Schuin dak isoleren in een ouder huis

Hoe een oud dak in elkaar zit

Wie bij een woning van voor de oorlog of uit de jaren 50 de zolder op gaat, ziet meestal een gordingenkap. Zware horizontale balken, de gordingen, lopen van gevel naar gevel of van spant naar spant. Daarop liggen houten planken, het beschot, en daarop de panlatten en pannen. Sporen, de schuine balkjes die in latere daken het beschot dragen, zijn er dan niet of nauwelijks.

Dat heeft gevolgen voor isoleren. Tussen de gordingen zit een groot open vak van soms een meter of meer. Er is geen dicht raster van balkjes waar u platen tussen kunt klemmen. Bij daken met sporen zijn die vaak laag, zodat er maar een paar centimeter isolatie tussen past.

Onder de pannen ligt in oude daken zelden folie. Het dak ademt via de naden in het beschot en tussen de pannen. Dat is geen gebrek, het is de manier waarop zo'n dak droog blijft. Die werking mag u met isoleren niet kapotmaken.

Eerst controleren, dan pas isoleren

Na het isoleren zit het beschot achter isolatie en gipsplaat. Wat u nu niet ziet, ziet u pas weer bij de volgende verbouwing. Op een oude zolder is het daarom verstandig eerst het hele dakvlak af te lopen, met een lamp en een priem.

• Lekkage: donkere kringen op het beschot, natte plekken bij schoorsteen, dakraam of kilgoot. Eerst repareren. Zie lekkage aan het dak op zolder.
• Houtaantasting: kleine ronde gaatjes en boormeel kunnen op houtworm wijzen, grotere ovale gaten op boktor. Lees houtworm en boktor in balken.
• Vleermuizen en vogels: Milieu Centraal adviseert te letten op kieren van 7 mm of meer en op sporen zoals verpulverende keutels of vlindervleugels. Vindt u die, stop dan en vraag een ecoloog om advies.
• Asbest: volgens IPLO over asbest binnen in huis kan in woningen van vóór 1994 onder meer aftimmering, dakbeschot of plaatmateriaal op zolder asbest bevatten. Alleen laboratoriumonderzoek geeft zekerheid.
• Oude elektra langs het beschot: die komt achter de isolatie en moet eerst worden beoordeeld.

Drie manieren om een oud dak van binnen te isoleren

Bij oude daken kiezen we een van drie opbouwen. Welke het wordt, hangt af van de ruimte tussen het hout, de stahoogte die u wilt houden en wat er aan de buitenkant ligt.

De dampremming in een dampopen dak

Een oud dak is aan de buitenkant meestal dampopen. Dat is gunstig, want vocht dat in het pakket komt, kan naar buiten. Aan de binnenkant komt dan een gewone dampremmende laag. Milieu Centraal noemt dat op Zelf dak isoleren: bij een dampopen dak met alleen pannen, panlatten en beschot gebruikt u dampremmende folie of dekens met aluminiumlaminaat.

Is het dak ooit gerenoveerd en ligt er bitumen of een dichte folie onder de pannen, dan verandert dat. Dan is klimaatfolie aan de binnenkant de veiligere keuze. Bij oude daken waar niemand meer weet wat er ligt, tillen we een pan op of kijken we bij de nok. Dat kost een paar minuten en voorkomt dat het beschot over vijf jaar rot.

Ziet u veel daglicht tussen de planken van het beschot, dan adviseert Milieu Centraal 3 tot 4 mm triplex tegen het beschot te schroeven voordat u isoleert. Zo blaast er geen buitenlucht door de isolatie. Welke folie waar hoort, staat in dampremmende folie: welke kant.

Knieschot, nok en schoorsteen

De meeste warmte lekt niet weg in het midden van het dakvlak, maar bij de randen. In oude huizen zijn dat drie plekken.

• Dakvoet en knieschot: bij de muurplaat is de ruimte krap en stopt de isolatie vaak te vroeg. Isoleer door tot op de muurplaat, of isoleer het knieschot en de vloer achter het knieschot als een koude bergruimte.
• Nok: waar de twee dakvlakken samenkomen, ontstaat vaak een open driehoek. Die moet dicht en de folie moet over de nok doorlopen of luchtdicht aansluiten.
• Schoorsteen: een oude gemetselde schoorsteen loopt door de zolder. Houd afstand tot een rookkanaal dat nog in gebruik is en sluit de folie luchtdicht aan op het metselwerk.
• Dakramen: het kozijn heeft een eigen aansluitset of moet met tape aan de folie worden verbonden.

De volgorde van het werk

• Zolder leeg en stofvrij, vloer afgedekt.
• Beschot controleren en waar nodig repareren of afdichten met triplex.
• Regelwerk onder de gordingen, waterpas uitgelijnd, want oude gordingen zakken vaak een paar centimeter door.
• Isolatie in en onder het regelwerk, strak tegen elkaar en tegen het hout.
• Dampremmende laag of klimaatfolie aan de warme kant, naden en aansluitingen afgetapet.
• Installatiezone voor kabels en lichtpunten, zodat de folie heel blijft.
• Afwerking met gipsplaat, daarna stucen en sauzen.

Hoeveel ruimte u inlevert

Een eerlijke afweging bij voorzetisolatie is ruimte. De dikte van de isolatie plus regelwerk en afwerking gaat van de zolder af, haaks op het dakvlak gemeten. Bij een dakhelling van 45 graden kost dat meer vloeroppervlak met bruikbare hoogte dan u denkt. Bepaal dus eerst welke isolatiewaarde u wilt en meet daarna hoeveel centimeter dat kost.

Volgens Milieu Centraal heeft u voor Rd 3,8 ongeveer 9 cm PIR of 14 cm minerale wol nodig. Daar komen regelwerk en een gipsplaat bij. Bij een zolder die u wilt verbouwen tot kamer, telt dat mee voor de stahoogte. Zie stahoogte op zolder en zolder verbouwen in een oud huis.

Regels die meespelen

Voor de energieprestatie van een verbouwd dak noemt RVO een wettelijke ondergrens van Rc 2,1 zodra de isolatielagen worden vervangen of vernieuwd. Met Rd 3,8 aan materiaal komt u daar ruim boven.

Isoleren aan de binnenkant zonder dat de draagconstructie verandert, is voor het technische deel meestal vergunningvrij. Bij een monument kan dat anders zijn: daar kunnen ook werkzaamheden binnen vergunningplichtig zijn, bijvoorbeeld als historische kapconstructies worden aangepast. Lees zolder verbouwen in een monument of beschermd stadsgezicht en doe voor uw eigen situatie de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of neem contact op met de gemeente.

De Vliering Specialist isoleert daken gemiddeld in 3 tot 5 dagen. Bij een oud dak hoort daar de controle van het beschot bij, zodat de vaste prijs vooraf ook klopt.

Veelgestelde vragen

Mohamed, De Vliering SpecialistWij bouwen, isoleren en werken vlieringen en zolders af in 8 provincies, met een vaste prijs vooraf en 10 jaar garantie. Vragen over dit onderwerp? Bel 06 34 459 247.