In het kort
- Onder de trap werken uittrekbare laden beter dan een diepe kast met één deur.
- De kast boven de trap in een rijtjeshuis is vaak een verhoogd vak in de slaapkamer: goed te benutten met een klep of laden.
- Op een smalle overloop past een kast van 30 tot 35 cm diep met schuifdeuren.
- Een kast mag de vrije hoogte boven de trap en de breedte van de vluchtroute niet verkleinen.
Drie plekken rond de trap
Als we een woning bekijken op zoek naar bergruimte, lopen we eerst de trap op en af. Er zijn drie plekken die bijna altijd iets opleveren.
Onder de trap ligt de bekendste: de driehoek tussen de treden en de vloer van de hal. Daar zit vaak al een trapkast met de meterkast ernaast. Boven de trap zit in veel rijtjeshuizen uit de jaren 50 tot 80 een verhoogd vak in een slaapkamer, omdat de trap naar de verdieping daar onderdoor loopt. En op de overloop is vaak een stuk wand van 1 tot 2 m breed waar niets tegenaan staat.
| Plek | Typische maat | Beste kastvorm |
|---|---|---|
| Onder de trap | 80 tot 90 cm breed, tot 2 m hoog aan de hoge kant | Uittrekbare laden of een kast met kolommen op wielen |
| Boven de trap | Vak van 40 tot 80 cm hoog in een slaapkamer | Klep aan de bovenkant of laden aan de voorkant |
| Overloop | Wand van 1 tot 2 m, 30 tot 35 cm diep | Kastwand met schuifdeuren of een nis in de wand |
| Boven de zoldertrap | Ruimte boven het trapgat op zolder | Plank of vliering, alleen als de hoofdhoogte blijft |
De trapkast onder de trap
Een trapkast met één deurtje is diep, donker en laag aan de achterkant. Wat achterin staat, pakt niemand meer. Beter is de ruimte van opzij te benutten: twee of drie hoge kolommen die u op rails of zwenkwielen naar voren trekt, elk met planken of haken. De laagste punt onder de trap gebruikt u voor een lade op wielen voor schoenen of de stofzuiger.
Let op wat er al zit. Bij veel woningen hangt de groepenkast, de watermeter of de gasmeter in of naast de trapkast. Die moeten vrij bereikbaar blijven, ook als de kast vol staat. De lades komen daar omheen, met een vaste opening voor de meters.
Bij een open trap zonder stootborden wordt het lastiger. Dan moet eerst een dichte zijwand of een achterwand onder de treden komen voordat er een kast in kan.
Tip van de specialist: Leg in de trapkast een stopcontact aan voor de steelstofzuiger, dan staat hij altijd opgeladen op zijn plek.
De kast boven de trap
In een rijtjeshuis loopt de trap van de hal naar de verdieping vaak onder een slaapkamer door. In die kamer zit dan een verhoogd vak op de vloer, de bekende bult boven de trap. Mensen zetten er een bed of een bureau op, maar het vak zelf is hol.
Dat vak kan een kast worden. Met een klep aan de bovenkant op gasveren kunt u er beddengoed of koffers in kwijt. Met laden aan de zijkant, richting de kamer, is het handiger voor dagelijks gebruik. Belangrijk is dat de onderkant, het plafond boven de trap, niet zakt. Een vloer die u met dozen belast, moet daarop berekend zijn.
Een kast of vlieringvloer boven de trap kan ook dienen als slaapplek. Daphne van der Pas liet bij ons boven de trap een klein slaapvlieringje maken. In haar woorden: “Het geheel is weggewerkt achter een schilderij.” Zo'n oplossing vraagt wel goed rekenwerk aan de constructie en de hoogte.
Hoofdhoogte boven de trap: daar levert u niet op in
Elke kast boven of naast de trap moet passen binnen de vrije hoogte. Voor nieuwbouw schrijft het Bbl voor een trap naar een verblijfsruimte minimaal 2,30 m vrije hoogte boven de trap voor. Dat staat in de uitleg van het IPLO in het infoblad Bbl en woning, bij de artikelen 4.24 tot en met 4.28.
Bij een bestaande woning is vaak minder hoogte aanwezig, zeker in oudere huizen. Bij verbouwen geldt dan het rechtens verkregen niveau: de kwaliteit mag na de verbouwing niet slechter worden dan hij legaal was. Een kast die de hoofdhoogte boven de trap verkleint, is dus geen goed idee, ook als het om een paar centimeter gaat.
Meet daarom de hoogte loodrecht boven de voorkant van elke trede, en dan vooral bij de trede waar u onder de rand van het trapgat doorloopt. Daar stoten mensen in de praktijk het eerst hun hoofd. Meer over de regels voor trappen leest u op onze pagina over trap en luik.
Heel fijn dat wij nu met een vaste trap onze vide kunnen bereiken. Vakkundige mensen die eerlijk en goed advies geven.
De overloop: smal, maar wel te benutten
Een overloop is een verkeersruimte en bij brand meestal ook de vluchtroute naar beneden. Het IPLO vat de nieuwbouwregels samen met een vluchtroute van minimaal 0,85 m breed en 2,1 m hoog. Voor een bestaande overloop betekent dat in de praktijk: een kast mag de doorgang niet zo smal maken dat u er met een wasmand of een kind op de arm niet meer langs kunt.
Op een overloop van 1,1 m breed past een kast van 30 tot 35 cm diep. Dat lijkt ondiep, maar voor handdoeken, schoonmaakspullen en voorraad is het genoeg. Kies dan schuifdeuren of deuren die niet verder openzwaaien dan de kastdiepte. Een openstaande kastdeur op een smalle overloop is midden in de nacht een obstakel.
- Kastdiepte 30 tot 35 cm: handdoeken, beddengoed, voorraad.
- Kastdiepte 45 tot 60 cm: alleen bij een brede overloop, bijvoorbeeld voor een wasmachine of jassen.
- Schuifdeuren op een rail voor de kast: geen zwaaicirkel, wel een rail die vrij moet blijven.
- Een inbouwnis tussen twee wanden: rustig beeld, maar vraagt ruimte achter de wand.
- Spiegeldeuren: een smalle overloop oogt er breder door.
Een nis in de wand
Soms zit er achter de wand van de overloop of de trap een loze ruimte: een oude schoorsteen, een leidingkoker of een stuk van de dakhelling. Daar kan een nis in komen die niet in de doorgang uitsteekt. Bij een lichte scheidingswand van gipsplaat of houten regelwerk is dat goed te doen.
Een muur die meedraagt is een ander verhaal. Een nis uithakken in een dragende muur of een woningscheidende muur wijzigt de constructie en kan het geluid naar de buren verslechteren. Dat hoort niet te gebeuren zonder constructeur. Het IPLO noemt het weghalen van een dragende muur als voorbeeld van een werk waarvoor een vergunning nodig is. Doe bij twijfel de Vergunningcheck of vraag het de gemeente.
Rookmelder en licht
Een kast op de overloop verandert ook iets aan de plek van de rookmelder. De brandweer adviseert ten minste rookmelders in de hal en op de overloop, aan het plafond en minstens 50 cm van een wand of hoek. Een hoge kastwand tot het plafond schuift die hoek op. Hang de rookmelder dus pas definitief als de kast staat.
Op een overloop zonder raam helpt verlichting in de kast: een ledstrip met deurcontact of bewegingsmelder. Kies een lamp die niet warm wordt, want in een volle kast liggen textiel en papier vlak tegen de lichtbron. Wat er verder bij rookmelders op zolder komt kijken, leest u in rookmelder op zolder: de regels.
Wat u van ons kunt verwachten
Een trapkast of overloopkast is vaak een klus van een paar dagen, of onderdeel van een groter plan met meer opbergruimte. Voor opbergruimte rekenen wij gemiddeld met €3.000 tot €12.000 en 1 tot 2 weken, afhankelijk van wat er moet gebeuren. Bij de gratis inspectie meten we de hoofdhoogte en de vluchtroute op en krijgt u een vaste prijs vooraf.
Heeft u ook geen zolder, kijk dan bij opbergruimte zonder zolder. Voorbeelden van ons werk staan op de pagina meer opbergruimte.
Veelgestelde vragen
Hoe diep mag een kast op de overloop zijn?
Dat hangt af van de breedte van de overloop. Op een overloop van ongeveer 1,1 m breed past een kast van 30 tot 35 cm diep zonder dat de doorgang te smal wordt. Kies schuifdeuren of smalle deuren, zodat een openstaande deur de route niet blokkeert.
Mag ik de bult boven de trap in de slaapkamer weghalen?
Meestal niet zonder meer, want die bult maakt de hoofdhoogte boven de trap eronder. Haalt u hem weg, dan stoot u op de trap uw hoofd. Het vak kan wel hol worden gemaakt en als kast worden gebruikt.
Kan de meterkast in de trapkast blijven als ik daar laden laat maken?
Ja, als de meters en de groepenkast vrij bereikbaar blijven. De lades worden daar omheen gebouwd, met een vaste opening voor de meters.
Waar hangt de rookmelder als er een hoge kast op de overloop staat?
Aan het plafond, minstens 50 cm van een wand of hoek, volgens het advies van de brandweer. Bepaal de plek pas als de kast er staat, want de kast verschuift de hoek.
Heb ik een vergunning nodig voor een kast rond de trap?
Een kast die de draagconstructie niet raakt, valt voor het technische deel meestal onder vergunningvrij verbouwen. Wordt er in een dragende muur gehakt of aan balken gezaagd, dan kan een vergunning nodig zijn. Doe de Vergunningcheck in het Omgevingsloket of vraag het de gemeente.
Bronnen
- Infoblad Besluit bouwwerken leefomgeving en woning (IPLO)
- Rechtens verkregen niveau in het Bbl (IPLO)
- Rookmelders (Brandweer)
- Vergunning of melding bij de technische bouwactiviteit (IPLO)
Regels en subsidies veranderen. Controleer uw eigen situatie altijd in het Omgevingsloket, bij RVO of bij uw gemeente.
