In het kort
- Een raam in de badkamer is volgens het Bbl niet verplicht. Afzuiging met voldoende capaciteit wel.
- Boven de wastafel of het bad werkt een dakraam het beste. In de douche zelf vraagt het extra zorg.
- Condens op het glas is normaal na het douchen. Condens op de dagkanten wijst op een slechte aansluiting.
- Voor privacy: matglas, een vochtbestendig rolgordijn of een raam zo hoog dat niemand naar binnen kijkt.
- Check de regels voor de plek in het dakvlak, zeker aan de voorkant en bij een monument.
Waar het dakraam het beste zit
Op zolder is de plek van het dakraam vaak al bepaald door de sporen of de bestaande ramen. Maak een nieuwe badkamer, dan kunt u kiezen. Bedenk dan eerst wat er onder het raam komt. Een raam boven de wastafel geeft licht op uw gezicht als u in de spiegel kijkt. Een raam boven het bad geeft uitzicht op de lucht als u ligt. Een raam boven het toilet is praktisch om te luchten.
In de douche zelf kan een dakraam ook, maar dan staat het glas en het kozijn dagelijks in de waterstraal. Het kozijn moet daar tegen kunnen en de aansluiting met de wand moet in de afdichting zijn opgenomen. Wij zetten het raam liever naast de douche, zodat het licht wel binnenkomt maar het water er niet direct op slaat.
| Plek | Voordeel | Waar u op let |
|---|---|---|
| Boven de wastafel | Daglicht op het gezicht, ruimte om rechtop te staan | Spiegel past niet altijd onder het raam, plan de spiegel ernaast of op een voorzetwand |
| Boven het bad | Liggen met zicht op de lucht | Bediening buiten handbereik: elektrisch of met een stang |
| Naast de douche | Licht in de douche zonder water op het kozijn | Afstand tot de waterstraal, glaswand juist plaatsen |
| In de douchezone | Maximaal licht en hoogte bij de douchekop | Vochtbestendig kozijn, afdichting rond het raam, matglas |
| Boven het toilet | Luchten, minder inkijk-gevoelig | Raam niet als enige ventilatie |
Hoogte en afmetingen onder het schuine dak
De hoogte van het dakraam bepaalt hoe het voelt. Zit de onderkant laag, rond 90 cm boven de vloer, dan kijkt u naar buiten en komt er veel licht binnen. Zit hij hoger, dan ziet u vooral lucht en heeft u minder last van inkijk. In een badkamer is een iets hoger geplaatst raam vaak prettiger.
Een dakraam past meestal tussen twee sporen. Wilt u een breder raam, dan moet er een spoor worden onderbroken en een raveelconstructie komen. Dat raakt de draagconstructie. Bespreek dat vooraf met ons en lees in dakraam plaatsen op zolder welke soorten en maten er zijn.
Let ook op de bediening. Een tuimelraam met de greep bovenin is boven een bad of wastafel lastig te bereiken. Een raam met de bediening onderin, een stang of een elektrische bediening lost dat op. Een elektrisch raam in een badkamer valt onder de zone-indeling van NEN 1010, die bepaalt hoe dicht schakelaars en aansluitingen bij douche en bad mogen komen. Dat is werk voor een erkend installateur.
Privacy zonder in te leveren op licht
Een dakraam aan de achterkant kijkt vaak alleen uit op de lucht. Toch voelt een badkamer zonder afscherming kwetsbaar, zeker als de buren een dakkapel of zolderraam hebben. Er zijn vier manieren om inkijk te voorkomen.
- Matglas of gezandstraald glas: altijd privacy, geen gordijn nodig, wel geen uitzicht.
- Vochtbestendig rolgordijn of plisse op het raam: kies een type in geleiders van de fabrikant, dan blijft het strak tegen het glas.
- Buitenzonwering of rolluik: houdt ook zomerwarmte buiten, wel duurder en met bediening.
- Hoog plaatsen: een raam waarvan de onderkant boven ooghoogte zit, geeft licht zonder inkijk.
Tip van de specialist: Een rolgordijn van gewone stof gaat in een badkamer snel schimmelen. Kies een vochtbestendig doek.
We hebben een hele fijne ervaring met Mohammed en zijn team gehad. Ze hebben bij ons op zolder de nieuwe dakkapel afgetimmerd, een vliering gebouwd, gestucd en een badkamer gerealiseerd. De mannen zijn stuk voor stuk vriendelijk en beleefd, werken hard door en ruimen zoveel mogelijk op tussendoor. Mohammed hield ons geduurende het project op de hoogte van de planning, zo wisten we precies wie wanneer kwam. De badkamer is nog mooier geworden dan we voor ogen hadden. Bedankt mannen en tot de volgende klus!
Condens en de aansluiting rond het raam
Na een warme douche beslaat het glas van een dakraam. Dat is normaal, want glas is kouder dan de lucht. Het IPLO-infoblad over het Bbl merkt ook op dat condens tegen glas niet erg is, omdat het eraf druipt en kan worden afgeveegd. Lastiger is condens op de dagkanten, de aftimmering rondom het raam. Dat wijst op een koudebrug of op warme lucht die achter de afwerking komt.
Het raamkader moet daarom goed worden aangesloten op de isolatie van het dak en op de dampremmer. Fabrikanten leveren daar vaak een isolatiekader en een dampremmende manchet bij. Die manchet wordt op de folie van het dak afgeplakt, zonder kieren. Pas daarna komen de dagkanten.
De vorm van de dagkanten maakt ook verschil. Een bovenste dagkant die horizontaal loopt en een onderste die verticaal loopt, laat het licht verder de ruimte in en laat warme lucht beter langs het glas strijken. Afwerken doen we in een badkamer met vochtbestendige plaat en verf, of met tegels als het raam in de douchezone zit.
- Isolatiekader rondom het raam, aansluitend op de dakisolatie.
- Dampremmende manchet afgeplakt op de dampremmer van het dak.
- Dagkanten van vochtbestendig materiaal.
- Kitnaad tussen kozijn en dagkant.
Het dakraam is geen ventilatie
Veel mensen denken dat een raam op de kierstand genoeg is. In de zomer misschien, in de winter staat het raam dicht. Het Bbl vraagt in een badruimte een ventilatievoorziening met een capaciteit van minimaal 14 dm³ per seconde, en de afvoer moet rechtstreeks naar buiten. Dat staat in de artikelen 3.67 en 3.71 van het Bbl, uitgelegd op de IPLO-pagina over ventilatie bij bestaande bouw.
In een zolderbadkamer komt die afzuiging meestal via een ventilator met een kanaal door het dak, of via een aansluiting op een bestaande ventilatie-unit. Het dakraam gebruikt u daarnaast om na het douchen even flink te luchten. Hoe u de afzuiging op zolder aanpakt, leest u in ventilatie in een zolderbadkamer.
Tip van de specialist: Plaats de afzuiging aan de andere kant van de ruimte dan het dakraam, dan trekt de lucht door de hele badkamer.
Regels voor een dakraam in de badkamer
Een dakraam is voor het technische deel vergunningvrij. Voor het ruimtelijke deel gelden voorwaarden uit artikel 2.29 van het Bbl. In het achterdakvlak mag het raam onder meer niet meer dan 0,6 m uit het dakvlak steken, en de zijkanten, onderkant en bovenkant moeten meer dan 0,5 m van de randen van het dakvlak liggen. Aan de voorkant mag het raam niet uitsteken. Zo staat het op de IPLO-pagina over vergunningvrije dakramen. Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht kan alsnog een vergunning nodig zijn.
Daarnaast is er het burenrecht. Artikel 5:50 van het Burgerlijk Wetboek verbiedt zonder toestemming van de buren vensters binnen twee meter van de erfgrens die uitzicht geven op hun erf. Of dat bij uw dakraam speelt, hangt af van de plek. Voor uw eigen situatie doet u de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of vraagt u het na bij de gemeente. De volledige uitleg staat op onze pagina dakraam en vergunning.
Bestaand dakraam in de nieuwe badkamer
Zit er al een dakraam op de plek van de nieuwe badkamer, dan bepaalt dat raam vaak de indeling. Bekijk het kozijn kritisch. Een ouder raam met enkel of eenvoudig dubbel glas is in een badkamer een condensbron. Is het hout van het kozijn grauw of zacht, dan is vervangen verstandig voordat de wanden worden betegeld.
Vervangen gaat meestal in dezelfde opening als de maat nog leverbaar is. Een groter raam kost extra werk aan de sporen. Doe het in één keer met de verbouwing, want een dakraam vervangen in een afgewerkte badkamer betekent nieuwe dagkanten en vaak nieuwe tegels. Bij een zolderverbouwing regelen wij het dakraam, de aansluiting en de afwerking als één geheel, met een vaste prijs vooraf.
Veelgestelde vragen
Is een raam in de badkamer verplicht?
Nee. Het Bbl stelt geen daglichteis aan een badruimte. Wel moet er een ventilatievoorziening zijn met voldoende capaciteit, die rechtstreeks naar buiten afvoert.
Kan een dakraam in de douche?
Ja, maar dan staat het kozijn dagelijks in de waterstraal. Kies een vochtbestendig kozijn en neem de aansluiting op in de afdichting van de wand. Naast de douche is vaak de betere plek.
Hoe voorkom ik inkijk door een dakraam in de badkamer?
Met matglas, een vochtbestendig rolgordijn in geleiders, buitenzonwering of door het raam hoog te plaatsen. Matglas is het eenvoudigst, maar geeft geen uitzicht.
Waarom is mijn dakraam in de badkamer nat aan de binnenkant?
Condens op het glas na het douchen is normaal. Condens of schimmel op de dagkanten wijst op een slechte aansluiting van de isolatie of dampremmer, of op te weinig afzuiging.
Heb ik een vergunning nodig voor een dakraam in de badkamer?
Dat hangt af van de plek in het dakvlak en of uw woning een monument is of in een beschermd gezicht ligt. De Vergunningcheck in het Omgevingsloket geeft per adres de uitkomst.
Bronnen
- Vergunningvrije dakramen, daklichten en andere daglichtvoorzieningen in een dak, IPLO
- Ventilatie: regels bij bestaande bouw, IPLO
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 5:50, wetten.overheid.nl
- Infoblad Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en woning, IPLO
- Vergunningcheck, Omgevingsloket
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
