wat er moet gebeuren. Een knieschotkast valt daar vaak onder, samen met bijvoorbeeld een inbouwkast onder het schuine dak. Bij de gratis inspectie meten we de diepte, kijken we naar de isolatie en krijgt u daarna een vaste prijs vooraf.
Twijfelt u of de isolatie eerst moet, lees dan ons stuk over de zolder isoleren en over aan welke kant de dampremmende folie hoort. Meer ideeën voor bergruimte staan in opbergruimte op zolder: ideeën en op de pagina meer opbergruimte.
Zelf doen of laten maken?
Een paar luikjes in een bestaand, goed geïsoleerd knieschot kan een handige klusser zelf maken. Zodra u de isolatie verplaatst of folie moet aansluiten, wordt het lastiger. Een gat in de dampremmende laag ziet u niet meer zodra de kast dicht is, en u merkt het pas aan schimmel op de spullen erachter.
Werkt u zelf met glaswol of steenwol, volg dan het advies van Milieu Centraal: handschoenen, een overall met lange mouwen, een veiligheidsbril en een stofkapje type P2, en zorg voor genoeg ventilatie. In de lage hoek achter het knieschot ligt u vaak op uw knieën met het materiaal vlak voor uw gezicht.
Veelgestelde vragen
Hoe diep is de ruimte achter een knieschot?
Bij een dakhelling van 45 graden is de diepte gelijk aan de hoogte van het knieschot, dus bij 80 cm hoog ongeveer 80 cm diep. Een flauwer dak geeft meer diepte. Voor laden rekent u op ongeveer twee derde daarvan.
Waarom worden spullen achter het knieschot vochtig?
Meestal zit de isolatie in het knieschot zelf, waardoor de ruimte erachter koud is. Warme, vochtige lucht van de zolder komt via kieren naar binnen en condenseert op koude spullen. De oplossing is het dak tot de muurplaat isoleren of daar niets kwetsbaars bewaren.
Kan ik een knieschotkast maken in een huurwoning?
Voor veranderingen die u niet zonder hoge kosten kunt terugdraaien heeft u volgens de Rijksoverheid toestemming van de verhuurder nodig. Vraag die schriftelijk aan voordat u begint.
Mag de ventilatie achter het knieschot dicht?
Nee, als uw dak afhankelijk is van luchtstroming om het dakhout droog te houden, moeten die openingen vrij blijven. Laat bij twijfel eerst de opbouw van het dak bekijken.
Hoe lang duurt het maken van knieschotkasten?
Als onderdeel van een opbergruimte op zolder rekenen wij met 1 tot 2 weken. Moet het dak eerst worden geïsoleerd, dan komt dat werk ervoor.
Bronnen
- Dakisolatie: lagere energiekosten (Milieu Centraal)
- Zelf dak isoleren: zo pak je het aan (Milieu Centraal)
- Mag ik mijn huurwoning verbouwen of renoveren? (Rijksoverheid)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.