In het kort
- Isoleer eerst het dak; zonder isolatie verdwijnt de warmte via de kap.
- Een radiator op de cv vraagt een leidingroute naar boven en voldoende capaciteit van de ketel.
- Vloerverwarming op een houten zoldervloer kan, met een droog systeem en extra opbouwhoogte.
- Een split-airco mag alleen worden geplaatst door een monteur met een F-gassendiploma.
- Zware elektrische verwarming hoort op een eigen groep in de meterkast.
Eerst isoleren, dan pas verwarmen
Warmte stijgt op. Milieu Centraal schrijft in de uitleg over dakisolatie dat zonder goede isolatie veel warmte via het dak verdwijnt, en adviseert isolatie met een Rd-waarde van 3,8 of meer. Op een ongeïsoleerde zolder is elke verwarming dus te klein of te duur in gebruik.
Het werkt ook andersom. Na het isoleren is er veel minder vermogen nodig om de zolder op temperatuur te houden. Een radiator die eerst te klein leek, kan dan ruim voldoende zijn. Laat het vermogen daarom pas bepalen als vaststaat hoe het dak, de dakramen en het luik of de trapopening worden geïsoleerd. Hoe u de zolder zelf isoleert, leest u in zolder isoleren.
Let ook op de trap. Een open trapgat laat warme lucht van de verdieping naar boven stromen. Dat is in de winter prettig voor de zolder, maar het maakt de verdieping eronder kouder en de thermostaat beneden springt vaker aan.
Radiator op de cv
De meest gebruikte keuze is een radiator die op de bestaande cv-installatie wordt aangesloten. De warmte komt dan van de ketel of warmtepomp die u al heeft. Dat is zuinig in gebruik en u bedient het met de kraan op de radiator of een slimme thermostaatknop.
De vraag is vooral hoe de leidingen boven komen. De route loopt meestal langs een bestaande leidingschacht, door een kast of in de hoek van een slaapkamer omhoog. Op zolder lopen de leidingen dan in de knieschotwand of onder de nieuwe vloer naar de radiator. Een radiator onder een dakraam of tegen het knieschot is de gebruikelijke plek, want daar is de wand toch niet bruikbaar voor een kast.
Twee punten om te laten nakijken. De zolder is het hoogste punt van de installatie, dus daar verzamelt zich lucht; een goede ontluchting is nodig. En de ketel of warmtepomp moet de extra ruimte aankunnen. Bij een warmtepomp of een lage aanvoertemperatuur hoort een grotere radiator of een radiator met ventilator.
Denk ook aan de regeling. De kamerthermostaat hangt meestal beneden in de woonkamer. De ketel stookt dus alleen als het beneden koud is. Op een avond waarop beneden de kachel brandt of de zon binnenvalt, blijft de radiator op zolder lauw terwijl u daar zit te werken. Met slimme radiatorknoppen of een thermostaat die per ruimte warmte vraagt, krijgt de zolder een eigen zone.
Tip van de specialist: Leg de cv-leidingen op zolder zo dat ze bereikbaar blijven, bijvoorbeeld achter een luikje in het knieschot.
Vloerverwarming op een houten zoldervloer
Vloerverwarming geeft een gelijkmatige warmte en neemt geen wandruimte in. Op een houten balklaag is een natte dekvloer meestal geen goed idee: die is zwaar en het hout moet dan veel extra gewicht dragen. Daarom worden op zolder vooral droge systemen gebruikt. Daarbij liggen de leidingen in gefreesde platen of in een dunne systeemplaat met warmtespreiders, met de afwerkvloer erbovenop.
Zo'n opbouw kost enkele centimeters hoogte. Op een zolder met weinig stahoogte is dat een belangrijk punt, zie stahoogte op zolder. Kies ook een afwerkvloer die geschikt is voor vloerverwarming; niet elke houten vloer of ondervloer laat warmte goed door.
Elektrische vloerverwarming met matten of folie is dunner en makkelijk te leggen. Het is wel stroom die direct in warmte wordt omgezet. Voor een hele zolderkamer als hoofdverwarming is dat duur in gebruik. Voor een badkamer op zolder als extra comfort is het gangbaar; daarover meer in vloerverwarming in de badkamer op zolder.
Mo en zijn mannen hebben ons top geholpen. Na de plaatsing van nieuwe dakkapellen wilde we een nieuwe vliering en moest er een muur gezet worden om van de zolder twee kamers te maken. Mo denkt heel goed mee en geeft ook tips om het mooi te maken. Resultaat is prachtig!
Split-airco die ook verwarmt
Veel moderne split-airco's kunnen koelen en verwarmen. Ze werken als een warmtepomp die warmte uit de buitenlucht haalt. Op een zolder die in de zomer warm wordt, is dat een sterke combinatie: één toestel voor beide seizoenen.
Milieu Centraal geeft bij airco en ventilatoren drie punten die u moet weten. Een split-airco is een koelinstallatie die alleen mag worden geplaatst door een monteur met een F-gassendiploma. Wilt u er ook mee verwarmen, kies dan een zuinig model met energielabel A++ of hoger, want een minder zuinig toestel verbruikt bij verwarmen juist veel stroom. En een mobiele airco raadt Milieu Centraal af: die verbruikt veel en helpt nauwelijks.
Op zolder komt de binnenunit meestal hoog op een rechte wand of in de kopgevel. De leidingen naar de buitenunit gaan door de gevel of het dak. Bespreek de plek van de buitenunit met de buren en kijk of uw gemeente regels heeft voor een buitenunit aan de voorkant. Voor nieuwbouw noemt het Bbl voor een buitenunit een geluidsniveau van ten hoogste 40 dB op de perceelgrens met een andere woning (artikel 4.107 lid 2).
Elektrische kachels en infraroodpanelen
Een elektrische convector, een oliegevulde radiator of een infraroodpaneel aan het plafond of de schuine wand is snel geplaatst en vraagt geen leidingwerk. Het nadeel is de stroomrekening: elke kilowatt warmte is een kilowatt stroom. Voor een logeerkamer die af en toe wordt gebruikt, of als aanvulling op een kleine radiator, kan dat prima.
Zet een vast toestel met een groot vermogen niet op een gewone stopcontactgroep waar ook computers en verlichting op zitten. Een eigen groep voorkomt dat de groep eruit slaat en dat kabels warm worden. Hoe u de elektra op zolder indeelt, leest u in elektra op zolder.
De opties naast elkaar
| Systeem | Sterk punt | Let op |
|---|---|---|
| Radiator op de cv | Zuinig, bekende techniek, goed regelbaar | Leidingroute naar boven, ontluchting, capaciteit ketel |
| Droge vloerverwarming op de cv | Gelijkmatige warmte, geen radiator in de kamer | Opbouwhoogte, geschikte afwerkvloer, trager in reactie |
| Elektrische vloerverwarming | Dun, eenvoudig te leggen | Hoog stroomverbruik als hoofdverwarming |
| Split-airco met verwarmfunctie | Verwarmen en koelen in één toestel | Monteur met F-gassendiploma, plek buitenunit, kies A++ of hoger |
| Elektrische kachel of infraroodpaneel | Snel geplaatst, geen leidingen | Hoog stroomverbruik, eigen groep bij groot vermogen |
Plannen tijdens de verbouwing
Het slimste moment om de verwarming te regelen is voordat de wanden dicht gaan. Leidingen in het knieschot, een sparing in de vloer, een wandcontactdoos voor een airco of een extra groep: dat is in een open zolder een paar uur werk en achteraf veel hak- en breekwerk.
Binnen Klusbedrijf Netjes, waar De Vliering Specialist onder valt, doen we ook loodgieters- en elektrawerk. Daardoor kunnen leidingen en groepen in dezelfde planning mee als de isolatie en de wanden. Een airco laat u plaatsen door een gecertificeerde koeltechnische monteur; wij zorgen dan dat de stroomaansluiting en de sparing voor de leidingen op de goede plek klaarliggen.
Een korte checklist voor de offerte:
- Wat is de isolatiewaarde van het dak na de verbouwing?
- Welke route nemen de cv-leidingen, en blijven ze bereikbaar?
- Is er een eigen groep voor elektrische verwarming of een airco?
- Wat is de vloeropbouw als er vloerverwarming komt?
- Wie plaatst en wie onderhoudt het toestel?
Veelgestelde vragen
Kan ik de cv zomaar doortrekken naar zolder?
Vaak wel, maar het hangt af van de leidingroute, de capaciteit van de ketel of warmtepomp en de ontluchting. Laat dat beoordelen voordat de wanden dichtgaan.
Is een airco op zolder zuinig om mee te verwarmen?
Een zuinige split-airco die werkt als warmtepomp kan dat zijn. Milieu Centraal adviseert een model met label A++ of hoger. Een mobiele airco is geen goed idee.
Mag ik zelf een split-airco ophangen?
Nee. Een split-airco mag alleen worden geplaatst door een monteur met een F-gassendiploma, en het bedrijf hoort een BRL 100-certificaat te hebben volgens Milieu Centraal.
Is elektrische vloerverwarming genoeg voor een zolderkamer?
Technisch kan het, maar als hoofdverwarming is het duur in gebruik. Het past beter als extra comfort, bijvoorbeeld in een badkamer op zolder.
Moet ik eerst isoleren?
Ja. Zonder isolatie verdwijnt de warmte via het dak en is elke verwarming te klein of te duur. Na het isoleren is er veel minder vermogen nodig.
Bronnen
- Airco en ventilatoren (Milieu Centraal)
- Dakisolatie (Milieu Centraal)
- Besluit bouwwerken leefomgeving, tekst bij inwerkingtreding, artikel 4.107 (IPLO)
- Je huis duurzaam verwarmen en koelen (Milieu Centraal)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
