In het kort
- Een brandwerend luik is alleen zinvol als de vloer eromheen ook brandwerend is.
- EI30 betekent: 30 minuten vlamdicht (E) en thermisch isolerend (I).
- Bij verbouwen moet een brandscheiding volgens het Bbl ten minste 30 minuten halen, of het hogere niveau dat er al was.
- Wijzigt de indeling in brandcompartimenten, dan is voor het technische deel meestal een omgevingsvergunning nodig.
- In een appartement beslist ook de VvE mee, omdat vloeren en zolders vaak gemeenschappelijk zijn.
Wat een brandwerend luik doet en wat niet
Een brandwerend luik houdt vuur en hitte een afgesproken tijd tegen. Het voorkomt niet dat er brand ontstaat en het houdt ook niet alle rook tegen. Rook is bij brand het grootste gevaar. Daarom staat een brandwerend luik nooit los van rookmelders en een goede vluchtroute.
Een luik is altijd een onderdeel van een groter geheel. Zit het in een houten plafond met gaten voor spots, een open trapgat ernaast en kieren langs de leidingen, dan houdt een duur luik de brand niet langer tegen dan de rest. Brand zoekt de zwakste plek. In de praktijk zien we op zolders vaak een gipsplaat met doorvoeren voor kabels en afvoeren die nooit zijn dichtgezet. Daar zit de echte zwakte, niet in het luik.
EI30, EI60 en andere codes uitgelegd
Brandwerende onderdelen krijgen een Europese classificatie volgens de norm EN 13501-2. IPLO noemt als voorbeeld dat een deur van 60 minuten de classificatie EW60 kan krijgen en een wand EI60, zie de uitleg over bouwkundige eisen bij IPLO. De letters zeggen wat er wordt getest, het getal hoeveel minuten het onderdeel het volhoudt.
Het Bbl zelf rekent met de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag (wbdbo), bepaald volgens NEN 6068. Dat is de tijd die een brand nodig heeft om van het ene brandcompartiment naar het andere te komen. Een luik met een classificatie is een bouwsteen om die tijd te halen.
| Code | Betekenis | Wat het in de praktijk zegt |
|---|---|---|
| E | Vlamdichtheid | Geen vlammen aan de kant die niet aan het vuur blootstaat |
| I | Thermische isolatie | De temperatuur aan die andere kant blijft onder een grens, zodat spullen daar niet vlam vatten |
| 30, 60 | Minuten | Hoe lang het onderdeel in de test aan de eis voldeed |
Tip van de specialist: Vraag bij een brandwerend luik altijd het classificatierapport en controleer of de inbouwsituatie in dat rapport lijkt op uw plafond.
Eengezinswoning: meestal geen eis, wel een keuze
Volgens artikel 4.51 van het Besluit bouwwerken leefomgeving ligt in één brandcompartiment ten hoogste één woonfunctie. Een rijtjeshuis of twee-onder-een-kap is daarom in de regel één brandcompartiment, met de zolder erbij. Het luik tussen verdieping en zolder zit dan niet in een brandscheiding en hoeft volgens die regels niet brandwerend te zijn.
Er zijn redenen om er toch voor te kiezen. Staat op zolder een cv-ketel, een warmtepomp of een omvormer van de zonnepanelen, dan wilt u dat een brand daar langer boven blijft. Slaapt er iemand op de verdieping direct onder het luik, dan geeft een dicht, goed sluitend luik ook zonder classificatie al meer tijd dan een open trapgat. Een thermisch geïsoleerd luik met goede kierdichting houdt bovendien rook beter tegen dan een oud plaatje triplex.
- Zolder alleen voor opslag, geen apparaten: een goed sluitend geïsoleerd luik is meestal voldoende.
- Cv-ketel, warmtepomp of omvormer op zolder: overweeg een brandwerend luik en laat de doorvoeren dichtzetten.
- Zolder wordt slaapkamer: dan gaat het vooral om rookmelders en de vluchtroute, zie de regels voor rookmelders op zolder.
Appartement, bovenwoning en gedeelde zolder
Hier wordt het anders. In een woongebouw is elke woning een eigen brandcompartiment. Artikel 4.53 van het Bbl vraagt voor nieuwbouw tussen twee brandcompartimenten een wbdbo van ten minste 60 minuten, met uitzonderingen tot 30 minuten onder voorwaarden. Een luik dat van uw woning naar een gemeenschappelijke zolder of naar een ruimte van de buren leidt, maakt dan deel uit van die scheiding.
Bij verbouwen geldt artikel 5.13 van het Bbl: een scheiding moet na de verbouwing ten minste 30 minuten halen, of het hogere niveau dat er rechtens al was. Zat er dus een scheiding van 60 minuten, dan mag uw nieuwe luik dat niet verlagen. IPLO legt dit uit op de pagina over wbdbo bij verbouw.
Typische situaties waarin we het tegenkomen: een bovenwoning in een oud portiekpand met de zolder van de onderburen erboven, een gesplitst herenhuis waar de zolder bij één appartement hoort, of een galerijflat met een gemeenschappelijke bergzolder. In al die gevallen moet ook de VvE toestemming geven. Lees daarvoor de pagina over verbouwen in een appartement met VvE.
Wij hebben een zeer positieve ervaring met Vlieringspecialist / Klusbedrijf Netjes. Mohammed kwam al in dezelfde week na onze aanvraag langs voor het opnemen van de werkzaamheden en het uitbrengen van een offerte. Deze was bovendien prijstechnisch zeer aantrekkelijk. In eerste instantie waren we verbaasd dat er al binnen twee weken gestart kon worden, zeker gezien de huidige drukte in de aannemersbranche, maar dit bleek geen enkel probleem. Het werk is in drie fases uitgevoerd en elke stap verliep zeer professioneel. Wij hadden best wat complexe wensen met betrekking tot de vliering met vaste trap. Daarnaast wilden we een deur realiseren tussen het bergingsdeel en een extra slaapruimte voor onze zoon, zodat je niet via een vlizotrap naar boven hoeft met je spullen. Tijdens het traject konden we veel afstemmen met zowel Mohammed als de timmermannen. Dit verliep prettig en flexibel, waardoor het eindresultaat écht is geworden zoals wij voor ogen hadden. Eerst kwamen twee timmermannen die uiterst vakkundig werk hebben geleverd, met name het nette verstekwerk sprong er echt uit. Vervolgens heeft de stukadoor zeer strak werk afgeleverd en na droging heeft de schilder het geheel prachtig afgewerkt. Het eindresultaat is dan ook erg mooi geworden. Wat wij daarnaast bijzonder waarderen, is de nette werkwijze. Na iedere werkdag werd alles opgeruimd en tussendoor werd er ook schoongemaakt. Het is niet vaak dat we zo’n combinatie van vakmanschap en netheid tegenkomen. Mocht er in de toekomst weer werk uitgevoerd moeten worden, dan zullen wij zonder twijfel opnieuw voor dit bedrijf kiezen.
Vergunning: let op de indeling in brandcompartimenten
Artikel 2.27 van het Bbl maakt verbouwen voor het technische deel vergunningvrij zolang onder meer de draagconstructie en de indeling in brandcompartimenten niet wijzigen. Een nieuw luik maken in een vloer die twee brandcompartimenten scheidt, verandert die scheiding. Dan is meestal een omgevingsvergunning nodig.
Of dat voor uw woning zo is, hangt af van hoe het gebouw is ingedeeld. Dat staat in de bouwtekeningen van het gebouw, niet in de verkoopbrochure. Doe de Vergunningcheck in het Omgevingsloket en vraag bij twijfel de gemeente. De regels over luiken en trappen in het algemeen staan op onze pagina regels voor trap en luik.
Tip van de specialist: Vraag bij de VvE of de beheerder naar de brandcompartimenteringstekening van het gebouw voordat u een luik laat maken.
Waar een brandwerend luik op faalt
Een brandwerend luik werkt alleen als het compleet en volgens de opgave van de fabrikant is ingebouwd. Dit zijn de punten waar het in de praktijk misgaat:
- Het kader sluit niet aan op een brandwerende plaat, maar op een houten regel met een kier erlangs.
- Rond het kader is gevuld met gewoon PUR-schuim in plaats van een product dat in het classificatierapport staat.
- De trap is achteraf op het luik geschroefd, terwijl het geteste luik geen trap had.
- Er zitten spots, kabels of een afvoer vlak naast het luik in hetzelfde plafond, zonder brandwerende afdichting.
- Het luik sluit niet vanzelf of blijft op een kier hangen omdat de veren zijn versleten.
Brandwerend en geïsoleerd: kan dat samen?
Ja, maar het zijn twee verschillende eigenschappen. Thermische isolatie gaat over warmteverlies in de winter, brandwerendheid over minuten bij brand. Een luik kan het ene hebben en het andere niet. Onze standaardluiken zijn thermisch geïsoleerd en leveren we in 60×120 cm en 70×140 cm. Moet het luik ook brandwerend zijn, dan kiezen we een product met een classificatie die past bij de situatie en bij de trap die erin komt.
Het tochtvrij maken van een luik staat los van brandveiligheid. Daarover leest u meer in vlieringluik isoleren tegen tocht.
Zo pakt u het aan
Met deze stappen weet u of een brandwerend luik nodig is en wat erbij hoort. Bij de gratis inspectie kijkt Mohamed naar de plek van het luik, de balken en wat er boven en onder zit. U krijgt daarna een vaste prijs voor het luik met trap, gewoon of brandwerend. Het plaatsen zelf duurt gemiddeld één dag, vaak 4 tot 6 uur. Meer over de dienst leest u bij vlieringluik en trap.
- Stel vast of het luik in een brandscheiding zit: eigen huis met eigen zolder, of grenst de zolder aan een andere woning of gemeenschappelijke ruimte?
- Vraag in een appartement de tekeningen en de toestemming van de VvE op.
- Doe de Vergunningcheck in het Omgevingsloket als er een brandscheiding wordt geraakt.
- Kies een luik met een classificatierapport dat past bij de vereiste minuten.
- Laat ook de doorvoeren en aansluitingen rondom dichtzetten, anders heeft het luik weinig zin.
- Hang rookmelders op elke verdieping met een woon- of slaapkamer.
Veelgestelde vragen
Is een brandwerend vlieringluik verplicht in een rijtjeshuis?
Meestal niet. Een eengezinswoning is in de regel één brandcompartiment, met de zolder erbij. Het luik zit dan niet in een brandscheiding. Ligt de zolder tegen een andere woning of is hij gedeeld, dan kan dat anders zijn.
Wat betekent EI30 bij een luik?
Dat het luik in de test 30 minuten vlamdicht (E) bleef en de andere kant niet te heet werd (I). Die waarde geldt voor de inbouwsituatie zoals die getest is. Een afwijkende montage kan de waarde verlagen.
Moet mijn luik in een appartement 60 minuten brandwerend zijn?
Dat hangt af van het gebouw en het niveau dat er al was. Bij verbouwen eist het Bbl ten minste 30 minuten, of het hogere bestaande niveau. Vraag de gegevens op bij de VvE en check het in het Omgevingsloket of bij de gemeente.
Helpt een brandwerend luik als er geen rookmelders hangen?
Nauwelijks. Een luik houdt vuur een tijd tegen, maar de rookmelder waarschuwt u op tijd. Rookmelders zijn verplicht op elke verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken.
Kan een vlizotrap in een brandwerend luik?
Ja, er bestaan brandwerende luiken met trap. Belangrijk is dat de combinatie van luik en trap zo is getest. Een trap die achteraf op een los luik wordt gemonteerd, valt vaak buiten de classificatie.
Bronnen
- Besluit bouwwerken leefomgeving (wetten.overheid.nl), art. 2.27, 4.51, 4.53 en 5.13
- Wbdbo brandcompartimenten: regels bij verbouw (IPLO)
- Wbdbo brandcompartiment bij nieuwbouw (IPLO)
- PGS 15: bouwkundige eisen, Europese classificatie EN 13501-2 (IPLO)
- Vergunning of melding bij de technische bouwactiviteit (IPLO)
- Hoeveel rookmelders moet ik in mijn huis hebben? (Rijksoverheid)
- Vergunningcheck (Omgevingsloket)
- Doe de deur dicht (Brandweer)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
