In het kort
- Reken met bruikbare vloer: alleen het deel waar u kunt staan telt voor douche en wastafel.
- Het Bbl noemt voor de badruimte van een woning minimaal 1,6 m² en 0,8 m breed, samen met toilet 2,2 m² en 0,9 m breed.
- Bij verbouwen moet die vloer volgens het Bbl minimaal 2 m hoogte hebben.
- Hangtoilet, ondiep badmeubel, vaste glaswand en schuifdeur winnen samen al snel een halve vierkante meter.
- Plak de plattegrond eerst met tape op de vloer en meet de hoogte op elke plek.
Eerst meten: vloer, hoogte en helling
Op een plattegrond lijkt een zolderbadkamer vaak ruimer dan hij is. Een deel van de vloer ligt onder de helling en is alleen bruikbaar voor wat laag is. Meet daarom niet alleen lengte en breedte, maar ook op welke afstand van de knieschot u 1,0 m, 1,5 m, 1,8 m en 2,0 m hoogte heeft. Dan ziet u precies waar welke functie past.
Doe dit vanaf de afgewerkte vloer. Op zolder komt er voor afvoer, afschot en tegels vaak 8 tot 15 cm bij. Wat op de kale balken 2,0 m hoog is, wordt dan 1,85 tot 1,92 m. Meer over meten en de grens voor een kamer leest u in stahoogte op zolder.
| Vrije hoogte vanaf afgewerkte vloer | Wat er past |
|---|---|
| onder 1,0 m | Nis, planken, inbouwreservoir, opbergruimte achter een luikje |
| 1,0 tot 1,5 m | Achterkant van het toilet, achterkant van de wastafel, handdoekrek |
| 1,5 tot 1,9 m | Zittend toilet, wastafel als u vooraan rechtop staat |
| vanaf ongeveer 2,0 m | Douchekop, looproute, deur |
Wat het Bbl over de maten zegt
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) eist dat een woning een badruimte heeft. Bij nieuwbouw heeft die een vloer van minimaal 1,6 m² en een breedte van minimaal 0,8 m. Is de badruimte samengevoegd met het toilet, dan is dat minimaal 2,2 m² en 0,9 m breed (artikel 4.170). Die vloer moet bij nieuwbouw 2,3 m hoogte hebben; bij verbouwen is dat minimaal 2 m (artikel 5.19). IPLO legt de samengevoegde ruimte uit op de pagina over bad- en toiletruimte.
IPLO zegt er ook bij dat wc, wastafel, douche of bad binnen het vlak moeten liggen dat aan de maateisen voldoet. Onder een schuin dak telt dus alleen de vloer met voldoende hoogte mee.
De eisen gaan over de badruimte die de woning volgens het Bbl moet hebben. Is de zolderbadkamer uw tweede badkamer, vraag dan bij de gemeente na welke eisen voor uw situatie gelden. Wij houden de maten aan als ondergrens. U vindt de artikelen in het Bbl op wetten.overheid.nl.
Drie plattegronden die werken
Bij kleine zolderbadkamers komen we steeds dezelfde drie vormen tegen. Per vorm werkt een andere indeling. De maten hieronder zijn binnenmaten van de vloer, inclusief het lage deel onder de helling.
| Vorm | Indeling die werkt | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Smal en lang, ongeveer 1,3 bij 2,6 m, nok in de lengte | Douche aan de kopgevel, wastafel in het midden, toilet bij de deur; alles langs de hoge wand | Looproute van 60 tot 70 cm vrijhouden langs de lage kant |
| Vierkant, ongeveer 2,0 bij 2,0 m, nok in het midden | Douche in een hoek onder de nok, toilet en wastafel met de rug naar de knieschot | Deur aan de hoge kant, liefst een schuifdeur |
| Dwars op de nok, ongeveer 2,4 bij 1,6 m | Douche onder de nok in het midden, toilet en wastafel aan weerszijden onder de helling | Glaswand op maat, want de douche raakt beide schuine kanten |
| Met dakkapel | Douche of wastafel in de dakkapel, toilet onder de helling ernaast | Afvoer onder de dakkapel door naar de standleiding |
Tip van de specialist: Heeft u een dakkapel, lees dan ook badkamer op zolder achter een nieuwe dakkapel.
Onderdelen die ruimte winnen
In een kleine badkamer telt elke 10 cm. Deze keuzes leveren samen vaak een halve vierkante meter op, zonder dat het krap voelt.
- Hangtoilet met inbouwreservoir: geen voet op de vloer, lage frames passen onder de helling, de voorzetwand wordt meteen een plank.
- Ondiep badmeubel van 35 tot 40 cm diep in plaats van 45 tot 50 cm.
- Vaste glaswand zonder deur: geen draairuimte nodig, alleen een opening van 60 tot 70 cm.
- Schuifdeur of naar buiten draaiende deur: een draaideur naar binnen kost ongeveer 0,5 m² vloer.
- Nis in de wand of de knieschot voor shampoo en handdoeken in plaats van een kast die uitsteekt.
- Spiegel tegen de schuine wand boven de wastafel, als u vooraan rechtop kunt staan.
- Douchegoot langs de wand: één afschotrichting, grote tegels, rustiger beeld.
Super tevreden met de service & werkzaamheden van Mohammed & collega’s. Via een tip zijn we bij de Vlieringspecialist uitgekomen, om onze volledige zolder aan te pakken. Er is een ruime vliering geplaatst, 2 slaapkamers gerealiseerd én een mooie badkamer geplaatst. Daarnaast is onze hele woning van stucwerk voorzien. Alle medewerkers die hier hebben gewerkt waren vakmensen. Er wordt meegedacht, geadviseerd, en bovenal hard gewerkt! Mohammed, nogmaals dank voor al het werk!!
De wastafel onder de helling
De wastafel is het onderdeel waar mensen zich het vaakst op verkijken. U staat ervoor en buigt iets voorover. Uw hoofd zit dan ongeveer boven de voorkant van de wastafel, niet erachter. Daarom kan de achterkant van een wastafel onder de helling, zolang u aan de voorkant rechtop staat.
Meet het zo: zet een stoel of kist op de plek, ga ervoor staan en buig voorover alsof u uw tanden poetst. Raakt u het dak niet, dan past het. Houd voor de wastafel 70 cm vrije ruimte ervoor aan. Een kraan op de wastafel in plaats van uit de wand houdt het leidingwerk eenvoudig op een houten voorzetwand.
Daglicht en een dakraam boven een kleine badkamer
Een kleine badkamer voelt groter met daglicht. Een dakraam boven de wastafel of de douche geeft het meeste licht op de plek waar u het gebruikt. Boven de douche betekent ook: privacy, condens op het glas en water dat langs de dagkant loopt. Een dakraam met een ventilatiestand helpt, maar vervangt de afzuiging niet.
Bij een kleine ruimte is de plek van het raam ook bepalend voor de indeling. Het zit tussen twee sporen en die liggen vast. Wat er komt kijken bij plek, matglas en vocht staat in dakraam in de badkamer op zolder.
Ventilatie en afvoer in een kleine ruimte
Hoe kleiner de ruimte, hoe sneller de lucht verzadigd is na een douche. De afzuiging moet daarom echt werken. Een badruimte moet volgens het Bbl minimaal 14 dm³/s kunnen afzuigen, rechtstreeks naar buiten; dat geldt ook als toilet en douche in één ruimte zitten (IPLO over ventilatie). Zorg voor een spleet onder de deur zodat er lucht kan toestromen.
Voor de afvoer geldt: hoe dichter alle onderdelen bij elkaar en bij de standleiding, hoe minder opbouw. In een kleine badkamer is dat een voordeel. Het toilet komt het dichtst bij de standleiding, de douche en wastafel sluiten erop aan met dunnere buizen.
Testen met tape op de vloer
Plak de indeling met tape op de zoldervloer, op ware grootte, voordat er iets besteld wordt. Zo ziet u waar de deur draait, hoeveel ruimte er voor de wastafel overblijft en waar u uw hoofd stoot. Dat werkt beter dan elke tekening. U kunt het zelf ook doen.
- Plak de buitenrand van de badkamer en de lijn waar u 2,0 m hoogte heeft.
- Plak de douche, het toilet en de wastafel op ware grootte.
- Loop de route van de deur naar de douche en van de douche naar de handdoek.
- Ga op de plek van het toilet zitten en sta op de plek van de wastafel.
- Schuif net zo lang tot alles past, en maak dan pas de tekening.
Uit de praktijk
Op de foto ziet u een zolderbadkamer uit ons eigen werk. Bij Sue Mar kwam alles samen op één zolder: de nieuwe dakkapel aftimmeren, een vliering bouwen, stucen en een badkamer maken. Juist op een zolder met beperkte ruimte loont het om de badkamer, de bergruimte en de afwerking in één ontwerp te bekijken.
Wilt u weten wat er op uw zolder past, doe dan de zoldercheck of vraag een gratis inspectie aan. U krijgt vooraf een vaste prijs, met timmerwerk, leidingwerk, elektra en tegelwerk via Klusbedrijf Netjes.
Veelgestelde vragen
Hoe klein mag een badkamer op zolder zijn?
Het Bbl noemt voor de badruimte van een woning minimaal 1,6 m² en 0,8 m breed, en samen met een toilet 2,2 m² en 0,9 m breed. Bij verbouwen moet die vloer minimaal 2 m hoogte hebben. In de praktijk werkt een complete zolderbadkamer vanaf ongeveer 2,5 m² bruikbare vloer.
Kan een wastafel onder het schuine dak?
De achterkant wel, de voorkant niet. U staat voor de wastafel en buigt iets voorover, dus u moet aan de voorkant rechtop kunnen staan. Test het door op de plek te gaan staan en voorover te buigen.
Wat is beter in een kleine zolderbadkamer: douchebak of inloopdouche?
Een inloopdouche met vaste glaswand voelt ruimer en heeft geen deur nodig. Een platte douchebak is op een houten vloer eenvoudiger en vraagt minder opbouw. Bij weinig stahoogte kan die opbouw de doorslag geven.
Waar komt de deur in een kleine zolderbadkamer?
Aan de hoge kant, zodat u rechtop naar binnen loopt. Een schuifdeur of een deur die naar buiten draait scheelt ongeveer een halve vierkante meter vloer ten opzichte van een draaideur naar binnen.
Moet een kleine badkamer een afzuiging hebben?
Ja. Het Bbl vraagt voor een badruimte minimaal 14 dm³/s die rechtstreeks naar buiten afvoert. In een kleine ruimte is de lucht juist snel verzadigd, dus een goede afzuiging met nalooptijd is daar extra nuttig.
Bronnen
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikelen 4.169, 4.170 en 5.19 (wetten.overheid.nl)
- Bad- en toiletruimte: regels bij nieuwbouw (IPLO)
- Ventilatie: regels bij bestaande bouw (IPLO)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
