In het kort
- Loop op een onafgewerkte zolder alleen op de balken of op een loopplank, nooit op het plafond ertussen.
- Zaag nooit in balken, gordingen of spanten: dat wijzigt de draagconstructie en kan een vergunning en een berekening vragen.
- Werk met glaswol of steenwol met handschoenen, een overall, een veiligheidsbril en een stofkapje type P2.
- Woning van voor 1994: niet boren of zagen in verdachte platen voordat duidelijk is of er asbest in zit.
Valgevaar: door het plafond of door het trapgat
Op een zolder zonder vloer ziet u balken met daartussen de bovenkant van het plafond eronder. Dat plafond is niet gemaakt om op te staan. In jaren 30-woningen is het vaak stucwerk op latten of riet, in latere woningen gipsplaat of houtwolcementplaat. Een voet ernaast en u staat met één been in de slaapkamer, met kans op een gebroken been en altijd een gat in het plafond.
Het tweede risico is het trapgat of het luik. Tijdens het werk staat het open, u loopt achteruit met een plaat in uw handen en u ziet het gat niet. Het IPLO legt in het infoblad Bbl en woning uit dat bij nieuwbouw aan de rand van een vloer of trapgat met meer dan 1 m hoogteverschil een vloerafscheiding nodig is. Tijdens een klus is die er vaak nog niet.
- Leg een paar steigerplanken of stevige platen over minstens drie balken als looppad.
- Zet het trapgat af met een plank of hek zolang u erboven werkt.
- Zorg voor goed licht: een bouwlamp, niet alleen de lamp van uw telefoon.
- Werk niet alleen thuis als u boven met zware platen sjouwt.
Zagen in balken: niet doen
De balken van de zoldervloer, de gordingen en de spanten dragen samen het dak en de vloer. Een balk die u doorzaagt voor een groter luik of een lagere vloer, draagt daarna niets meer. Het gewicht gaat dan naar de balken ernaast, die daar niet op zijn berekend. Dat ziet u niet meteen; het blijkt vaak pas na maanden aan scheuren in het plafond of een doorzakkende vloer.
Er is ook een regel. Volgens artikel 2.27 Bbl, uitgelegd door het IPLO, is verbouwen voor het technische deel alleen vergunningvrij als de draagconstructie niet wijzigt. Een balk doorzagen wijzigt de draagconstructie wel. Dan is meestal een omgevingsvergunning nodig met een constructieve berekening. Kijk voor uw eigen situatie in de Vergunningcheck van het Omgevingsloket of vraag het de gemeente.
Wilt u een groter luik of een trapgat, lees dan eerst trapgat maken of vergroten en onze pagina over constructieve veiligheid en de constructeur.
Glaswol, steenwol en stof
Isoleren is een klus die veel mensen zelf doen. Het materiaal is licht en goed te snijden, maar de vezels prikken. Milieu Centraal schrijft op de pagina zelf dak isoleren dat vezels jeuk aan de huid en irritatie aan de luchtwegen kunnen geven. Het advies: handschoenen, een wegwerpoverall met lange mouwen, een veiligheidsbril en een stofkapje type P2, en zorg voor genoeg ventilatie. Spoel na het werk uw huid af met lauw water zonder zeep.
Op zolder komt daar nog iets bij. U werkt boven uw hoofd en in lage hoeken, dus het stof valt in uw gezicht. En op een warme dag loopt de temperatuur onder de pannen snel op. Werk dan in de ochtend en neem pauzes.
Milieu Centraal raadt aan een plat dak of een dakkapel door een professional te laten isoleren. Ook bij een schuin dak gaat het mis als de dampremmende laag niet aan de warme kant zit of niet luchtdicht is aangesloten.
Tip van de specialist: Gooi de wegwerpoverall na elke werkdag weg en was uw werkkleding apart, dan neemt u de vezels niet mee het hele huis door.
Asbest: eerst weten, dan pas slopen
In woningen van voor 1994 kan asbest zitten in platen tegen het dak of plafond, in het zolderluik, rond de cv-ketel en in de schoorsteen. Milieu Centraal zegt dat bewerken van asbest verboden is, behalve bij sanering door een professional. Juist de klussen die u op zolder doet, zoals een plaat losschroeven, een gat boren voor een kabel of een oud beschot wegbreken, maken vezels los.
Twijfelt u over een plaat, raak hem dan niet aan en laat eerst onderzoeken wat het is. Hoe u het herkent, staat in asbest op zolder herkennen.
Doen wat je met ze afspreekt. Ze zijn snel en netjes. Resultaat is hartstikke mooi. Ze denken met je mee. Bij ons een vliering gebouwd en zolder geschilderd plus elektra. Huis is een stuk mooier weer voor een prima prijs. Aardige lui ook.
Elektra: verder dan een lamp vervangen
Een lamp vervangen of een stekker aansluiten lukt de meeste mensen. Een nieuwe kabel trekken vanaf de verdieping, een extra groep in de meterkast of een aftakdoos op zolder is een ander verhaal. Een fout zit verstopt achter de afwerking en merkt u pas als er iets warm wordt.
Bij een verbouwing moet de elektrische installatie voldoende veilig zijn. Het IPLO verwijst daarvoor in het infoblad naar de norm NEN 1010. Laat werk aan groepen en nieuwe leidingen daarom doen door iemand die daarvoor is opgeleid. Bij ons valt dat binnen Klusbedrijf Netjes. Meer over wat er op zolder nodig is, leest u in elektra op zolder.
Tip van de specialist: Schakel altijd de groep uit in de meterkast en controleer met een spanningzoeker dat de draad echt spanningsloos is, ook als u alleen een lamp verhangt.
Wat kunt u wel zelf doen?
Niet alles op zolder vraagt een vakman. Een overzicht van wat we in de praktijk zien:
| Klus | Zelf doen? | Let op |
|---|---|---|
| Zolder leeghalen en opruimen | Ja | Alleen op balken of een looppad lopen |
| Muren en beschot schilderen | Ja | Ventileren, oppassen voor het trapgat |
| Isolatiedekens tussen de balken van de zoldervloer | Ja, met bescherming | Dampremmende laag aan de warme kant |
| Losse platen op bestaande balken voor wat opslag | Ja, als de balken gezond zijn | Isolatie niet platdrukken, draagvermogen kennen |
| Luik vergroten of trapgat maken | Nee | Balken worden onderbroken, vergunning kan nodig zijn |
| Nieuwe groep of leidingen voor elektra | Nee | Laten doen door een vakman |
| Oude platen of beschot slopen in een huis van voor 1994 | Nee, eerst onderzoek | Mogelijk asbest |
| Schuin dak isoleren met dampremmende folie | Kan, maar vraagt precisie | Luchtdicht aansluiten, anders condens |
| Plat dak of dakkapel isoleren | Liever niet | Milieu Centraal raadt een professional aan |
Wanneer belt u een vakman?
Een goede regel: zodra u twijfelt of iets de constructie, de elektra, het dak of de gezondheid raakt, laat u het eerst bekijken. Dat kost minder dan een fout herstellen. Concreet:
- U wilt een balk, gording of spant inkorten, verplaatsen of doorzagen.
- Er zitten scheuren in het plafond eronder of de zoldervloer veert.
- U ziet vocht, schimmel, zacht hout of gaatjes met meel in de balken.
- U komt platen of karton tegen waarvan u niet weet wat het is.
- De elektra op zolder bestaat uit verlengsnoeren en losse kabels.
- U wilt van de zolder een slaapkamer maken: dan komen er eisen bij voor trap, hoogte en brandveiligheid.
Half zelf, half laten doen
Een tussenweg is een deel zelf doen: de zolder leeghalen, oude spullen afvoeren en na de oplevering schilderen. Het constructieve werk, de vloer, de trap en de elektra laat u dan doen. Dat scheelt kosten zonder dat u risico loopt op de onderdelen die ertoe doen. In vliering zelf maken of laten maken zetten we die afweging op een rij.
Bij een gratis inspectie geven we aan welk deel u zelf kunt doen en wat beter door ons kan gebeuren. U krijgt een vaste prijs vooraf en op ons werk zit 10 jaar garantie op materiaal en arbeid. Meer over een complete verbouwing leest u op zolder verbouwen.
Veelgestelde vragen
Kan ik veilig op de balken van mijn zolder lopen?
Op de balken zelf meestal wel, op het plafond ertussen nooit. Leg een looppad van planken of platen over minstens drie balken, dan verdeelt u uw gewicht en kunt u niet naast een balk stappen.
Mag ik een balk doorzagen voor een groter luik?
Doe dat niet zelf. Een balk doorzagen wijzigt de draagconstructie en daarvoor is meestal een omgevingsvergunning met een constructieve berekening nodig. Doe de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of vraag het de gemeente.
Welke bescherming heb ik nodig bij glaswol?
Milieu Centraal adviseert handschoenen, een wegwerpoverall met lange mouwen, een veiligheidsbril en een stofkapje type P2. Zorg ook voor ventilatie en spoel na het werk uw huid af met lauw water zonder zeep.
Kan ik zelf een stopcontact op zolder aanleggen?
Een stopcontact vervangen op een bestaande leiding lukt veel mensen. Een nieuwe leiding of een extra groep in de meterkast laat u beter over aan een vakman, omdat fouten verborgen zitten achter de afwerking.
Wat doe ik als ik verdacht plaatmateriaal vind?
Niet aanraken, niet boren en niet breken. Maak een foto en laat het materiaal onderzoeken door een erkend bedrijf voordat u verdergaat.
Bronnen
- Infoblad Besluit bouwwerken leefomgeving en woning (IPLO)
- Vergunning of melding bij de technische bouwactiviteit (IPLO)
- Zelf dak isoleren: zo pak je het aan (Milieu Centraal)
- Asbest verwijderen (Milieu Centraal)
- Vergunningcheck (Omgevingsloket)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
