In het kort
- Zet de douche op de hoogste plek: onder de nok of in een dakkapel.
- Een douchevloer op hout vraagt een stijve ondergrond, afschot van ongeveer 1 tot 1,5 cm per meter en een waterdichte laag eronder.
- Per 10 meter hoogte verliest leidingwater ongeveer 1 bar druk; op zolder merkt u dat aan de straal.
- Volgens Milieu Centraal is de wachttijd op warm water bij goede leidingen maximaal 30 seconden; dat vraagt een korte route.
- Een badruimte heeft volgens het Bbl een afzuiging van minimaal 14 dm³/s nodig, rechtstreeks naar buiten.
De plek: stahoogte gaat voor alles
Onder een douchekop staat u rechtop en heft u uw armen. Dat is de plek in de badkamer die de meeste hoogte vraagt. Zet de douche daarom onder de nok of in een dakkapel, en niet halverwege de helling omdat de afvoer daar makkelijker zou zijn. Een douche waar u gebukt onder staat, gebruikt niemand met plezier.
Meet de hoogte vanaf de afgewerkte vloer, dus inclusief de opbouw voor de afvoer en het afschot. Die opbouw is op zolder al snel 8 tot 15 cm. Een plek die op de kale balklaag ruim lijkt, kan na het leggen van de douchevloer net te laag zijn. Lees voor de hoogte en het glas onder een schuin dak ook inloopdouche onder een schuin dak.
| Plek op zolder | Geschikt voor douche? | Let op |
|---|---|---|
| Onder de nok, kopgevel | Ja, meestal de beste plek | Afstand tot de standleiding en afschot |
| In een dakkapel | Ja, stahoogte en daglicht | Afvoer moet onder de dakkapel door naar de standleiding |
| Halverwege de helling | Alleen als de vrije hoogte onder de douchekop klopt | Glaswand op maat langs de schuine kant |
| Tegen de knieschot | Nee | Gebruik die zone voor een nis of bergruimte |
Afschot en afvoer op een houten vloer
Een douche op zolder staat bijna altijd op een houten balklaag. Hout werkt: het zet uit, krimpt en buigt een beetje door als u erop staat. Een tegelvloer met afschot moet daarom op een stijve ondergrond liggen, met een waterdichte laag eronder en een goot of put die vast in de vloer zit.
Wij houden voor de douchevloer een afschot aan van ongeveer 1 tot 1,5 cm per meter naar de goot. Minder geeft plassen, meer voelt scheef onder de voeten. De afvoerbuis van een douche is dunner dan die van een toilet, meestal 40 of 50 mm, en loopt ook onder afschot naar de standleiding.
Het Bbl vraagt dat een afvoervoorziening elk aangesloten lozingstoestel binnen 5 minuten kan legen (artikel 3.112). Een douchegoot met een te dunne afvoer of een slecht afschot haalt dat niet als de regendouche vol open staat.
- Douchebak: platte bak op een stijf frame, minder vloeropbouw, minder risico op hout.
- Inloopdouche met tegels: mooier en drempelloos, maar vraagt meer opbouw en zorgvuldige waterdichting.
- Douchegoot langs de wand: afschot in één richting, makkelijker te tegelen met grote tegels.
- Putje in het midden: afschot in vier richtingen, meer snijwerk en meer naden.
Tip van de specialist: Lees voor tegels op hout ook ons stuk over tegels op een houten zoldervloer.
Wanden en vloer: wat het Bbl over water zegt
Het Bbl stelt eisen aan de wateropname van wanden in een badruimte. Voor nieuwbouw moet de wand tot 1,2 m hoogte water tegenhouden, en bij de douche of het bad over een lengte van minimaal 3 m tot 2,1 m hoog (artikel 4.120). Voor bestaande bouw is dat tot 1 m (artikel 3.65). Bij verbouwen geldt het rechtens verkregen niveau: het werk mag niet slechter worden dan wat er legaal was. De tekst staat op wetten.overheid.nl.
Op zolder gaan wij verder dan dat minimum. De badkamer ligt boven een slaapkamer en een lekkage ziet u pas als er een vlek in het plafond komt. In de douchezone krijgt de hele wand een waterdichte laag, tot boven de douchekop, met afdichtband in alle hoeken en manchetten rond de leidingen. Meer daarover in badkamer op zolder waterdicht maken.
Waterdruk boven in huis
Water verliest druk naarmate het hoger moet. Als natuurkundige vuistregel kost elke 10 meter hoogte ongeveer 1 bar. Een zolderdouche zit al snel 6 tot 8 meter boven de watermeter. Dat betekent minder druk dan in de keuken, en dat merkt u vooral bij een grote regendouche of als beneden tegelijk de kraan open staat.
Meet het voordat u een douchekop kiest. Wij doen dat met een emmer en een stopwatch op het hoogste tappunt dat er nu is.
- Houd een emmer van 10 liter onder de hoogste kraan of douche die u nu heeft, met de kraan volledig open.
- Meet hoeveel seconden het duurt tot de emmer vol is en reken om naar liters per minuut.
- Herhaal de meting met een tweede kraan beneden open; zo ziet u wat er overblijft in de ochtendspits.
- Kies de douchekop daarop. Milieu Centraal adviseert bij een nieuwe badkamer een waterbesparende douchekop van maximaal 7 liter per minuut; die werkt ook bij lagere druk goed.
We hebben een hele fijne ervaring met Mohammed en zijn team gehad. Ze hebben bij ons op zolder de nieuwe dakkapel afgetimmerd, een vliering gebouwd, gestucd en een badkamer gerealiseerd. De mannen zijn stuk voor stuk vriendelijk en beleefd, werken hard door en ruimen zoveel mogelijk op tussendoor. Mohammed hield ons geduurende het project op de hoogte van de planning, zo wisten we precies wie wanneer kwam. De badkamer is nog mooier geworden dan we voor ogen hadden. Bedankt mannen en tot de volgende klus!
Warm water: afstand en capaciteit
Warm water is op zolder vaak het grootste punt. Staat de cv-ketel in de keuken of de kelder, dan moet het water twee of drie verdiepingen omhoog. Al het koude water in die leiding loopt eerst weg voordat het warm wordt. Milieu Centraal noemt bij goede leidingen een wachttijd van maximaal 30 seconden, en adviseert de leidingen kort en dun te houden en het warmwatertoestel zo dicht mogelijk bij de badkamer te plaatsen (Milieu Centraal over een nieuwe badkamer).
Het tweede punt is capaciteit. Kan de ketel twee douches tegelijk aan, of zakt de temperatuur als boven en beneden tegelijk wordt gedoucht? Dat staat op het typeplaatje of in de handleiding. De keuze tussen de bestaande ketel, een ketel op zolder of een extra boiler werken we uit in genoeg warm water op zolder.
Tip van de specialist: Vraag bij een nieuwe badkamer ook naar een douche-wtw; Milieu Centraal raadt aan die bij de verbouwing meteen mee te nemen, omdat hij in de afvoer wordt weggewerkt.
Ventilatie tegen het koude dak
Na een douche hangt de badkamer vol damp. Op zolder slaat die neer tegen de koudste plek: het dakraam, een slecht geïsoleerde hoek of de aansluiting van het dak op de knieschot. Een badruimte moet volgens het Bbl een afzuigcapaciteit hebben van minimaal 14 dm³/s die rechtstreeks naar buiten gaat (IPLO over ventilatie).
Hoe u dat op zolder aanlegt, met dakdoorvoer, nalooptijd en vochtsensor, staat in ventilatie in een zolderbadkamer.
Uit de praktijk: de zolder van Sue Mar
Bij Sue Mar hebben we op zolder de nieuwe dakkapel afgetimmerd, een vliering gebouwd, gestuct en een badkamer gerealiseerd. De dakkapel zelf plaatsen wij niet; wij bouwen de zolder erachter af. Een dakkapel geeft op zolder juist de stahoogte die een douche en wastafel nodig hebben. Sue Mar schreef in haar review: "De badkamer is nog mooier geworden dan we voor ogen hadden."
De foto bij dit artikel komt uit een zolderbadkamer die wij opleverden. Bij zo'n project loopt alles in één planning: timmerwerk, loodgieterswerk, elektra, stucwerk en tegelwerk via Klusbedrijf Netjes, met Mohamed als vast aanspreekpunt.
Checklist voordat u een douche op zolder laat maken
Met deze punten weet u na een middag meten of uw zolder geschikt is, en waar de lastige stukken zitten.
- Waar zit de standleiding en hoe ver is die van de gewenste douchplek?
- Hoe hoog is het op de douchplek, gemeten vanaf de toekomstige afgewerkte vloer?
- In welke richting lopen de balken, en kan de afvoer ertussen?
- Hoeveel liter per minuut komt er nu uit het hoogste tappunt?
- Waar staat de ketel en hoe lang duurt het nu voordat boven warm water komt?
- Kan er een afzuiging met afvoer door het dak of aansluiting op de bestaande ventilatie?
- Is het dak boven de badkamer geïsoleerd, met een damprem aan de warme kant?
Veelgestelde vragen
Hoeveel hoogte heb ik nodig voor een douche op zolder?
U moet onder de douchekop rechtop kunnen staan en uw armen kunnen heffen. Meet vanaf de afgewerkte vloer, want de opbouw voor afvoer en afschot kost op zolder al snel 8 tot 15 cm. De plek onder de nok of in een dakkapel is daarom bijna altijd de beste.
Is de waterdruk op zolder hoog genoeg voor een regendouche?
Dat hangt af van de druk bij de watermeter en de hoogte van uw zolder. Elke 10 meter hoogte kost ongeveer 1 bar. Meet met een emmer hoeveel liter per minuut er boven uitkomt voordat u een grote regendouche kiest.
Kan een inloopdouche op een houten zoldervloer?
Ja, mits de ondergrond stijf is, er een waterdichte laag onder de tegels komt en de goot vast in de vloer zit. Een platte douchebak is op hout eenvoudiger, maar een inloopdouche kan goed als het onderwerk klopt.
Mijn ketel staat in de keuken. Krijg ik dan warm water op zolder?
Meestal wel, maar het duurt langer en de ketel moet de extra douche aankunnen. Milieu Centraal noemt 30 seconden wachttijd als maximum bij goede leidingen. Is de route te lang, dan is een ketel of boiler dichter bij de badkamer een optie.
Moet een douche op zolder een afzuiging hebben?
Ja. Een badruimte moet volgens het Bbl minimaal 14 dm³/s ventilatiecapaciteit hebben die rechtstreeks naar buiten afvoert. Een dakraam alleen is niet genoeg, zeker niet in de winter.
Bronnen
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikelen 3.65, 3.112, 4.120 en 5.5 (wetten.overheid.nl)
- Ventilatie: regels bij bestaande bouw (IPLO)
- Nieuwe badkamer: duurzaam verbouwen (Milieu Centraal)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
